Το μήνυμα ταξιδεύει ακόμη

Είναι τόσο δα μικρό. Το ύψος του μετά βίας ξεπερνά τα 35 εκ. Είναι ένα μαρμάρινο θραύσμα και άρα εκ της φύσεώς του τα κάτω άκρα που είναι αποτυπωμένα ανάγλυφα στην επιφάνειά του δεν μπορούν να κάνουν ούτε ένα βήμα. Εχουν καταδικάσει την αεικίνητη θεά του κυνηγιού Αρτεμι σε αιώνια απραξία.

Αυτή πιθανόν να είναι η εικόνα που θα εισπράττουν από σήμερα οι χιλιάδες επισκέπτες του πλέον δημοφιλούς ελληνικού μουσείου, εκείνου της Ακρόπολης, όταν θα βλέπουν στη γυάλινη προθήκη το μικρό κομμάτι της ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα που επεστράφη από το Παλέρμο, πιθανόν για πάντα, εκεί που ανήκει: στον γλυπτό διάκοσμο του κορυφαίου μνημείου της κλασικής αρχαιότητας.

Τα φαινόμενα όμως απατούν. Η Αρτεμις – αν και απεικονίζεται καθιστή – τώρα μπορεί να σταθεί στο θεϊκό της ύψος. Διότι τα πόδια της δεν είναι πλέον γύψινα. Δεν είναι τα ψεύτικα του άχρωμου – νεκρού – εκμαγείου. Είναι τα δικά της. Τα καμωμένα από πεντελικό μάρμαρο, που πιθανόν να σμιλεύτηκαν από το χέρι του Φειδία.

Και δεν είναι η πρώτη της ζωφόρου που μπορεί πλέον να πατήσει στα πόδια της. Ηταν το 2006 οι ώριμοι άνδρες (θαλλοφόροι) στη βόρεια πλευρά της ζωφόρου που είχαν πετάξει τα γύψινα άκρα τους, καθώς ήταν οι πρώτες που υποδέχτηκαν τη γενναιόδωρη κίνηση του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης να τους τα επιστρέψει.

Ο δρόμος μέχρι όμως η Αρτεμις να αποκτήσει και πάλι τα κάτω άκρα της ήταν μακρύς. Το 2002 δεν τα είχε καταφέρει. Το 2008 τα είδε να στέκουν σε μικρή απόσταση από τον κορμό της σε μια προθήκη, αλλά δεν ενώθηκαν μαζί της.

Η διαδρομή για την επιστροφή των Γλυπτών από τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Γερμανία, την Αυστρία και τη Δανία και βεβαίως τη Βρετανία είναι μεγάλη, γεμάτη διαβήματα, ψηφίσματα, συστάσεις και αποφάσεις.

Πίσω από κάθε τέτοια κίνηση, κρύβονται χιλιάδες εργατοώρες δουλειάς ανθρώπων που έχουν πιστέψει στη δικαίωση ενός αιτήματος που δεν έχει προηγούμενο: στην ενότητα ενός όχι οποιουδήποτε μνημείου, αλλά εκείνου που αποτελεί σύμβολο της UNESCO. Οι απογοητεύσεις πολλές. Τα όχι από τη βρετανική πλευρά αναρίθμητα. Το ελληνικό αίτημα μοιάζει με μπουκάλι στον ωκεανό της αδιαλλαξίας. Και δεν είναι λίγες οι φορές που βρέθηκε στον αφρό της επικαιρότητας πριν ξαναβουλιάξει. Να όμως που δύο φορές ως τώρα βγήκε στην ακτή. Το μήνυμα βρήκε ανταπόκριση και εξακολουθεί να ταξιδεύει.