O Nord Stream 2, o Σολτς και τα… 5.000 κράνη

Θυμηδία, στην καλύτερη περίπτωση, προκάλεσε η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης να προσφέρει 5.000 στρατιωτικά κράνη, την ώρα που η Ουκρανία ζητεί επίμονα όπλα για να αντιμετωπίσει την απειλή των 100.000 και πλέον ρώσων στρατιωτών στα ανατολικά σύνορά της με τη Ρωσία. Φρένο στον εξοπλισμό της Ουκρανίας τραβά το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα SPD του καγκελάριου Ολαφ Σολτς, που είχε χθες σύσκεψη ηγετικών παραγόντων για να προσδιορίσει τη στάση του. Πρόβλημα δεν είναι μόνον τα όπλα στην Ουκρανία, αλλά και ο ρωσογερμανικός αγωγός φυσικού αερίου Nord Stream 2 που είχε ξεκινήσει ο σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ και στο μεταξύ έχει αποπερατωθεί. Την περασμένη Τετάρτη καταχωρίστηκε επισήμως η νέα εταιρεία Gas for Europe με έδρα το Σβερίν, πρωτεύουσα του κρατιδίου Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, όπου καταλήγει ο αγωγός. Η ίδρυση από τη μητρική Gasprom χωριστής θυγατρικής εταιρείας βάσει γερμανικού δικαίου ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την αδειοδότηση του αγωγού από τη γερμανική ρυθμιστική Αρχή.

Οι τεχνικές δοκιμές έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς, αν λυθούν και τα νομικά ζητήματα, ο αγωγός θα μπορέσει να τεθεί σε λειτουργία – εκτός απροόπτου. Το απρόοπτο εν προκειμένω θα ήταν μία στρατιωτική σύρραξη στα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας. Οιασδήποτε μορφής στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας σε ουκρανικό έδαφος θα διαμορφώσουν νέα δεδομένα για τη στάση και της γερμανικής κυβέρνησης. Τόσο η πρώην καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, όσο και ο διάδοχός της, Ολαφ Σολτς, επιχειρηματολογούσαν μέχρι τώρα ότι ο αγωγός είναι καθαρά «οικονομικό έργο». Ο Σολτς ως υπουργός Οικονομικών το περασμένο καλοκαίρι έκαμψε τις σφοδρές αντιστάσεις των Αμερικανών, προσφέροντας έναν τερματικό σταθμό LNG στη Γερμανία για αμερικανικό, υγροποιημένο φυσικό αέριο και ταυτόχρονα τη συμφωνία της Ρωσίας ότι ο Nord Stream 2 δεν θα επηρεάσει τις ροές φυσικού αερίου προς την Ουκρανία και μέσω αυτής προς την Ευρώπη. Μόλις το τελευταίο δεκαήμερο και με την κλιμακούμενη ένταση στην ουκρανική κρίση, ο ιδιαίτερα συγκρατημένος καγκελάριος Σολτς άλλαξε στάση δηλώνοντας δημοσίως ότι σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία «μπαίνουν όλα στο τραπέζι» των κυρώσεων. Δεν αποκλείει πλέον και τον Nord Stream 2, μολονότι αποφεύγει ονομαστική αναφορά στον αγωγό. Το φυσικό αέριο είναι το σημαντικότερο οικονομικοπολιτικό μέσο πίεσης του Βλαντίμιρ Πούτιν στους Ευρωπαίους. Η Γερμανία καλύπτει το ένα τέταρτο των ενεργειακών αναγκών της με φυσικό αέριο· παραπάνω από το μισό (56,3%) προέρχεται από τη Ρωσία.

Οι ανάγκες της εξαιρετικά ενεργοβόρας γερμανικής βιομηχανίας θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο στην πορεία μετάβασης της Γερμανίας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με ταυτόχρονη έξοδο από την ατομική ενέργεια και το κάρβουνο. Αν η κρίση της Ουκρανίας κόψει και τις ροές ρωσικού φυσικού αερίου, κινδυνεύει να ακυρωθεί και το όραμα των Πρασίνων για την ενεργειακή μετάλλαξη της Γερμανίας στη δεκαετία μέχρι το 2030.  Προς το παρόν, η Ρωσία τηρεί πιστά τις συμφωνίες προμήθειας φυσικού αερίου, απάντησε εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης στο μπρίφινγκ της περασμένης Παρασκευής. Αναφερόταν στις μακροπρόθεσμες συμφωνίες που έχουν υπογραφεί με τη Μόσχα, όχι μειωμένο ρωσικό αέριο στις αγορές. Τα αποθηκευμένα αποθέματα φυσικού αερίου της Γερμανίας έχουν μειωθεί, αλλά επαρκούν, διαβεβαίωσε η εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομίας. Ωστόσο, η διαβεβαίωση αφορά το εδώ και τώρα. Για τον επόμενο χειμώνα «πρέπει να διασφαλίσουμε την επάρκεια με βελτίωση του νομικού πλαισίου τροφοδοσίας».