Η απλούστευση {LF}των διαδικασιών {LF}πρέπει να είναι διαρκής

Η απλούστευση των διαδικασιών έχει έναν ευεργετικό χαρακτήρα για τον καλοπροαίρετο ταλαιπωρούμενο πολίτη αλλά και για τον δοκιμαζόμενο φιλότιμο υπάλληλο που προσπαθεί να κάνει όσο μπορεί καλύτερα τη δουλειά του. Και οι δύο δοκιμάζονται σ’ έναν κυκεώνα διατάξεων και διαδικασιών που αλλάζουν με συχνότητα που δύσκολα μπορεί να παρακολουθήσει κανείς. Ως εκ τούτου είναι, πάντα, καλοδεχούμενη.

Η απλούστευση δεν είναι, ωστόσο, παρά μια βραχυπρόθεσμη λύση. Δεν μπορεί να λύσει ένα πρόβλημα στον πυρήνα του. Μια διοικητική διαδικασία, δηλαδή, που θα απλουστευθεί, σήμερα, μπορεί να πολυπλοκοποιηθεί εκ νέου, αύριο, με μια διάταξη σ’ ένα (σχετικό ή άσχετο) νομοσχέδιο. Αυτό δεν οφείλεται σε κάποια νομοτέλεια αλλά στην έλλειψη συντονισμού του νομοθετικού και του κοινοβουλευτικού έργου. Να υπογραμμίσουμε ότι το ελληνικό κοινοβούλιο αδυνατεί όχι μόνον να προγραμματίσει το νομοθετικό έργο αλλά και να απλουστεύει και να διορθώνει σφάλματα και παραλείψεις του σε μια δήλη ημέρα. Παρ’ όλον ότι κάτι τέτοιο θα ενίσχυε το αίσθημα ασφάλειας των ελλήνων και ξένων επενδυτών δεν το έχουμε καταφέρει.

Η αδυναμία διοικητικού και πολιτικού συντονισμού έχει ως αποτέλεσμα μια ακρωτηριασμένη απλούστευση. Η απλούστευση που εφαρμόζεται, παρ’ ημίν, δεν συνδέεται με τους άλλους δύο τύπους της με τους οποίους είναι αλληλένδετη: Με την ανάλυση των επιπτώσεων των νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων και με τις κωδικοποιήσεις.

Αμφότερες αποτελούν τμήματα της «χρηστής νομοθέτησης», της επιστήμης που τις πέντε τελευταίες δεκαετίες υποδεικνύει βιώσιμους τρόπους και μορφές απλούστευσης.

Στην ανάλυση επιπτώσεων, μια διαδικασία που ακολουθούμε όταν πρόκειται να εισαγάγουμε έναν νέο νόμο προς ψήφιση, διερευνούμε την ύπαρξη περίπλοκων και πολύπλοκων διαδικασιών που ερείδονται σε προηγούμενες διατάξεις και τις καταργούμε ή τις διορθώνουμε. Η γνώση μας αυτή προκύπτει τόσο από την ανάλυση αρχείων και βάσεων δεδομένων όσο και μέσω της διαβούλευσης που αποτελεί συστατικό τμήμα της ανάλυσης επιπτώσεων. Προγραμματισμός, συντονισμός, διαβούλευση: Τρεις μείζονες πολιτικο-διοικητικές λειτουργίες στις οποίες υστερούμε.

Εξίσου πτωχές είναι και οι επιδόσεις μας στις κωδικοποιήσεις, μια σπουδαία τεχνική, στην οποία η ελληνική διοίκηση είχε διαπρέψει στο παρελθόν. Δυστυχώς, κατά την τελευταία δεκαετία, οι πρακτικές που ακολουθήθηκαν, με πρόσχημα την αναβάθμιση της Κεντρικής Επιτροπής Κωδικοποίησης και της κωδικοποίησης της ίδιας, οδήγησαν στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα: Στην περιθωριοποίησή της. Η «Paralysis by Analysis» είναι μια συχνή διοικητική παθολογία…

Tελευταίο αλλ’ όχι έσχατο: Είναι αδύνατο να αποδώσει μια πολιτική απλούστευσης μέσα σ’ ένα περιβάλλον τυπολατρίας και νομικισμού. Αυτό είναι, όμως, το πλαίσιο εντός του οποίου λειτουργεί η ελληνική δημόσια διοίκηση. Ακόμη και με συνεχείς προσπάθειες δεν θα καταφέρουμε τίποτα περισσότερο απ’ ό,τι μια ασπιρίνη σ’ έναν βαρέως πάσχοντα.

Η απλούστευση μπορεί να αποδώσει εάν αποτελέσει τμήμα μιας συνολικής διοικητικής μεταρρύθμισης. Αυτή, όμως, χρειάζεται όραμα και στρατηγική που δεν υποκαθίστανται ούτε από πυροτεχνήματα ούτε από τεχνουργήματα. Τα μέσα που χρησιμοποιούμε για να πετύχουμε τον στόχο δεν μπορούν ποτέ να τον υποκαταστήσουν.

Ο Παναγιώτης Καρκατσούλης είναι εμπειρογνώμων Δημόσιας Διοίκησης, σύμβουλος ΑΣΕΠ, πρώην βουλευτής