Σύγκλειση Ανοικτού Ωοειδούς Τρήματος μετά από εγκεφαλικό

Το Ανοικτό Ωοειδές Τρήμα (PFO) είναι μια μικρή τρύπα στο μεσοκολπικό διάφραγμα – το τοίχωμα που χωρίζει τους δύο κόλπους της καρδιάς – και το οποίο, κατά την εμβρυακή ηλικία, εξυπηρετεί στη μεταφορά του οξυγονωμένου αίματος από τη μητέρα στο έμβρυο. Το τρήμα αυτό αναμένεται να κλείσει μετά τη γέννηση∙ ωστόσο, σε ένα ποσοστό ατόμων 15%-20% παραμένει ανοιχτό για το υπόλοιπο της ζωής τους χωρίς καμία ιδιαίτερη επικινδυνότητα. Υπάρχουν όμως και κάποιες περιπτώσεις που το PFO έχει συσχετιστεί με την εμφάνιση ημικρανιών καθώς και ως πιθανή αιτία εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι ασθενείς με ανοιχτό ωοειδές τρήμα έχουν υψηλό ποσοστό κρυπτογενών εγκεφαλικών, δηλαδή επεισοδίων που δεν μπορούν να αποδοθούν σε κάποια άλλη αιτία πέραν της ύπαρξης του τρήματος, παρά τον ενδελεχή εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο του ασθενούς.

Στους ασθενείς με ιστορικό κρυπτογενούς εγκεφαλικού, μελέτες υποστηρίζουν ότι η πιο αποτελεσματική πρόληψη για πιθανό επόμενο εγκεφαλικό επιτυγχάνεται με τη διαδερμική επέμβαση σύγκλεισης του ανοιχτού τρήματος. Μέσω της μηριαίας φλέβας προωθείται μία συσκευή τύπου ομπρέλας που στεγανοποιεί στο πλείστον των περιπτώσεων την επικοινωνία μεταξύ των κόλπων. Η επέμβαση είναι σχετικά απλή σε έμπειρα κέντρα και απαιτεί μία ημέρα νοσηλεία του ασθενούς με μικρό κίνδυνο επιπλοκών.

Ευρήματα από πρόσφατη μετα-ανάλυση επιβεβαίωσαν ότι η σύγκλειση δεν ενδείκνυται για όλους τους ασθενείς με ανοικτό ωοειδές τρήμα και κρυπτογενές εγκεφαλικό διότι η πιθανότητα ενός επόμενου εγκεφαλικού είναι αφενός μικρή και αφετέρου, ακόμα κι αν συμβεί, είναι συνήθως ήπιας μορφής. Συμπληρωματικά, πρέπει να κατανοηθεί ότι δεν υπάρχει πάντα αιτιατή σχέση ανάμεσα στο ανοιχτό ωοειδές τρήμα και το εγκεφαλικό, καθώς ένα τέτοιο επεισόδιο θα μπορεί να αποδοθεί και σε άλλες αιτίες όπως η παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή ή το αθήρωμα του αορτικού τόξου, παρά τον αρχικά αρνητικό σχετικό έλεγχο του ασθενούς.

Σκιαγραφώντας το προφίλ του ασθενούς που ωφελείται περισσότερο από την επέμβαση σύγκλεισης, αυτή αφορά νέους ασθενείς μέχρι 60 ετών με ιστορικό κρυπτογενούς εγκεφαλικού επεισοδίου που όμως δεν έχουν ιστορικό καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου, όπως υπέρταση, διαβήτη ή κάπνισμα, ενώ παράλληλα το τρήμα τους είναι επαρκούς μεγέθους και συνοδεύεται με ανεύρυσμα του μεσοκολπικού διαφράγματος. Ο θεράπων καρδιολόγος σε συνεργασία με τον θεράποντα νευρολόγο/ειδικό ιατρό του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου θα συναποφασίσουν για την ένδειξη σύγκλεισης του ανοικτού ωοειδούς μετά από συνεκτίμηση του αναμενομένου οφέλους και των πιθανών επιπλοκών της επέμβασης.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών