Εμφραγμα μυοκαρδίου με φυσιολογικά στεφανιαία αγγεία

Συνήθως το έμφραγμα που όλοι γνωρίζουμε οφείλεται σε ρήξη μιας αθηρωματικής πλάκας σε μία από τις τρεις κύριες στεφανιαίες αρτηρίες που αιματώνουν το μυοκάρδιο με αποτέλεσμα τον σχηματισμό θρόμβου, την απόφραξη της αρτηρίας και τη νέκρωση του τμήματος του μυοκαρδίου που στερείται αιφνίδια την αιμάτωση αν δεν γίνει άμεσα διάνοιξη της αρτηρίας με αγγειοπλαστική-στεντ.  Ωστόσο έχει περιγραφεί και ο όρος έμφραγμα μυοκαρδίου με φυσιολογικά στεφανιαία αγγεία. Στην περίπτωση αυτή παρατηρείται μυοκαρδιακή βλάβη, όπως στο κλασικό έμφραγμα, με τη διαφορά ότι στην επείγουσα στεφανιογραφία δεν ανευρίσκεται οξεία απόφραξη σε κάποια στεφανιαία αρτηρία. Ο επιστημονικός όρος αυτής της οντότητας είναι MINOCA (myocardial infarction with no obstructive coronary atherosclerosis) όπου η αθηρωματική πλάκα προκαλεί στένωση έως το πολύ 50% του αυλού της στεφανιαίας αρτηρίας.

Το MINOCA παρουσιάζεται πιο συχνά σε νέα άτομα και κυρίως σε γυναίκες σε σύγκριση με το κλασικό έμφραγμα μυοκαρδίου. Ενα από τα αίτια του MINOCA είναι ο σπασμός που μπορεί να συμβεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα μίας ή περισσοτέρων στεφανιαίων αρτηριών ή κλάδων αυτών. Σημαντικό αίτιο είναι επίσης ο αυτόματος διαχωρισμός που μπορεί να συμβεί στο τοίχωμα της στεφανιαίας αρτηρίας με αποτέλεσμα τον σχηματισμό αιματώματος που συμπιέζει τον αυλό της αρτηρίας και οδηγεί σε μειωμένη ροή αίματος στο μυοκάρδιο. Ως MINOCA μπορεί να παρουσιασθεί και το «σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς» (στην επιστημονική γλώσσα αναφέρεται ως «μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo» ή «μυοκαρδιοπάθεια από stress») που αφορά συνήθως σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και που παρατηρείται μετά από έντονο (κυρίως ψυχικό) stress. Εκδηλώνεται κλινικά με πόνο στο στήθος ή δύσπνοια, παρατηρείται μείωση της συσταλτικότητας της καρδιάς, που συνήθως είναι παροδική και αναστρέψιμη.

Ασθενείς με MINOCA ωφελούνται από τη χορήγηση ασπιρίνης καθώς και στατίνης και τον έλεγχο των λοιπών κλασικών παραγόντων κινδύνου (κάπνισμα, υπέρταση και σακχαρώδης διαβήτης). Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι οι ασθενείς με MINOCA βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να βιώσουν στο μέλλον ένα μείζον καρδιακό σύμβαμα (οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, συμπτώματα και σημεία καρδιακής ανεπάρκειας), καθιστώντας έτσι επιβεβλημένη την τακτική καρδιολογική παρακολούθησή τους.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών