ΟΙ ΑΓΓΛΟΙ ΠΕΡΙΗΓΗΤΑΙ {LF}ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Του Καθηγητού του Πολυτεχνείου κ. Δ. Ε. Ευαγγελίδη

Το Βρεττανικό Ινστιτούτο συνεχίζοντας την αξιέπαινη προσπάθειά του να φέρη σε στενώτερη επαφή τον πνευματικό κόσμο της Αγγλίας με την Ελλάδα ωργάνωσε τις τελευταίες μέρες μία ωραία έκθεση από σχέδια και υδατογραφίες των Αγγλων που επισκέφτηκαν την Ελλάδα και μας έδωκαν τις εντυπώσεις τους για τον τόπο και τα μνημεία της. Από τον Δέκατον Εβδομον Αιώνα ακόμα το ενδιαφέρον για τις Ελληνικές αρχαιότητες ήταν ζωηρότατο και μάλιστα από τον ενθουσιώδη φιλότεχνο Κάρολο τον Α’ και από τον περιηγητή Wheler που μαζί με τον Spon γύρισε πολλά μέρη της Ελλάδος, τα νησιά, ή Μικράν Ασία και την Πόλη. Τον Δέκατον Ογδοον όμως Αιώνα φαίνεται ότι αρχίζουν σοβαρώτερα τέτοια εγχειρήματα και μάλιστα με την ίδρυση της Εταιρείας των Φιλοτέχνων το 1733. Μέλη της Εταιρείας αυτής ήταν οι Στιούαρτ και Ρέβετ, ζωγράφος ο πρώτος και αρχιτέκτων ζωγράφος ο δεύτερος, που από το 1750 έρχονται στην Ελλάδα και με προσοχή, επιμέλεια και επιστημονική ακρίβεια μελετούν και ξεσηκώνουν τα μνημεία των Αθηνών, του ναού του Απόλλωνος Κορίνθου και της Θεσσαλονίκης και δημοσίεψαν την εργασία τους σε μνημειώδεις τόμους, δείγμα επιστημονικής ευσυνειδησίας αλλά και καλλιτεχνικής αντιλήψεως: οι θαυμάσιες εικόνες που μας έδωσαν από διάφορες απόψεις των Αθηνών που συνδυάζουν τα αρχαία ερείπια με το ζωντανό περιβάλλον της εποχής εκείνης της Τουρκοκρατίας δείχνουν εκτός από τον πληροφοριακόν χαρακτήρα και εξαιρετική καλλιτεχνική δύναμη στην απόδοση του τοπίου και της γραφικής ζωής των κατοίκων σε μία γοητευτική σύνθεση. Δεν έχω σκοπό να απαριθμήσω εδώ όλους τους Αγγλους περιηγητές και να εξετάσω τη συμβολή του καθενός στην ευρύτερη γνώση της Ελληνικής περιοχής, πράγμα που με τόση σοφία και χιούμορ έκαμε στη σχετική διάλεξή του της περασμένης Τρίτης ο διευθυντής της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής κ. Κουκ. Θα ήθελα μόνο να τονίσω τι πλούτο παρατηρήσεων μας άφηκε ο Ντόντγουελ από τις περιηγήσεις του στην Ελλάδα στις «Views in Greece» (1821), με τις χρωματιστές του απεικονίσεις τοπίων, εθίμων κ.λπ., όπως το Γεύμα στο Χρισό (κοντά στους Δελφούς), στο σπίτι του επισκόπου των Σαλώνων (της Αμφισσας), την Κασταλία, τον Ορχομενό κ.λπ. Αργότερα, έχουμε τον Κόκερελ, που ανέσκαψε τον μεγάλο ναό στην Αίγινα, τις ωραίες απόψεις από την Αίγινα κι από τη Φιγαλεία και τις λεπτότατες παρατηρήσεις για την κλασική αρχιτεκτονική του αρχιτέκτονα Πένροζ, του οποίου αρκετές υδατογραφίες κοσμούν την έκθεση του Ινστιτούτου.