Μπρα ντε φερ της Δύσης με τη Μόσχα

Τα βλέμματα στράφηκαν χθες προς τη Γενεύη, όπου πραγματοποιήθηκε η κρίσιμη συνάντηση ανάμεσα στους Αντονι Μπλίνκεν και Σεργκέι Λαβρόφ. Αμέσως μετά τη λήξη της, δε, όλοι προσπαθούν να διαπιστώσουν στην πράξη εάν τα όσα είπαν οι δύο υπουργοί Εξωτερικών (τα οποία προφανώς δεν έχουν γίνει ευρέως γνωστά…) μπορέσουν να οδηγήσουν σε μια, προσωρινή έστω, εκτόνωση της έντασης ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία, που αυτή την περίοδο έχει επίκεντρο την Ουκρανία.

Το σίγουρο είναι ότι αμφότεροι παραδέχθηκαν πως δεν υπήρξε άρση του αδιεξόδου και επίλυση των σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών. Διαβεβαιώνοντας, παράλληλα, πως η διαδικασία του διαλόγου δεν έχει τελειώσει και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας συνάντησης ανάμεσα στους προέδρους ΗΠΑ και Ρωσίας. Ο Λαβρόφ επανέλαβε, επίσης, ότι η χώρα του δεν έχει πρόθεση ή σχέδια εισβολής στην Ουκρανία. Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι σε αυτήν ακριβώς τη συγκυρία και σε μια απόδειξη ότι το πρόβλημα είναι πολύ πιο βαθύ, ενώ η αντιπαράθεση αφορά πολύ περισσότερα από τη συγκεκριμένη χώρα, το Λονδίνο αποφάσισε να στείλει ένα ιδιαιτέρως σκληρό μήνυμα. Ενα μήνυμα, μάλιστα, που είχε ως αποδέκτες τόσο τη Ρωσία όσο και την Κίνα και διατυπώθηκε από την υπουργό Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου.

Εκείνοι που έχουν επιθετικές διαθέσεις «ενθαρρύνονται με τρόπο που έχουμε να δούμε από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Επιδιώκουν να εξαγάγουν τις δικτατορίες τους και να τις πουλήσουν σε όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό και καθεστώτα όπως της Λευκορωσίας, της Βόρειας Κορέας και της Μιανμάρ βρίσκουν τους πιο στενούς συμμάχους τους στη Μόσχα και στο Πεκίνο», είπε χαρακτηριστικά η Λιζ Τρας από την Αυστραλία, καλώντας τον δυτικό κόσμο να σταθεί ενωμένος απέναντι στους «δικτάτορες».

Αλλά και το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ήρθε με τη σειρά του να επιβεβαιώσει ότι ζητούμενο δεν είναι απλώς το καθεστώς που θα επικρατήσει τελικώς στην Ανατολική Ουκρανία και την επαρχία του Ντονμπάς, αλλά η μορφή που θα έχει η «νέα τάξη πραγμάτων» στην Ευρώπη. Το έκανε δε δίνοντας και νέες «διευκρινίσεις» αναφορικά με τις εγγυήσεις που ζητά από τη Δύση προκειμένου να υπάρξει εκτόνωση της κρίσης, οι οποίες περιλαμβάνουν και την απαίτηση απομάκρυνσης των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, δύο χώρες οι οποίες ανήκαν στη «σφαίρα επιρροής» της ΕΣΣΔ και εντάχθηκαν στη Συμμαχία το 1997.

«Λόγος γίνεται για την απομάκρυνση των ξένων δυνάμεων, των τεχνικών μέσων, του εξοπλισμού και άλλων βημάτων με σκοπό την επιστροφή στην κατάσταση ως είχε το 1997 στο έδαφος των χωρών που δεν ήταν μέλη του ΝΑΤΟ την εν λόγω ημερομηνία. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται η Βουλγαρία και η Ρουμανία», αναφέρει η υπηρεσία Τύπου του υπουργείου, σηματοδοτώντας τη σκλήρυνση της διαπραγματευτικής θέσης του.

Οπως είναι προφανές, κάτι τέτοιο είναι πρακτικά αδύνατο να γίνει δεκτό από την Ουάσιγκτον. Κι αυτό αναμένεται να αποτυπωθεί και στη γραπτή απάντηση προς τις προτάσεις της Μόσχας για το νέο «πλαίσιο ασφαλείας στην Ευρώπη» – οι οποίες, σύμφωνα με το πρακτορείο Interfax που επικαλέστηκε τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Ριαμπκόφ, θα παραδοθούν την ερχόμενη εβδομάδα.

Ειδικά όσον αφορά την Ουκρανία, πάντως, όπου τα τύμπανα του πολέμου εξακολουθούν να ηχούν δυνατά, ένα από τα βασικά ερωτήματα που τίθεται πλέον είναι το εξής: Μέχρι ποιου σημείου μπορούν να φτάσουν οι εταίροι του ΝΑΤΟ, και κυρίως οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε περίπτωση ρωσικής επέμβασης ή νέου γύρου εχθροπραξιών στην Ανατολική Ουκρανία, όπου Δύση και Ρωσία θα συγκρούονται όχι απευθείας, αλλά δι’ αντιπροσώπων;

Οπως σημειώνεται από πολλές πλευρές, είναι γεγονός ότι ο ουκρανικός στρατός μοιάζει πολύ καλύτερα εξοπλισμένος σε σύγκριση με το 2014, καθώς στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει έχει λάβει αμερικανική στρατιωτική βοήθεια αξίας περίπου 2,5 δισ. δολαρίων. Παρ’ όλα αυτά, είναι εξαιρετικά δύσκολο να σταθεί ως ίσος προς ίσο σε μια κατά μέτωπο αντιπαράθεση με τους Ρώσους.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο στη Δύση φαίνεται πως προκρίνεται ένα «εναλλακτικό» σενάριο. Μια μορφή απάντησης, δηλαδή, που θα συνδυάζει τις σκληρές οικονομικές κυρώσεις με ένα ισχυρό «αντάρτικο», που θα αναγκάσει τη Ρωσία να βιώσει ό,τι και τα σοβιετικά στρατεύματα στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του ’80.