«Το μόνο πάθος του είναι η πολιτική»

Ο Ολαφ Σολτς καγκελάριος. Αυτό ήταν συντομότερο ανέκδοτο στη Γερμανία, μέχρι τα μέσα του περασμένου καλοκαιριού όταν το κόμμα του SPD παρέμενε βαλτωμένο στο 15%. Δύο μήνες αργότερα, ο Ολαφ Σολτς ήταν ο μεγάλος νικητής των εκλογών στις 26 Σεπτεμβρίου. Και από την Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου είναι ο διάδοχος της Μέρκελ, ο 9ος καγκελάριος της Γερμανίας.

Το γεγονός ότι κανένας – εκτός από τον ίδιο τον Σολτς – δεν πίστευε ότι θα γίνει καγκελάριος, εξηγεί εν μέρει και την απουσία βιογραφιών του. Μόλις την περασμένη Πέμπτη κυκλοφόρησε η πρώτη βιογραφία του Ολαφ Σολτς γραμμένη από τον Λαρς Χάιντερ, αρχισυντάκτη της εφημερίδας του Αμβούργου «Χάμπουργκερ Αμπεντμπλατ».

Το μυστικό της επιτυχίας του Ολαφ Σολτς ήταν ότι αντιλήφθηκε το βασικό διακύβευμα των εκλογών, απάντησε στην ερώτηση των «ΝΕΩΝ» ο Χάιντερ μιλώντας στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο (VAP): «Για πρώτη φορά στις εκλογές δεν υπήρχε το “μπόνους καγκελαρίου”, αλλά ο ίδιος είχε “μπόνους αντικαγκελαρίου” και, δεύτερον, οι Γερμανοί στις προηγούμενες εκλογές δεν ψήφισαν τη συντηρητική CDU/CSU, αλλά την Ανγκελα Μέρκελ». «Η επιλογή που έκανε ο Σολτς ήταν να παρουσιαστεί ως αντρική έκδοση της Μέρκελ» λέει ο Χάιντερ.

Το αργότερο στο συμβούλιο κορυφής της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα οι ευρωπαίοι ηγέτες θα ξαναζήσουν μία γνωστή από την Ανγκελα Μέρκελ εικόνα, λέει ο Χάιντερ: «Εναν γερμανό καγκελάριο, ο οποίος στο στυλ δεν διαφέρει από την προκάτοχό του, με την προσθήκη ότι ο Σολτς είναι πολύ σκληρός διαπραγματευτής. Ο Σολτς επιδιώκει πάντα να βρίσκεται μία λύση, με την οποία να αισθάνονται όλοι κερδισμένοι». Το απέδειξε και με την κυβερνητική συμφωνία των τριών κομμάτων που είχαν σημαντικές προγραμματικές αποκλίσεις.

Στην Ευρώπη ο Σολτς ακολουθεί την παράδοση του Χέλμουτ Σμιτ, είναι πεπεισμένος ότι τα συμφέροντα της Γερμανίας περνούν αποκλειστικά μέσα από την ΕΕ. Για αυτό και στόχος του είναι να καταστεί η ΕΕ ισχυρή και λειτουργική στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Η στενή συνεργασία με τη Γαλλία είναι εκ των ων ουκ άνευ για την επίτευξη του στόχου αυτού, σημαντικό ρόλο θα παίξει και η σχέση με την Πολωνία. «Δεν πρέπει να υποτιμούνται οι στενές σχέσεις του με τις σκανδιναβικές χώρες» επισημαίνει ο Χάιντερ, ο «χανσεάτης» Σολτς έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τη Βρετανία, την οποία θεωρεί ισχυρό εταίρο παρά την αποχώρησή της από την ΕΕ. Θα επισημαίνει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, αλλά δεν θα κόψει το νήμα επαφής κάνοντας τα βήματα που χρειάζονται για μία λύση.

Δεν γνωρίζω τι διαβάζει αυτό το διάστημα, αλλά ο Σολτς αλλά διαβάζει πολύ. Κυρίως βιβλία πολιτικού, κοινωνικού περιεχομένου, διατηρεί στενή σχέση με τον υπουργό Πολιτισμού του Αμβούργου Κάρστεν Μπρόσντα, τηλεφωνιούνται και τη νύχτα ανταλλάσσοντας γνώμες για βιβλία. Καταβροχθίζει όμως όλα όσα πρέπει να γνωρίζει για αυτά που αποφασίζει. «Αυτό πρέπει να το ξέρουν όσοι διαπραγματεύονται μαζί του. Δεν αφήνεται στους συμβούλους του, συνήθως γνωρίζει καλύτερα από αυτούς τις λεπτομέρειες. Ηταν ο πρώτος που μπορούσε να πει τι περιλαμβάνει π.χ. η σελίδα 81 από τις 177 σελίδες της κυβερνητικής συμφωνίας με τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους». «Θα πρέπει να το έχουν υπόψη όσοι διαπραγματεύονται μαζί του και αφήνονται στους συμβούλους τους» λέει ο Χάιντερ.

Η μεγαλύτερη αδυναμία του Σολτς; «Η αδυναμία να δείξει τα συναισθήματά του. Χωρίς αυτήν θα ήταν ευκολότερος ο δρόμος του για την καγκελαρία». Παρ’ όλα αυτά, σε αντίθεση με τη Μέρκελ, ο Σολτς έμεινε ένας «κανονικός» πολιτικός. Μπορεί ως χαρακτήρας να είναι συγκρατημένος και υποτονικός, αλλά είναι ταυτόχρονα πολιτικός των αποφάσεων και των έργων. «Οποιος ζητά από μένα ηγεσία, την έχει» είναι η γνωστή φράση του Σολτς και το απέδειξε στη διαπραγμάτευση της κυβερνητικής συμφωνίας χωρίς καμία διαρροή μέχρι τις τελικές ανακοινώσεις. Την ηγετική πλευρά του Σολτς γνωρίζει ήδη η υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ.

Ο 63χρονος Σολτς, δεν έχει παιδιά, δεν έχει ιδιαίτερα χόμπι, είναι παντρεμένος από το 1989 με την Μπρίτα Ερνστ, που είναι αφιερωμένη επίσης στην πολιτική. Το μόνο πάθος του είναι η πολιτική.

Η μεγαλύτερη διαφορά με τη Μέρκελ θα είναι ότι ο Σολτς δρα με σχέδιο και πρόγραμμα, ενώ η Μέρκελ αντιδρούσε σε γεγονότα και καταστάσεις.

Στην κυβέρνησή του όλοι οι υπόλοιποι δεν έχουν καν την κυβερνητική εμπειρία που έχει ο Ολαφ Σολτς.

«Υπάρχει η γνωστή φράση του Σολτς ότι δεν χρειάζεται να αθληθεί για να ηρεμήσει», λέει ο Χάιντερ, «πράγματι, δεν χρειάζεται να κατεβεί, διότι δεν ανεβαίνει ποτέ».

Οι φωτογραφίες με την πλούσια κόμη των μαθητικών και φοιτητικών του χρόνων δεν έχουν καμία σχέση με τον σημερινό Σολτς. Μπήκε με τα 17 του στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, στην αριστερή, μαρξιστική πτέρυγα, ο πατέρας του ήταν στέλεχος επιχείρησης υφασμάτων, ο ένας αδερφός του είναι διευθυντής πανεπιστημιακής κλινικής στο Κίελο, ο άλλος διευθυντής ΙΤ-επιχείρησης.

«Τόλμη για μεγαλύτερη πρόοδο» είναι το σύνθημα της κυβέρνησής του, παραπέμπει στο σύνθημα του ιστορικού ηγέτη της γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας, Βίλι Μπραντ το 1969, «Τόλμη για περισσότερη δημοκρατία». Ο Ολαφ Σολτς παρέμεινε στην ουσία αριστερός με ιδιαίτερες ευαισθησία για τα χαμηλότερα στρώματα, όπως δείχνουν οι επιλογές του για αύξηση του κατώτατου ωρομισθίου.