Η νέα κρίση της κεντρικής τραπεζικής

Οπως γνωρίζουν οι βετεράνοι των προηγούμενων μαχών για τον πληθωρισμό, οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν πρέπει ποτέ να χαμηλώσουν την επιφυλακή τους, γιατί το τέρας είναι πάντα εκεί και περιμένει. Αν ποτέ οι κεντρικοί τραπεζίτες σκεφτούν ότι επιτέλους επικράτησαν του προβλήματος – ότι έχουν πλήρη κατανόηση όλων των παραγόντων που το διέπουν – θα μάθουν με κακό τρόπο για την ικανότητα του πληθωρισμού να επανεφεύρει τον εαυτό του. Πολύ συχνά, ο πληθωρισμός βρίσκει συμμάχους, όπως η πανδημία Covid-19, που διευκολύνουν την επιστροφή του και μπερδεύουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής με περίπλοκους συμβιβασμούς. Για αυτό μην υποτιμάτε ποτέ τον κίνδυνο πληθωρισμού.

Δεν αμφισβητούμε την εγκυρότητα των μαζικών παρεμβάσεων των κυβερνήσεων και των κεντρικών τραπεζών για τη διάσωση του συστήματος σε μια οξεία κρίση. Το θέμα μας είναι ότι αυτό έχει ένα υποτιμημένο τίμημα: μια τεράστια συσσώρευση ηθικού κινδύνου. Αυτό που είναι κρίσιμο τώρα είναι πως οι πολιτικές αντιμετώπισης κρίσεων δεν πρέπει να επιτρέπεται να διαιωνίζουν το πρόβλημα μετά το πέρας της κρίσης όπως πιστεύουμε ότι έχουν κάνει. Είναι στη φάση μετά την κρίση που το κόστος του ηθικού κινδύνου αρχίζει να αυξάνεται, καθώς οι προσδοκίες για προγράμματα διάσωσης – ακόμα και σε κανονικές συνθήκες – εδραιώνονται. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι πρόκειται για πολιτικές κρίσεις που πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις επιλογές και τις προτιμήσεις των ανθρώπων. Αλλά αυτές οι επιλογές θα πρέπει να γίνονται με πλήρη γνώση του δυνητικά υψηλού κόστους που αναπόφευκτα θα καταβληθεί με τη μορφή χαμηλότερης απόδοσης, διαφυγής μελλοντικής ανάπτυξης και μειωμένου χώρου πολιτικής για τη διαχείριση μελλοντικών κρίσεων.

Η ίδια η κεντρική τραπεζική βρίσκεται τώρα σε κρίση. Η Fed έχει πλήξει την αξιοπιστία της με μια λανθασμένη εκτίμηση για τον πληθωρισμό και εξακολουθεί να επιμένει σε έναν τεράστιο ισολογισμό σε μια επικίνδυνη, γεμάτη φούσκες αγορά, κυρίως δικής της προέλευσης. Θα πρέπει να το παρακάνει στη μείωση του για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη. Και ακόμη και τότε, θα φανεί εάν οι υπεύθυνοι χάραξης δημοσιονομικής πολιτικής θα τη στηρίξουν στη διαδικασία. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο ηθικός κίνδυνος μπορεί να φαίνεται σαν ένα αφηρημένο, ασήμαντο ζήτημα. Στην πραγματικότητα, έχει γίνει το κεντρικό πρόβλημα. Οι επιπτώσεις των στρεβλών κινήτρων στα μακροπρόθεσμα πρότυπα ανάπτυξης και ανάπτυξης μπορεί να είναι τεράστιες. Οπως το φάσμα του πληθωρισμού, δεν πρέπει ποτέ να αγνοηθούν ή να υποτιμηθούν.

Ο Μάριο Μπλεζέρ είναι πρώην πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας της Αργεντινής και πρώην διευθυντής στο Centre for Central Banking Studies στην Τράπεζα της Αγγλίας.
Η Πιρόσκα Ναγκί Μοχάτσι είναι καθηγήτρια στο London School of Economics and Political Science.