Πολύ κακό για το τίποτα{CR}

Ανήκω στην τυχερή γενιά που βρήκε μπροστά της, δώρο, την κουλτούρα της ελευθερίας – αλλά και της ελευθεριότητας. Το σλόγκαν από τα γυμνασιακά ακόμα χρόνια ήταν «να μη βάζουμε σώβρακα στις λέξεις». Λέγαμε τα πάντα – και ως προς αυτό μας απελευθέρωσε το πνεύμα του γαλλικού Μάη, που οι συνομήλικοί μου το συνάντησαν μετά τη μεταπολίτευση. Τότε χρειάστηκε να δοθούν μερικές σημαντικές μάχες υπέρ του πνεύματος της ελευθερίας. Μια απ’ αυτές, ήταν με την έκδοση από τον εκδοτικό οίκο Εξάντας της «Φιλοσοφίας στο μπουντουάρ» του «θείου» μαρκησίου Ντε Σαντ, και στη συνέχεια με τις «120 μέρες των Σοδόμων». Η έκδοση προκάλεσε παρέμβαση της δικαιοσύνης, που ζήτησε την απαγόρευση των έργων σύμφωνα με τον τότε ισχύοντα νόμο «περί ασέμνων». Στην απόφαση αντέδρασε έντονα ο Τύπος αλλά και ο εκδοτικός χώρος. Τα «Σόδομα», τελικά, εκδόθηκαν με την υπογραφή συνολικά 48 εκδοτικών οίκων, σχεδόν του συνόλου του εκδοτικού κόσμου. Η απαγόρευση κατέρρευσε στην πράξη.

Τα χρόνια που ακολούθησαν, μαζί με την ευκολότερη πρόσβαση στα προϊόντα του λόγου και της τέχνης, ατόνησε και κάθε είδους απαγόρευση. Προσαρμόστηκε σ’ αυτό και το εθνικό Δίκαιο, ο νόμος 4619 του 2019 κατάργησε το έως τότε υφιστάμενο αδίκημα της βλασφημίας – η Πολιτεία έπαψε να ασχολείται με την αντίληψη που έχουν οι πολίτες για τα θεία. (Το μόνο αδίκημα λόγου που διώκεται ακόμα είναι ο λεγόμενος ρατσιστικός λόγος, με τον νόμο Ρουπακιώτη του 2014, συχνότατα καταχρηστικά, όπως έχει αποδειχτεί με τις εκατοντάδες μηνύσεις Δημητρά κατά πολιτών, οι περισσότερες εκ των οποίων έχουν τεθεί στο αρχείο).

Με αυτά τα δεδομένα, μάλλον ανούσιο ήταν το αστείο που αναπαρήγαγε στον λογαριασμό του στο Facebook ο καθηγητής πολιτικής της Υγείας Ηλίας Μόσιαλος, πρώην υπουργός στην κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου και εξαιρετικά οικείος σε όλους μας τον καιρό της πανδημίας, λόγω των συχνών τοποθετήσεών του από τα τηλεοπτικά κανάλια, τις εφημερίδες και το Διαδίκτυο με τις οποίες δίνει έγκυρες συμβουλές για το δέον γενέσθαι, προφυλάσσοντάς μας από τις φήμες και τα παραπλανητικά ψέματα. Το αστείο έκανε πλάκα με τον κρίνο, την παρθενία της Παναγίας, τους αρνητές των εμβολιασμών και τον ορθό λόγο. Επικρίθηκε όμως από την Ιερά Σύνοδο ως βέβηλο και προσβλητικό της θρησκείας. Τη σκυτάλη, μάλιστα, των επικρίσεων πήραν μεταξύ άλλων ο Αδωνις Γεωργιάδης και ο βουλευτής της ΝΔ Κυρανάκης. Ευνόητο, κάνουν καριέρα στην Ακροδεξιά, όπου υπάρχει μεγάλη πελατεία. Αν και ο δεύτερος, που δεν διαθέτει το εκτόπισμα του πρώτου, με κάτι τέτοια, δεν πρόκειται ποτέ να δει υπουργική καρέκλα σε κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το αστείο του Μόσιαλου είναι τόσο συχνό, όσο και ανάλογα άλλα, που συνήθως τα προσπερνάμε χωρίς καν να γελάσουμε. Οταν έχει δει κανείς ελεύθερα στο σινεμά και στην τηλεόραση ταινίες όπως το «Life of Brian» (ελληνικός τίτλος: «Ενας προφήτης, μα τι προφήτης»), κανενός είδους χιούμορ «με τα θεία» δεν μπορεί να θεωρείται βέβηλο. Η φασαρία δείχνει, απλώς, ότι πολλοί στην Εκκλησία δεν ξέρουν πού βρίσκονται – και όταν τους δείχνουν το φεγγάρι (εν προκειμένω, τις ευθύνες πολλών ιεραρχών για το αντιεμβολιαστικό ρεύμα) εκείνοι κοιτάνε το δάχτυλο: ψάχνουν τρόπο να βάλουν στο στόχαστρο χρήσιμους ανθρώπους – και τις αυτονόητες για την Ευρωπαϊκή Ενωση ελευθερίες.

Με άλλα λόγια, πολύ κακό για το τίποτα.

***

Πολλοί οι θάνατοι, εκτός του Κάρολου Παπούλια. Οι φίλοι της λογοτεχνίας θρηνούν την Τζόαν Ντίντιον, τη συγγραφέα-καθρέφτη της Αμερικής για δεκαετίες, τη σταρ της λεγόμενης Νέας Δημοσιογραφίας. Ο κόσμος θρηνεί τον γενναίο Ντέσμοντ Τούτου, τον νομπελίστα αρχιεπίσκοπο που συνέβαλε στην πτώση του απαρτχάιντ, συμπαραστεκόμενος ενεργά στα θύματά του. Και ο νομικός κόσμος τον ομότιμο καθηγητή της Νομικής Αθηνών, Κωνσταντίνο Κεραμέως (πατέρα της υπουργού Παιδείας), άριστο γνώστη του δικονομικού και του αστικού δικαίου, σπουδαίου δάσκαλου και προσώπου διεθνούς κύρους. Απώλειες.

***

Ποιος να ντραπεί…

Στην αρχή, απλώς, ο Αλέξης Τσίπρας μιμούνταν τη φωνή και το ύφος του Ανδρέα Παπανδρέου. Χθες, με αφορμή τον θάνατο του Κάρολου Παπούλια, επιχείρησε με ανακοίνωσή του για τον εκλιπόντα να κάνει εισπήδηση στον χώρο του ΠΑΣΟΚ, τονίζοντας ότι ήταν «επί σειρά ετών στενός συνεργάτης υψηλής εμπιστοσύνης και εχεμύθειας» του ιδρυτή του. Οτι η ελληνική Αριστερά θα διεκδικούσε την κληρονομιά του Ανδρέα δεν θα μπορούσα να το φανταστώ. Ως συνήθως, πάντως, για να ταιριάξει ο εκλιπών στα κουτάκια του ΣΥΡΙΖΑ, λησμόνησαν μερικές «λεπτομέρειες». Η πρώτη, ότι ο Κάρολος Παπούλιας ήταν ο υπουργός Εξωτερικών του εμπάργκο στη νυν Βόρεια Μακεδονία – κόντρα ρόλος στη συμφωνία των Πρεσπών. Η δεύτερη και σημαντικότερη, ότι ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας βρισκόταν στο βάθρο αναμένοντας την παρέλαση στις 28 Οκτωβρίου 2011, την οποία διέλυσαν ορδές δήθεν «Αγανακτισμένων», στη Θεσσαλονίκη – κατά το ρεπορτάζ των ΝΕΩΝ, «κόκκινοι» (συριζαίοι) και «μαύροι» («χρυσαυγίτες, απόστρατοι, παρακρατικοί και άλλοι»). Ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρούσε ότι τη διάλυση υποκινούσε «ιερή αγανάκτηση», ο Πάνος Σκουρλέτης αποκαλούσε τα γεγονότα «αντάξια της ιστορίας του λαού μας». Κι ο Κάρολος Παπούλιας, μεταξύ άλλων, είχε δηλώσει: «Δεκαπέντε χρόνων και πολεμούσα τον ναζισμό και τους Γερμανούς, μη μου λένε τώρα “Παπούλια προδότη”. Ποιος είναι προδότης; Να ντρέπονται».