Ασκήσεις ισορροπίας με το Ουκρανικό

Στις επίσημες δηλώσεις τους από το θέρετρο του Σότσι στη Μαύρη Θάλασσα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησαν ανοιχτά για το Ουκρανικό, την Τουρκία, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, επιλέγοντας να στείλει ο καθένας τα δικά του στοχευμένα μηνύματα. Στην κατ’ ιδίαν συνάντησή τους άνοιξε ευρύτερη ατζέντα θεμάτων, με την ενεργειακή συνεργασία στην κορυφή, έστω κι αν οι δύο ηγέτες εμφανίστηκαν κάτι παραπάνω από φειδωλοί στις δημόσιες τοποθετήσεις τους, λόγω της ανοικτής διαπραγμάτευσης. Η Αθήνα, κάνοντας λόγο για γόνιμη και πολλαπλώς χρήσιμη συζήτηση, αποτιμά θετικά για τις προοπτικές των ελληνορωσικών σχέσεων το τετ α τετ διάρκειας σχεδόν τριών ωρών. Οι εύθραυστες σχέσεις της Ρωσίας με Ευρώπη και ΝΑΤΟ, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό τέθηκαν στο επίκεντρο, ενώ, υπό τη σκιά της ουκρανικής κρίσης, οι δύο ηγέτες συζήτησαν αναλυτικά για την προχθεσινή επικοινωνία του Πούτιν με τον αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν.

Ο Πρωθυπουργός μίλησε ευθέως για την Τουρκία και αντίστοιχα ο Πούτιν για το ΝΑΤΟ. Η ελληνική πλευρά κατέγραψε, όπως αναμενόταν, την προσεκτική ουδετερότητα της Μόσχας για την Αγκυρα, καθώς ο Πούτιν έδειξε «μετρημένα» προς τον διάλογο. «Αυτές οι διαφορές θα λυθούν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας» τόνισε όμως και ο Μητσοτάκης. «Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι έχει τη δυνατότητα να συνάπτει συμφωνίες οριοθέτησης και η πρόσκλησή μας προς την Τουρκία παραμένει απολύτως ενεργή. Ταυτόχρονα με κάθε τρόπο θα υπερασπίζεται την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα» πρόσθεσε, ενημερώνοντας εκτενώς τον Πούτιν για την εμπρηστική ρητορική της Αγκυρας και τις επιθετικές ενέργειές της. Για το Κυπριακό καταγράφηκε ταύτιση προσεγγίσεων, με τον Μητσοτάκη να εκφράζει δημόσια την εκτίμησή του για τη συνεπή στάση της Ρωσίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Διμερείς σχέσεις και ΝΑΤΟ. Οπως δημοσίευσαν «ΤΑ ΝΕΑ», ο Πρωθυπουργός πρόταξε προς τη Μόσχα τη θέση του ότι η ευρεία ατζέντα διμερών θεμάτων δεν επηρεάζεται κατ’ ανάγκην από τα προβλήματα στις ευρωρωσικές σχέσεις ή στις σχέσεις της Ρωσίας με το NATO. «Αναγνωρίζω τις μεγάλες προκλήσεις, προκρίνω όμως την ανάγκη να μένουν πάντα ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας. Η Ελλάδα ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ προσεγγίζει με πολλή προσοχή αυτές τις σχέσεις. Πιστεύω ότι μια σύγκρουση εκεί δεν θα έχει νικητή, θα έχει μόνο χαμένους» είπε. Με την επισήμανση ότι «η Ελλάδα ήταν πάντα υπέρ μιας ισορροπημένης στάσης» και ότι ποτέ η συμμετοχή της είτε στο ΝΑΤΟ είτε στην ΕΕ δεν αποτελεί αρνητικό πρόσημο, ο Πούτιν είπε ευθέως ότι το ΝΑΤΟ «ακολουθεί συγκρουσιακή γραμμή όσον αφορά τη Ρωσία» και χαρακτήρισε μη αποδεκτή την προοπτική επέκτασής του στην περιοχή. «Εχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι η Ουκρανία θα αναπτύξει βάσεις εκεί εάν εισέλθει στο ΝΑΤΟ. Βασιζόμαστε στο ότι οι ανησυχίες μας θα εισακουστούν αυτή τη φορά» σημείωσε και ανακοίνωσε ότι αποδέχτηκε την πρόταση Μπάιντεν να συσταθεί ειδική επιτροπή. «Ξέρουμε πού ανήκουμε, αλλά ταυτόχρονα αναπτύσσουμε τη σχέση με τη Ρωσία» έλεγε ο Πρωθυπουργός σε δημοσιογράφους προτού αναχωρήσει από το Σότσι, τονίζοντας ότι «πάντα εντός της ΕΕ και του NATO θα επιδιώκουμε αποκλιμάκωση».

Στο τραπέζι τέθηκε όλο το φάσμα της διμερούς σχέσης (εμπόριο, οικονομία, θέματα τουρισμού με δέσμευση ότι ενόψει του καλοκαιριού του 2022 μπορούν να επανεκκινήσουν οι πτήσεις τσάρτερ κ.ο.κ.) και υιοθετήθηκε κοινό πρόγραμμα δράσεων για την περίοδο 2022-2024. Ενα πολυσύνθετο, κατά τον Πούτιν, κείμενο «που αντικατοπτρίζει τους στόχους μας». Ο Μητσοτάκης επιπλέον έδειξε προς την κατεύθυνση επέκτασης της συνεργασίας στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας από το ερχόμενο καλοκαίρι «με επαναλαμβανόμενες ενοικιάσεις αεροσκαφών».

Η Μόσχα δέχθηκε επίσης να κλείσει την εκκρεμότητα επιστροφής στην Ελλάδα των αρχείων εβραϊκών κοινοτήτων, ενώ το έτος Ελλάδας – Ρωσίας παρατείνεται εντός του 2022. «Καθώς η οικονομία αναπτύσσεται», σημείωσε ο Πρωθυπουργός σε συνομιλία του με έλληνες δημοσιογράφους, «θα πρέπει να διερευνήσουμε τη δυνατότητα μιας πιο αυτοτελούς οικονομικής συνεργασίας με τη Ρωσία» μέσω δραστηριοποίησης των ελληνικών επιχειρήσεων και αύξησης των ρωσικών επενδύσεων.