Ανατομία ενός εγκλήματος

Από προχθές όλη η Ελλάδα πενθεί για τον Αλκη Καμπάνο. Και κλαίει μαζί με τους γονείς του. Αυτό το έγκλημα έχει όλα εκείνα τα στοιχεία που προκαλούν μεγάλη συναισθηματική φόρτιση. Τα 19 χρόνια του γελαστού παιδιού, η όχι απλώς ασήμαντη αφορμή αλλά, στην πραγματικότητα, «μη αφορμή» του φονικού, ο άγριος, αποτρόπαιος τρόπος της δολοφονίας, η σπαρακτική κραυγή απελπισίας του παλικαριού προς τους φονιάδες του. «Σας παρακαλώ μη με χτυπάτε άλλο». Και είναι η αντίφαση αυτού του «σας παρακαλώ» σε σχέση με τη βία, τα φονικά δρεπάνια, τον ξυλοδαρμό μέχρι θανάτου που τρυπώνει στο μυαλό και την ψυχή σου, που δεν σε αφήνει να κοιμηθείς το βράδυ, που δεν αφήνει περιθώρια για αποστάσεις από το θέμα. (Βεβαίως και δεν θα άλλαζε τίποτα αν ο Αλκης, λίγο πριν ξεψυχήσει, δεν εκλιπαρούσε τους φονιάδες του, είναι όμως κι εκείνη η μάνα από το «Ο ουρανός κατακόκκινος» της Λούλας Αναγνωστάκη που περισσότερο από το ότι η αστυνομία συνέλαβε τον γιο της, την τσάκισε το ότι οι αστυνομικοί τον έσπρωξαν από το κεφάλι καθώς τον έβαζαν στο περιπολικό.)

Πολλά γράφτηκαν και λέχθηκαν τις τελευταίες ώρες για τις αιτίες του κακού. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία στοχοποιούν τις ομάδες, το ποδόσφαιρο. Ανθρωποι που δεν γνωρίζουν τι είναι το πέναλτι τα έβαλαν μάλιστα με το σύνθημα «Είμαστε όλοι Αρης» που «σήκωσαν» οπαδοί του ΠΑΟΚ. Πού να ξέρουν – «φυλαρούχες» γαρ – ότι αυτό αποτελεί τεράστια υπέρβαση για τον υποστηρικτή μιας ομάδας. Εντάξει, δεν είναι υποχρεωτικό να είναι όλοι εξοικειωμένοι με τα ποδοσφαιρικά ήθη αλλά… ψυχραιμία παιδιά, όσο και αν οι συνθήκες δεν την ευνοούν.

Τριγυρνάω, από μικρή, μέσα, γύρω και έξω από γήπεδα (και αλάνες που παρίσταναν τα γήπεδα). Από τότε που, παιδάκι, στη Σύρο εμψυχώναμε την τοπική ομάδα με το σύνθημα «Κουράγιο και θα φτάσουμε στη Β’ Εθνική» ή σκαρφαλώναμε σε κάτι μαδέρια για να δούμε τους ποδοσφαιριστές να αλλάζουν. Εχω δει τον Γιούτσο να παίζει (με κατεβασμένες κάλτσες) στο παλιό, χωμάτινο, «Καραϊσκάκη». Εχω ζήσει τις εποχές που το ποδοσφαιρικό απόγευμα της Κυριακής ήταν μια οικογενειακή γιορτή. Δεν υπάρχει καμιά σκιά βίας σε αυτές τις αναμνήσεις. Πού να υπάρχει δηλαδή; Στο «Ασπρα, κόκκινα, κίτρινα, μπλε, ΠΑΟ, Γουέμπλεϊ, Μαρακάνα, Ολυμπίκ ντε κουρελέ» με το οποίο μάς προγκάριζαν οι «βάζελοι», για να τους απαντήσουμε εμείς οι «γαύροι» «Πάρε ό,τι θέλεις Γκαϊτατζή / Γραμμό, Δομάζο και Καψή»; Ούτε βέβαια σε εκείνο το ερωτικό «Κάθε σέξι νέος είναι Πανιώνιος και ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος». Ακόμη και όταν, με τα χρόνια, τα συνθήματα έγιναν πιο σκληρά και είχαν να κάνουν με την, ανδρική και γυναικεία, ανατομία, το μένος εξαντλούνταν στα λόγια. Θυμάμαι, θα είναι τώρα καμιά εικοσαριά χρόνια, σε ένα ματς του Ολυμπιακού, καθόταν πίσω μου ένας τύπος που, σε όλη τη διάρκεια του αγώνα, έβριζε χυδαία, συνεχώς και ακαταπαύστως με εντυπωσιακή μάλιστα εμμονή σε ένα όργανο του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος. Με το σφύριγμα της λήξης, με σκούντησε στον ώμο και μου είπε «Κυρία, συγγνώμη ε;».

Φανατισμός

Ούτε το ποδόσφαιρο φταίει λοιπόν ούτε οι ομάδες ούτε οι φίλαθλοι. Φταίει ο φανατισμός που εκπορεύεται από τον δογματισμό. Από το «υπάρχει μια αλήθεια και αυτή είναι η δική μου». Ο πιο σύντομος δρόμος για να εκτραχυνθεί ένας σύλλογος φιλάθλων, ένα γκρουπ σε «στρατό» και ομάδα κρούσης. Θυμίστε λίγο ποιος καλλιεργεί, εδώ και χρόνια, τον φανατισμό στην ελληνική κοινωνία; Ποιες ανίερες συμμαχίες έφεραν τις μούτζες και τις κρεμάλες των Αγαναχτισμένων; Ποιοι επένδυσαν πολιτικά στο «Ο θάνατός σας η ζωή μας» μέσα από το «Ή εμείς ή αυτοί»; Πώς προέκυψαν οι «στρατοί» των διαδικτυακών τρολ; Ποιοι έβαλαν στον δημόσιο λόγο λέξεις όπως «σκουλήκια» και «σιχάματα»; Ποιοι αντικατέστησαν τα πολιτικά συνθήματα με μπινελίκια; Ποιοι ευλογούν τη βία στα πανεπιστήμια; Ποιοι χαϊδεύουν τους Ρουβίκωνες;

Ναι, έκτροπα γίνονταν πάντα στο ποδόσφαιρο. Μόνο που ήταν «ενδοποδοσφαιρικά». Τώρα αποτελούν αντανάκλαση άλλων φαινομένων μιας «κοινωνίας του μίσους».

n Εκ παραδρομής, ανέφερα χθες τον Πολάκη ως «γέτι του Ταΰγετου». Φυσικά, άλλο Κρήτη, άλλο Μάνη, άλλο Ταΰγετος, άλλο Ψηλορείτης.