Περιπέτειες και «καψώνια» για τον Μακρόν στη Μόσχα

^«Το ζητούμενο ήταν να παγώσει το παιχνίδι, ώστε να αποφευχθεί μία κλιμάκωση και να ανοίξουν νέες προοπτικές. Αυτός ο στόχος για μένα επετεύχθη» δήλωσε ο Εμανουέλ Μακρόν μετά τις πολύωρες συνομιλίες που είχε προχθές με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, εντός του αεροσκάφους που τον μετέφερε από τη Μόσχα στο Κίεβο. «Οι συνομιλίες που είχα το τελευταίο 24ωρο» με τον ρώσο και τον ουκρανό πρόεδρο «βοήθησαν να σημειωθεί πρόοδος στην απόπειρα σταθεροποίησης της περιοχής» διαβεβαίωσε λίγες ώρες αργότερα, μετά τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Από το Κίεβο ο γάλλος πρόεδρος απηύθυνε έκκληση σε όλες τις πλευρές για «ηρεμία», «στα λόγια και στις πράξεις», προειδοποίησε πως μπορεί να χρειαστούν μήνες για την επίλυση της ουκρανικής κρίσης, σημείωσε πως οι ηγέτες τόσο της Ρωσίας όσο και της Ουκρανίας έχουν δεσμευτεί να τηρήσουν τις συμφωνίες του Μινσκ, άρα λοιπόν «έχουμε τώρα τη δυνατότητα να προχωρήσουμε στις διαπραγματεύσεις». Στον απολογισμό της διπλωματικής πρωτοβουλίας που ανέλαβε, ωστόσο, θα πρέπει αναγκαστικά να περιληφθούν και τα «καψόνια» που του επεφύλαξε ο Πούτιν.

Καταρχήν, και όπως αποκάλυψε η ισπανική «El Pais», η επίσκεψη στη Μόσχα ξεκίνησε με μία κάποια εχθρότητα απέναντι στη γαλλική αντιπροσωπεία: φτάνοντας στο διεθνές αεροδρόμιο του Βνούκοβο, κανείς δεν υποδέχθηκε τον Μακρόν, που αναγκάστηκε να περπατήσει μέχρι τον τερματικό σταθμό εν μέσω κακοκαιρίας. Πούτιν και Μακρόν δεν ανακοίνωσαν σημαντικά βήματα προόδου στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου τους, στη διάρκεια της νύχτας, ωστόσο, γάλλος αξιωματούχος δήλωσε πως ο ρώσος πρόεδρος είχε υποσχεθεί να μην αναλάβει νέες «στρατιωτικές πρωτοβουλίες» κοντά στην Ουκρανία – και να αποσύρει τα ρωσικά στρατεύματα από τη Λευκορωσία στο τέλος των κοινών ασκήσεων που αναμένεται να ξεκινήσουν εκεί αύριο. Το Κρεμλίνο όμως αρνήθηκε χθες ότι δόθηκε η οποιαδήποτε υπόσχεση. Αναφορικά με τα ρωσικά στρατεύματα στη Λευκορωσία, δήλωσε ότι αναμένεται να επιστρέψουν στις βάσεις τους «κάποια στιγμή» μετά τις ασκήσεις, επισημαίνοντας ότι «κανείς δεν είπε ποτέ ότι θα έμεναν εκεί». Κατά τα λοιπά, τόνισε ο Ντμίτρι Πεσκόφ, «η Μόσχα και το Παρίσι δεν μπορούσαν να κάνουν συμφωνίες. Είναι απλώς αδύνατο. Η Γαλλία είναι μία ηγετική χώρα στην ΕΕ, η Γαλλία είναι μέλος του ΝΑΤΟ αλλά το Παρίσι δεν είναι ο ηγέτης εδώ. Σε αυτό το μπλοκ επικεφαλής είναι μία πολύ διαφορετική χώρα. Για ποιες συμφωνίες μπορούμε λοιπόν να μιλάμε;» διερωτήθηκε.

Στην πραγματικότητα, ο ρώσος ηγέτης δεν έδειξε μετά τη συνάντησή του με τον Μακρόν να μετακινεί καμία από τις κόκκινες γραμμές του. Αναγνώρισε ωστόσο πως κάποιες από τις προτάσεις που διατύπωσε ο γάλλος πρόεδρος θα μπορούσαν να αποτελέσουν μία βάση για μελλοντικά κοινά βήματα και αποκάλεσε κάποιες από τις ιδέες του όσον αφορά την ασφάλεια της Ευρώπης ρεαλιστικές. Σύμφωνα με τη γαλλική προεδρία, οι προτάσεις του Μακρόν όσον αφορά την αποκλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης αφορούν μια δέσμευση και από τις δύο πλευρές να μην αναληφθούν νέες στρατιωτικές πρωτοβουλίες, την έναρξη ενός διαλόγου, ιδιαίτερα όσον αφορά τον ρωσικό στρατιωτικό μηχανισμό, ή ακόμα ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για τη διαμάχη στην Ουκρανία και την έναρξη ενός στρατηγικού διαλόγου. Ο ίδιος ο Μακρόν μίλησε στη Μόσχα για προτάσεις που θα δώσουν «απτές εγγυήσεις ασφαλείας» μέσω της «οικοδόμησης νέων λύσεων, ίσως πιο καινοτόμων». Νωρίτερα είχε πει σε δημοσιογράφους πως «ένα από τα μοντέλα στο τραπέζι» είναι μια «φινλανδοποίηση» της Ουκρανίας: η Φινλανδία παρέμεινε ανεξάρτητη χώρα στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, έπρεπε όμως να διατηρεί αναγκαστικά αυστηρή ουδετερότητα και δεν εντάχθηκε ούτε στο ΝΑΤΟ ούτε στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Η ιδέα αυτή προκάλεσε αναπόφευκτα ανησυχία στο Κίεβο – σύμφωνα πάντως με το France TV Info ο Μακρόν απαντούσε σε ερώτηση δημοσιογράφου για τη «φινλανδοποίηση», δεν επιδιώκει ενεργά αυτό το μοντέλο και δεν θεωρεί ότι μπορεί να επιλύσει την κρίση.

Ο γάλλος πρόεδρος, συνόψισε η «Le Monde», στηρίζεται λιγότερο σε προτάσεις πραγματικά καινούργιες και περισσότερο στην πίστη που έχει στη δύναμη του βολονταρισμού του. Και ούτως ή άλλως βλέπει την επίσκεψή του στη Μόσχα (και ακολούθως στο Κίεβο) ως την εκκίνηση μίας διαδικασίας που θα διαρκέσει πολλές εβδομάδες. Από την πλευρά του, ο ουκρανός πρόεδρος κατέστησε χθες σαφές πως αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τις οποιεσδήποτε διαβεβαιώσεις μπορεί να έλαβε ο Μακρόν από τον Πούτιν.