Ο κόσμος με παιδικό βλέμμα

Αν ο μικρός Τζουντ Χιλ είναι η αποκαλυπτική ψυχή της ημιαυτοβιογραφικής ταινίας «Belfast» του Κένεθ Μπράνα (προβάλλεται στις αίθουσες και την Τρίτη θα ξέρουμε αν θα συγκεντρώσει υποψηφιότητες στα Οσκαρ), ίσως να οφείλεται στο ότι αποτελεί μια αντανάκλαση του ίδιου του σκηνοθέτη στην παιδική ηλικία του, όταν ο Μπράνα μεγάλωνε στην πρωτεύουσα της Βορείου Ιρλανδίας, ανάμεσα στη θαλπωρή της οικογενειακής εστίας και το μίσος μεταξύ καθολικών και προτεσταντών. Κάτι μας λέει ότι το κινηματογραφικό ντεμπούτο του μικρού ηθοποιού στο «Belfast» θα τον συνοδεύει για πολύ καιρό στη ζωή του. Οπως ακριβώς συνέβη με τα 12 αγόρια από όλο τον κόσμο που επιλέξαμε για αυτό το αφιέρωμα, αφήνοντας εκ των πραγμάτων πολλά άλλα, όπως π.χ. ο Ντάνιελ Ράντκλιφ (Χάρι Πότερ), εκτός δωδεκάδας: όλα έχουν συνδέσει περήφανα το όνομά τους με ταινίες που έγραψαν Ιστορία.

Ενζο Σταϊόλα

Κλέφτης ποδηλάτων, Ιταλία, 1948

Γεννημένος στο Λάτσιο το 1939, ο εννιάχρονος πρωταγωνιστής του αριστουργήματος του ιταλικού νεορεαλισμού ήταν ανακάλυψη του σκηνοθέτη Βιτόριο Ντε Σίκα που τον είδε τυχαία στους δρόμους και τον επέλεξε για τον ρόλο του Μπρούνο, του παιδιού που βοηθά τον πατέρα του (Λαμπέρτο Ματζιοράνι, επίσης ερασιτέχνης ηθοποιός) να βρει το κλεμμένο του ποδήλατο στη μεταπολεμική Ρώμη. Ο Σταϊόλα, που είναι πραγματικά σπαραχτικός, έγινε τελικά μαθηματικός παίζοντας σποραδικά στον κινηματογράφο, με τελευταία εμφάνιση στο θρίλερ «La ragazza dal pigiama giallo» το 1977. Μέχρι σήμερα μετρά μόλις 15 ταινίες.

Ζαν Πιέρ Λεό

Τα 400 χτυπήματα, Γαλλία, 1959

H σπουδαία ταινία της γαλλικής νουβέλ βαγκ, για την οποία ο Φρανσουά Τριφό κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ των Καννών και μία υποψηφιότητα για το Οσκαρ καλύτερου σεναρίου, ήταν η έναρξη της καριέρας του ηθοποιού Ζαν Πιέρ Λεό, ο οποίος κρατά τον ρόλο του 15χρονου Αντουάν Ντουανέλ που παραμελημένος από τη μητέρα και τον πατριό του, οδηγείται στη μικροπαρανομία, συλλαμβάνεται και κλείνεται στο αναμορφωτήριο από όπου και δραπετεύει. O Λεό, του οποίου η εργογραφία ξεπερνά τους 90 τίτλους, θα ακολουθούσε τον Τριφό σε μια σειρά ταινιών που συνέχιζαν την ιστορία του ίδιου ήρωα με τον οποίο, εν τέλει, ταυτίστηκε πλήρως.

Ντάνι Λόιντ

Η λάμψη, ΗΠΑ, 1980

Ο σκηνοθέτης Στάνλεϊ Κιούμπρικ επέλεξε τον Ντάνι Λόιντ για τον ρόλο του Ντάνι Τόρανς (γιου του Τζακ Νίκολσον και της Σέλεϊ Ντιβάλ) στη μνημειώδη μεταφορά του μυθιστορήματος του Στίβεν Κινγκ, επειδή ο μικρός μπορούσε να συγκεντρώνεται για μεγάλες χρονικές περιόδους. Ο Λόιντ ήταν μόλις έξι ετών όταν άρχισαν τα γυρίσματα και κατά τη διάρκειά τους βρισκόταν συνεχώς υπό την προσωπική επίβλεψη του Κιούμπρικ, χωρίς μάλιστα να γνωρίζει ότι έπαιζε σε ταινία τρόμου. Η ηθοποιία πάντως δεν φάνηκε να τον ενδιαφέρει. Εγινε επιστήμονας διδάσκοντας «σκληρές» επιστήμες και βιολογία σε διάφορα πανεπιστήμια. Επανήλθε μπροστά στην κάμερα για μια συνέχεια της «Λάμψης», τον «Δόκτωρ Υπνο» (2019).

Αλεξέι Κραβτσένκο

Ελα να δεις, Ρωσία, 1985

Η μόλις πέμπτη και τελευταία ταινία του Ρώσου Ελεμ Κλίμοφ, το απόλυτο αντιπολεμικό αριστούργημα, μας υπενθυμίζει τι πραγματικά εστί ναζισμός καταγράφοντας τη φρικαλεότητα των Γερμανών στη Λευκορωσία του 1943 όπου κατέστρεψαν ολοσχερώς παραπάνω από 600 χωριά καίγοντας ζωντανούς τους κατοίκους τους (γυναικόπαιδα και ηλικιωμένους). Κέντρο βάρους εδώ ο Φλιόρα Γκαϊσούν, ο 15χρονος φαντάρος που υποδύεται ο Κραβτσένκο. Οταν η ταινία τελειώνει νιώθεις ότι έχει μεταβληθεί σε ηλικιωμένο. Από τα πιο αξιοζήλευτα κινηματογραφικά ντεμπούτα ηθοποιών.

Σεμπάστιαν Ράις-Εντουαρντς

Ελπίδα και δόξα, Αγγλία / ΗΠΑ, 1987

Η θαυμάσια ερμηνεία του Σεμπάστιαν Ράις-Εντουαρντς στην ημιαυτοβιογραφική ταινία του Βρετανού Τζον Μπούρμαν, στην οποία ο σκηνοθέτης κάνει μια αναδρομή στα παιδικά χρόνια του κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν είχε τη συνέχεια που κάποιος θα περίμενε, παρότι η ταινία είχε φτάσει ως τα Οσκαρ. Ο Μπούρμαν «εντόπισε» τον Ράις-Εντουαρντς (όπως και τον μικρότερο αδελφό του που κάνει μια φευγαλέα εμφάνιση) σε σχολική παιδική χαρά. Ο Ράις-Εντουαρντς ασχολήθηκε με τη διαφήμιση και 27 χρόνια μετά την «Ελπίδα και δόξα» εμφανίστηκε στην τηλεοπτική σειρά «Queen and country».

Κρίστιαν Μπέιλ

Η αυτοκρατορία του ήλιου, ΗΠΑ, 1987

O μοναδικός της δωδεκάδας που μεγαλώνοντας έγινε ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες του Χόλιγουντ των δύο τελευταίων δεκαετιών είναι ο Κρίστιαν Μπέιλ, τον οποίο ο Στίβεν Σπίλμπεργκ επέλεξε (ανάμεσα σε περισσότερα από 4.000 παιδιά που πέρασαν από οντισιόν) για τον ρόλο του 13χρονου Τζιμ που ζει την τραγωδία του πολέμου στην Απω Ανατολή της δεκαετίας του 1940.

Μακόλεϊ Κάλκιν

Μόνος στο σπίτι, ΗΠΑ, 1990

Σε μια εποχή που η «οικογενειακή κωμωδία» είχε μπει στο περιθώριο ως κινηματογραφικό είδος, ο ευφυής παραγωγός /σεναριογράφος Τζον Χιουζ και ο σκηνοθέτης Κρις Κολόμπους δημιούργησαν μία από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες στην οποία ένα οκτάχρονο αγόρι καλείται να τα βγάλει πέρα όταν στη βιασύνη της να προλάβει το αεροπλάνο, η πολυμελής οικογένειά του τον ξεχνά μόνο στο σπίτι. Ετσι γνωρίσαμε το παιδί-φαινόμενο Μακόλεϊ Κάλκιν, που για μια πενταετία έγινε το πιο διάσημο Αμερικανάκι του κόσμου (η πρώτη συνέχεια της ταινίας είχε εξίσου επιτυχία), αλλά εν τέλει έπεσε θύμα αυτής ακριβώς της διασημότητάς του και οδηγήθηκε στην παρακμή.

Αχιλλέας Σκεύης

Μια αιωνιότητα και μια μέρα, Γαλλία / Ιταλία / Γερμανία / Ελλάδα, 1998

Αυτή η πρώτη κινηματογραφική ταινία του Αχιλλέα Σκεύη ενώ ήταν 10 μόλις χρόνων, πέρα από το ότι είχε την υπογραφή του Θόδωρου Αγγελόπουλου (ανέκαθεν καλού χειριστή παιδιών αν θυμηθούμε και τους Τάνια Παλαιολόγου, Μιχάλη Ζέκε στο «Τοπίο στην ομίχλη»), απέσπασε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών. Ο Σκεύης είχε συνέχεια παίζοντας σε διάφορες κινηματογραφικές ταινίες, όπως η «Xenia» του Πάνου κούτρα και o «Πέντρο Νούλα» του Κάρολου Ζωναρά.

Χάλεϊ Τζόελ Οσμέντ,

Η έκτη αίσθηση, ΗΠΑ, 1999

«Βλέπω νεκρούς ανθρώπους» λέει ο 11χρονος Κόουλ στον ψυχοθεραπευτή του (Μπρους Γουίλις) και αυτό το βλέμμα παραπόνου – άγχους – τρόμου είναι αρκετό για να τον λατρέψουν εκατομμύρια θεατές – οι ίδιοι που έμειναν άλαλοι από το φινάλε του Μ. Νάιτ Σιάμαλαν. Μαζί με τους τηλεοπτικούς ρόλους και εκείνους σε κινούμενα σχέδια, ο Κόουλ ήταν ο… 23ος ρόλος του Οσμέντ σε μια καριέρα που αρχίζει το 1994 (ήταν και ο Φόρεστ Γκαμπ σε παιδική ηλικία). Εξακολουθεί να παίζει, αλλά τίποτα δικό του μέχρι σήμερα δεν τον έχει «απαλλάξει» από την «Εκτη αίσθηση».

Τζέιμι Μπελ

Γεννημένος χορευτής, Αγγλία, 2000

Πηγαίνοντας κόντρα στον ανθρακωρύχο πατέρα του, ο Μπίλι Ελιοτ, που μεγαλώνει στα σκληρά χρόνια της δεκαετίας του 1980 στην Αγγλία, αποφασίζει να ασχοληθεί με τον χορό. Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα trivia αυτής της ταινίας είναι ότι ο Τζέιμι Μπελ, που στα 13 του και στο κινηματογραφικό ντεμπούτο του υποδύθηκε τον Μπίλι, είχε παράλληλη ιστορία: σε ηλικία έξι ετών αποφάσισε να ξεκινήσει χορευτική καριέρα κρατώντας την απόφασή του μυστική από τους φίλους. Ο αντίκτυπός της πάντως σε όλον τον κόσμο ήταν τεράστιος και στην ουσία έβαλε τα θεμέλια της αξιόλογης καριέρας του πρωταγωνιστή της.

Γιούγια Γιαγκίρα

Κανείς δεν ξέρει, Ιαπωνία, 2004

Γεννημένος στις 26 Μαρτίου 1990 στη Χιγκασιγιαμάτο της Ιαπωνίας, ο Γιαγκίρα κέρδισε κοινό και κριτικούς όταν στα 14 του έπαιξε το μεγαλύτερο από τα τέσσερα αδέρφια που ζουν μόνα σε ένα διαμέρισμα του Τόκιο και κανείς δεν γνωρίζει για αυτά. Η σπουδαία αυτή ταινία του Χιροκάζου Κόρε Εντα («Κλέφτες καταστημάτων») ήταν ένα σοκ όταν προβλήθηκε στις Κάννες και σήμανε την αφετηρία μιας πλούσιας καριέρας του Γιαγκίρα στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Τελευταία ταινία του είναι το «Αγόρι από την Ασακούσα» (2021) όπου υποδύεται τον θρυλικό ιάπωνα ηθοποιό και σκηνοθέτη Τακέσι Κιτάνο.

Πετρ Κότλαρ

Το βαμμένο πουλί, Τσεχία / Ουκρανία / Σλοβακία, 2019

Αυτή η ασπρόμαυρη, ανατριχιαστική μεταφορά του μυθιστορήματος του Γέρζι Κοζίνσκι αναφέρεται στην προσπάθεια ενός εβραίου αγοριού, του Γιόσκα, να επιβιώσει μέσα στο εντελώς απάνθρωπο περιβάλλον της εκπνοής του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Χρησιμοποιώντας μια σλάβικη εσπεράντο γλώσσα που δεν ανήκει σε καμία χώρα, ο τσέχος σκηνοθέτης Βάτσλαβ Μαρχούλ υποκλίθηκε στο μυθιστόρημα αλλά και σε κλασικές ταινίες του σινεμά όπως το «Ελα να δεις», δίνοντας την ευκαιρία στον μικρό συμπατριώτη του να συνδράμει στην επιτυχία της ταινίας με μια ερμηνεία που σπάει κόκαλα!