Η νέα χαμένη δεκαετία της Λατινικής Αμερικής

Οι οικονομίες της περιοχής, συνολικά, θα έχουν τις χειρότερες επιδόσεις του αναπτυσσόμενου κόσμου μετά την πανδημία. Παραδόξως, ο καλύτερος τρόπος για να ξεπεραστεί η συνεχιζόμενη χαμένη δεκαετία της Λατινικής Αμερικής μπορεί να είναι η εστίαση σε ζητήματα που υπερβαίνουν την οικονομική ανάπτυξη.

Η επιβράδυνση των περισσότερων μεγάλων οικονομιών και ο αυξανόμενος πληθωρισμός παγκοσμίως δείχνουν ότι οι παγκόσμιες συνθήκες μπορεί να είναι λιγότερο θετικές τους επόμενους μήνες. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έχει σηματοδοτήσει ότι θα αυξήσει τα επιτόκια το 2022 και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα ενισχύσει επίσης τη νομισματική της πολιτική. Η Κίνα, μια σημαντική αγορά για τη Λατινική Αμερική, αντιμετωπίζει δυσκολίες που προκαλούνται από τα προβλήματα χρέους του κατασκευαστικού της τομέα και ορισμένων μεγάλων εταιρειών.

Και οι τιμές των εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου, φαίνεται να έχουν κορυφωθεί, αλλά παραμένουν υψηλές. Επιπλέον, ο δημοσιονομικός χώρος των κυβερνήσεων της Λατινικής Αμερικής θα συνεχίσει να περιορίζεται από τα υψηλά επίπεδα χρέους. Και οι κεντρικές τράπεζες της περιοχής αυξάνουν τα επιτόκια από τα ιστορικά χαμηλά τους για να ανταποκριθούν στον αυξανόμενο πληθωρισμό.  Σε κάθε περίπτωση, δεδομένης της ασθενούς αναμενόμενης οικονομικής ανάπτυξης, οι κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής θα πρέπει να αποφύγουν περιοριστικές μακροοικονομικές πολιτικές. Το πιο σημαντικό, θα πρέπει να επικεντρωθούν στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η λήψη μέτρων για τη μείωση της ανισότητας μέσω των κοινωνικών δαπανών και των πιο δίκαιων φορολογικών συστημάτων θα ήταν μια καλή αρχή.

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνουν ενεργητικές πολιτικές στον τομέα της παραγωγής και εξαγωγές υψηλότερης αξίας, υποστηριζόμενες από αυξημένη χρηματοδότηση για την επιστήμη και την τεχνολογία. Θα ήταν επίσης ευπρόσδεκτη η πλήρης υιοθέτηση της παγκόσμιας περιβαλλοντικής ατζέντας. Και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να ξεκινήσουν μια ισχυρή ώθηση για περιφερειακή ολοκλήρωση, αποπολιτικοποιώντας τις υπάρχουσες διαδικασίες, και να επεκτείνουν τη δράση τους σε νέους τομείς, ιδιαίτερα στον τομέα της υγείας και των φαρμακευτικών προϊόντων. Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, η περιοχή πρέπει να επιδείξει την αφοσίωσή της στη δημοκρατία. Η κρίση χρέους της δεκαετίας του 1980 αποδυνάμωσε τα ισχύοντα αυταρχικά καθεστώτα, διευκολύνοντας τον εκδημοκρατισμό.

Αλλά αυτή η δέσμευση είναι αμφίβολη σήμερα. Είναι ζωτικής σημασίας οι χώρες της Λατινικής Αμερικής να δείξουν στις επερχόμενες εκλογές ότι η δημοκρατία παραμένει πυλώνας των αναπτυξιακών τους στρατηγικών. Παραδόξως, ο καλύτερος τρόπος για να ξεπεραστεί η συνεχιζόμενη χαμένη δεκαετία της Λατινικής Αμερικής μπορεί να είναι η εστίαση σε ζητήματα που υπερβαίνουν την οικονομική ανάπτυξη. Μια ατζέντα που εστιάζει στην ενίσχυση της δημοκρατίας, στη μείωση της φτώχειας και της οικονομικής ανισότητας και στην προστασία του περιβάλλοντος είναι πιο πιθανό να βελτιώσει τις πιθανότητες της περιοχής να επιτύχει ανάπτυξη που θα είναι ταυτόχρονα πιο περιεκτική και πιο βιώσιμη.

Ο Χοσέ Αντόνιο Οκάμπο είναι πρώην υπουργός Οικονομικών της Κολομβίας. Είναι καθηγητής στο Columbia και πρόεδρος της Ανεξάρτητης Επιτροπής για τη Μεταρρύθμιση της Διεθνούς Εταιρικής Φορολογίας (ICRICT).