«Κύριε πρωθυπουργέ, το πάρτι έλαβε τέλος!»

«Το πάρτι έλαβε τέλος!». Αυτό είναι το μήνυμα που έστειλαν στον Μπόρις Τζόνσον από το πρωί χθες τα πρωτοσέλιδα του συνόλου σχεδόν των βρετανικών εφημερίδων και τα πρώτα θέματα των ηλεκτρονικών ΜΜΕ. Το ίδιο τού είπε το μεσημέρι, κατά τη συνεδρίαση της Βουλής των Κοινοτήτων, ο ηγέτης των Εργατικών, Κιρ Στάρμερ, ο οποίος είναι σαφές ότι ελπίζει οι εξελίξεις να τον φέρουν ένα βήμα πιο κοντά στον στόχο του – να γίνει αυτός ο επόμενος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου.

Οσο για τον ίδιο τον Τζόνσον, με τη στάση του μάλλον επιβεβαίωσε αυτό για το οποίο προειδοποιούνται (θεωρητικά τουλάχιστον) όλοι όσοι συλλαμβάνονται από την αστυνομία: Ο,τι πεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε βάρος σου ενώπιον του δικαστηρίου. Πράγματι, η δικαιολογία την οποία επέλεξε να προβάλει από το βήμα του κοινοβουλίου για την παρουσία του στο επίμαχο πάρτι της 20ής Μαΐου 2020 ήταν κυριολεκτικά «φτηνή». Επί της ουσίας δε, ακύρωσε την αξία της συγγνώμης που ζήτησε, αναλαμβάνοντας τη σχετική ευθύνη για τις εντυπώσεις που προκλήθηκαν στην κοινωνία, κατ’ απαίτηση πολλών στελεχών της κυβέρνησης και του κόμματος των Συντηρητικών.

«Συγγνώμη, δεν γνώριζα…». «Οταν βγήκα σε αυτόν τον κήπο, λίγο μετά τις 6 το απόγευμα, για να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στο προσωπικό, προτού επιστρέψω στο γραφείο μου για να συνεχίσω να εργάζομαι, ύστερα από 25 λεπτά, πίστευα πως επρόκειτο για ένα εργασιακό γεγονός» είπε χαρακτηριστικά – ενώ λίγο αργότερα ο εκπρόσωπός του ισχυρίστηκε πως ο πρωθυπουργός δεν είχε καν δει την ηλεκτρονική πρόσκληση που έστειλε ένας από τους στενούς συνεργάτες του για το πάρτι. Αυτό όμως προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση του Στάρμερ: «Το επιχείρημα προς υπεράσπισή του που συνίσταται στο να λέει πως δεν ήξερε ότι επρόκειτο για γιορτή είναι τόσο γελοίο που εν τέλει είναι προσβλητικό για το βρετανικό κοινό» είπε ο επικεφαλής των Εργατικών, για να προσθέσει: «Το μόνο ζήτημα που υπάρχει είναι αν ο βρετανικός λαός θα τον πετάξει έξω. Μήπως το κόμμα του τον πετάξει έξω; Ή θα έχει την αξιοπρέπεια να παραιτηθεί;».

Το σίγουρο είναι, σε κάθε περίπτωση, πως το σενάριο της παραίτησης ή της αποπομπής του Τζόνσον είναι πιο ορατό παρά ποτέ. Αλλωστε, ο ίδιος απέφυγε να αποκλείσει κάτι τέτοιο, όταν επέλεξε να απαντήσει σε σχετικό ερώτημα του πολιτικού του αντιπάλου με τρόπο που να αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά: «Νομίζω ότι δεν πρέπει να προκαταλάβουμε το αποτέλεσμα της έρευνας (…) Οταν διερευνηθούν και αποδειχθούν όλα τα γεγονότα, τότε ασφαλώς θα επιστρέψω σε αυτό το Σώμα και θα κάνω μια δήλωση» είπε – δίνοντας την εντύπωση σε αρκετούς ότι προσπαθεί απλώς να κερδίσει χρόνο για να σχεδιάσει την επόμενη κίνησή του.

Πάντως, εάν ο Τζόνσον δεν παραιτηθεί εκουσίως ή δεν κάνει κάποια απονενοημένη προσπάθεια να στρέψει την προσοχή και τις πολιτικές εξελίξεις προς διαφορετική κατεύθυνση – κάτι πολύ πιθανό, με βάση τη μέχρι σήμερα στάση του και το ένστικτο πολιτικής επιβίωσης που αναμφίβολα διαθέτει – τότε η διαδικασία είναι περίπου δεδομένη. Το μπαλάκι βρίσκεται, με άλλα λόγια, στα χέρια των στελεχών και βουλευτών των Τόρις, που διαθέτουν και την απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή.

Η διαδικασία αποπομπής. Οι κανόνες του κόμματος προβλέπουν, συγκεκριμένα, ότι για να εκκινηθεί η διαδικασία μομφής σε βάρος ενός πρωθυπουργού απαιτείται να υποβληθεί σχετικό αίτημα από τουλάχιστον το 15% των βουλευτών του (54 με βάση τη σημερινή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση των Συντηρητικών), με αποδέκτη τον πρόεδρο της «Επιτροπής 1922», σερ Γκρέιαμ Μπρέιντι. Μέχρι στιγμής, δε, είναι άγνωστο εάν και πόσοι βουλευτές έχουν καταθέσει παρόμοιες επιστολές, καθώς η διαδικασία είναι άκρως μυστική.

Εφόσον αυτή η προϋπόθεση εκπληρωθεί πάντως, στη συνέχεια διεξάγεται μυστική ψηφοφορία επί του συνόλου των βουλευτών και ο πρωθυπουργός αποπέμπεται εάν εναντίον του ταχθούν τουλάχιστον οι μισοί (180 σήμερα). Ακόμα και τότε όμως δεν προκηρύσσονται αυτομάτως εκλογές, όπως ίσως ελπίζει ο Στάρμερ, ενώ η πρωθυπουργία ανατίθεται στον ή στη διάδοχό του, που επιλέγουν οι Τόρις – με τις διαρροές να φέρουν ως επικρατέστερους τους υπουργούς Οικονομικών και Εξωτερικών, Ρίσι Σουνάκ και Λιζ Τρας.

Σε αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή ο εναγόμενος «επιβιώσει» πολιτικά, δεν επιτρέπεται υποβολή νέας πρότασης μομφής για το επόμενο 12μηνο. Ωστόσο, όπως δείχνει και η εμπειρία της Τερέζα Μέι, πρόκειται για μεγάλο διάστημα, στη διάρκεια του οποίου όλα είναι πιθανά. Για του λόγου το αληθές, η προκάτοχος του Τζόνσον είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης στη σχετική ψηφοφορία που έγινε τον Δεκέμβριο του 2018, όμως τον Μάιο του 2019 αναγκάστηκε να ανακοινώσει την παραίτησή της, μετά τις αλλεπάλληλες ταπεινωτικές ήττες της στο ζήτημα του Brexit.