Δέκα χρόνια Κιμ

Σαν σήμερα πριν από δέκα χρόνια, ο επί 17ετία ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ιλ, πέθαινε από καρδιακή προσβολή και ο γιος του, ο 27χρονος τότε Κιμ Γιονγκ Ουν, γινόταν η τρίτη γενιά της οικογένειας που αναλάμβανε τα ηνία της χώρας. Αρχικά, λόγω ηλικίας και απειρίας, θεωρούνταν υποχείριο των βορειοκορεατών στρατηγών και των γραφειοκρατών του Κόμματος Εργατών. Σύντομα όμως επέδειξε την αδίστακτη πρόθεσή του να εδραιώσει την εξουσία του εκτελώντας ή εκκαθαρίζοντας τον ισχυρό θείο του και άλλους δυνητικούς αντιπάλους. Ενα φεγγάρι, ο Κιμ ενέπνευσε ελπίδες για οικονομική μεταρρύθμιση εντός των «σοσιαλιστικών» τειχών, καθώς και αλλαγές στη σχέση της χώρας με μακροχρόνιους αντιπάλους όπως οι ΗΠΑ και η Νότια Κορέα. Τελικά, όμως, συνέχισε πολλές από τις χειρότερες πρακτικές του πατέρα του, επιμένοντας παράλληλα στον δρόμο του πυρηνικού εξοπλισμού.

Δέκα χρόνια αφότου ανέλαβε την εξουσία, συνοψίζουν οι αναλυτές, η Βόρεια Κορέα είναι καλύτερα εξοπλισμένη αλλά βαθιά απομονωμένη και περισσότερο εξαρτημένη από την Κίνα, ενώ η πανδημία, οι επίμονες διεθνείς κυρώσεις και κάποιες φυσικές καταστροφές έχουν φέρει σύμφωνα με τον ΟΗΕ τα πλέον ευάλωτα τμήματα του πληθυσμού αντιμέτωπα με κίνδυνο λιμού. «Δεν μπορεί να θρέψει τον λαό του, είναι όμως ικανός να διατηρήσει με τα όπλα του το πολιτικό καθεστώς του στην επιβίωση. Και αυτό είναι πιο σημαντικό για τον Κιμ», σημειώνει χαρακτηριστικά στο Γαλλικό Πρακτορείο η Σοο Κιμ, αναλύτρια στη Rand Corporation.

Επί Κιμ Γιονγκ Ιλ, και παρά τις ολοένα και βαρύτερες κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η Πιονγκγιάνγκ πραγματοποίησε τις τέσσερις από τις συνολικά έξι δοκιμές πυρηνικών όπλων που έχει στο ιστορικό της – ανάμεσά τους, κατά τα φαινόμενα, και μια δοκιμή βόμβας υδρογόνου – και ανέπτυξε μια σειρά διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων ικανών να φτάσουν ακόμη και στις ΗΠΑ. Επί μήνες, ο ίδιος ο βορειοκορεάτης ηγέτης επεδείκνυε επιθετική ρητορική έναντι του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τροφοδοτώντας φόβους για μια νέα ένοπλη σύρραξη στην κορεατική χερσόνησο. Κατόπιν, ανακήρυξε το βορειοκορεατικό πυρηνικό οπλοστάσιο «πλήρες» και πήγε να χτυπήσει την πόρτα των άλλων δυνάμεων.

Με τη βοήθεια του ειρηνιστή προέδρου της Νότιας Κορέας Μουν Τζε-ιν, ο Κιμ έγινε το 2018 ο πρώτος βορειοκορεάτης ηγέτης που συναντά εν ενεργεία πρόεδρο των ΗΠΑ. Κατάφερε μάλιστα να γοητεύσει τον κατά 40 χρόνια πρεσβύτερό του Τραμπ, ο οποίος άρχισε ξαφνικά να μιλάει για «ιδιαίτερη σχέση», ακόμα και για «αγάπη», με εκείνον που λίγο πριν αποκαλούσε «μικρό πυραυλάνθρωπο» και απειλούσε με «φωτιά και οργή που ο κόσμος δεν έχει ξαναδεί». Οι συνολικά τρεις συναντήσεις τους, ωστόσο, δεν κατέληξαν τελικά πουθενά, αρκετοί διπλωμάτες και ειδικοί άλλωστε εκτιμούν πως ο Κιμ ουδέποτε είχε την πρόθεση να απαρνηθεί πλήρως το πυρηνικό του οπλοστάσιο. Στο μεταξύ, η εξάρτηση της Βόρειας Κορέας από την Κίνα, με την οποία διατηρεί όπως χαρακτηριστικά λέει ο Σουνγκ-γιουν Λι, καθηγητής κορεατικών σπουδών στο πανεπιστήμιο Ταφτς της Μασαχουσέτης, «μία σχέση αγάπης και μίσους», γίνεται αναγκαστικά όλο και μεγαλύτερη. «Καμία από τις δύο χώρες δεν λατρεύει την άλλη», εξηγεί ο καθηγητής, «αλλά αμφότερες αναγνωρίζουν πως η άλλη είναι ο πιο στενός της σύμμαχος από πλευράς στρατηγικής, ιδεολογίας, ιστορίας και αντιμετώπισης των ΗΠΑ, του κοινού αντιπάλου».