Η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά

Αν η «Γαλλική αποστολή» («The French Dispatch», ΗΠΑ / Γερμανία, 2021) δεν κερδίσει του χρόνου τα Οσκαρ σκηνογραφίας και κοστουμιών, τότε θα πρέπει να ξεχάσουμε όσα ξέραμε και για τα Οσκαρ και για τη σκηνογραφία και για τα κοστούμια στον κινηματογράφο. Κάθε πλάνο αυτής της ταινίας είναι τόσο λεπτοδουλεμένο σε κάθε σκηνική του λεπτομέρεια – από το καρφί σε έναν τοίχο μέχρι το καλώδιο ενός ραδιοφώνου ή την κλωστή σε ένα φουστάνι – που «βγάζει μάτι». Γραμμένη και σκηνοθετημένη από έναν μεγάλο μαέστρο του σινεμά, τον Γουές Αντερσον («Οικογένεια Τένενμπαουμ», «Ξενοδοχείο Grand Budapest»), η «Γαλλική αποστολή» υποκλίνεται (κυριολεκτικά) στην έννοια του ρετρό, του βίνταζ και της ευρωπαϊκής κουλτούρας, αφηγούμενη την ιστορία ενός ελίτ περιοδικού που με βάση τη Γαλλία και την πόλη Ενουί Σουρ Μπλαζέ, λειτουργεί σε εποχές περασμένες ως πηγή ευρωπαϊκών πληροφοριών για το αναγνωστικό κοινό του Κάνσας (και αργότερα όλου του κόσμου). Φυσικά, είναι προφανές ότι ο Αντερσον κτίζει μια φανταστική ιστορία προκειμένου να τιμήσει το περιοδικό των περιοδικών, το περίφημο «The New Yorker». Εκδότης της «Γαλλικής αποστολής» είναι ένας εκκεντρικός τύπος που δεν επιτρέπει το κλάμα στον χώρο εργασίας (Μπιλ Μάρεϊ) και οι ιστορίες που παρακολουθούμε είναι ένας φόρος τιμής προς αυτόν από τους αγαπημένους του συντάκτες που θα τις γράψουν μετά τον ξαφνικό θάνατό του. Αυτές οι τέσσερις ιστορίες εντάσσονται υπό μορφή κεφαλαίων στο φιλμ το οποίο είναι ουσιαστικά μια σπονδυλωτή ταινία με άξονα τον εκδότη και το επιτελείο του. Ετσι λοιπόν παρακολουθούμε την προσπάθεια ενός γκαλερίστα (Εντριαν Μπρόντι) να κάνει διάσημο ανά τον κόσμο το ζωγραφικό έργο ενός ισοβίτη δολοφόνου (Μπενίτσιο Ντελ Τόρο), τις εμπειρίες ενός συντάκτη (Οουεν Γουίλσον) που κυκλοφορεί στις γειτονιές της Ενουί Σουρ Μπλαζέ μόνο με ποδήλατο, την ιστορία απαγωγής του παιδιού ενός αστυνομικού (Ματιέ Αμαλρίκ) όπως την περιγράφει ο συντάκτης της σε ένα τηλεοπτικό σόου (ο Τζέφρεϊ Ράιτ σε έναν ρόλο που θυμίζει τον μαύρο συγγραφέα Τζέιμς Μπάλντουιν που υπήρξε συνεργάτης στο «The New Yorker») και μια φέτα από τη ζωή στη Γαλλία κατά τη διάρκεια του Μάη του 1968 με κεντρικό πρόσωπο έναν νεαρό επαναστάτη (Τιμοτέ Σαλαμέ) που αναπτύσσει σχέση με μια συντάκτρια της Γαλλικής Αποστολής (Φράνσες Μακ Ντόρμαντ). Για μια ακόμη φορά ηθοποιοί, σκηνικά και διάλογοι υπηρετούν στην εντέλεια το όραμα του Αντερσον του οποίου το μοναδικό στυλ κινηματογράφησης μπορεί να σκλαβώσει οτιδήποτε και αν κάνει.

ΣΤΗ ΝΑΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΤΙΕΓΚΟ. «Αν ο Μαραντόνα δεν έρθει να παίξει στη Νάπολη θ’ αυτοκτονήσω» λέει σε κάποια σκηνή της ταινίας το «Χέρι του θεού» («Ε stata la mano di dio», Ιταλία, 2021) ένας διανοούμενος παππούς, φανατικός οπαδός της ομάδας του και του αργεντίνου θεού της μπάλας. Θα μπορούσες να πεις ότι η ατάκα αυτή δίνει το στίγμα της ταινίας, όμως τελικά, η τελευταία δημιουργία του Πάολο Σορεντίνο, δεν είναι όπως ο τίτλος της ίσως προδιαθέτει, μια ταινία για τον Ντιέγκο Μαραντόνα και τη δράση του στη Νάπολη. Είναι μια ταινία που με αφορμή την επέλαση Μαραντόνα στη Νάπολη, ενδιαφέρεται περισσότερο να μιλήσει για την είσοδο στην εφηβεία, ν’ αφηγηθεί μια κλασική ιστορία ενηλικίωσης, έτσι όπως τόσοι και τόσοι σκηνοθέτες έχουμε δει να κάνουν – από τον Φεντερίκο Φελίνι (βασικό εμπνευστή του Σορεντίνο σε όλο του το έργο) με το «Αμαρκορντ», ως τον Τάσο Μπουλμέτη με την «Πολίτικη κουζίνα». Και βέβαια, όπως ακριβώς συμβαίνει σε όλες τις ταινίες ενηλικίωσης μεγάλων σκηνοθετών, έτσι και εδώ, το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας, ο Φαμπιέ Σκίζα (Φίλιπ Σκότι είναι ένα alter ego του σκηνοθέτη. Επομένως ο Σορεντίνο ξέρει πολύ καλά τι λέει γιατί αυτό που λέει προέρχεται από την καρδιά και τα συναισθήματά του τα οποία δεν έσβησαν στο πέρασμα του χρόνου και που τώρα επανέρχονται υπό τη μορφή της γλυκιάς νοσταλγίας. Μια τρελή – τρελή οικογένεια είναι η φαμίλια Σκίζα και πάνω σε αυτήν ο Σορεντίνο, αλληθωρίζοντας πάντα προς το σινεμά του αγαπημένου του Φελίνι, στήνει τα ομορφότερα στιγμιότυπα της ταινίας – γιατί τελικά αυτό είναι το «Χέρι του θεού», μια συρραφή αναμνήσεων και στιγμιότυπων. Οι πλακατζήδες γονείς του Φαμπιέ – τους οποίους υποδύονται υπέροχα ο Τόνι Σερβίλο και η Τερέζα Σαπονάντζελο – έχουν τον πρώτο λόγο και οι σκηνές τους είναι που τελικά σε κρατούν σφιχτά από το χέρι. Το «Χέρι του θεού» είναι εντέλει το χέρι των γονιών μας και αυτοί εδώ οι γονείς σε κάνουν να γελάσεις όπως και να συγκινηθείς. Σχεδόν στενοχωριέσαι όταν στη μέση περίπου της ταινίας παύουν να υπάρχουν· τότε το «Χέρι του θεού» νιώθεις ότι χάνει την ενέργειά του για να καταλήξει σε μια συμπαθητική, όμορφη στην παρακολούθησή της σύμβαση που ας μου επιτραπεί να προβλέψω, σύντομα θα ξεχαστεί.

ΜΙΑ ΝΥΜΦΗ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ. Κάθε άλλο παρά άγνωστο στις ταινίες του γερμανού σκηνοθέτη Κρίστιαν Πέτσολντ («Transit», «Yela»), το στοιχείο του μεταφυσικού είναι κυρίαρχο στην τελευταία του, «Η νύμφη του νερού» («Udine», Γερμανία, 2020). Η ιστορία είναι μια εκσυγχρονισμένη διασκευή ενός αρχαϊκού ευρωπαϊκού μύθου, της Ουντίνε ή αλλιώς της νύμφης του νερού που ενώ μπορεί να παντρευτεί θνητό, θα πρέπει να τον σκοτώσει αν ποτέ αισθανθεί προδομένη από αυτόν. Η τοποθέτηση αυτής της παραβολής στο σύγχρονο Βερολίνο έχει ως ενός σημείου τη γοητεία της συνάδοντας φυσικά με το κλίμα των ημερών και την «επανάσταση των γυναικών» γιατί η ιστορία είναι ειπωμένη από την πλευρά της Ουντίνε. Ομως το όλο εγχείρημα κάπου σκαλώνει, κάπου η ταινία δεν καταφέρνει να σε κάνει να νιώσεις πεισμένος ότι αυτά που παρακολουθείς όντως συμβαίνουν ανάμεσα σε αυτοκίνητα, κινητά τηλέφωνα και ρεστοράν πολυτελείας. Παρά την προσπάθεια των δύο καλών ηθοποιών που πρωταγωνιστούν (Φραντς Ρογκόφσκι και Πάουλα Μπιρ), το σύνολο αιωρείται στο κενό και στο τέλος σε αφήνει μουδιασμένο.

«ΦΑΝΤΑΣΜΑ» ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ. Στo σίκουελ «Ghostbusters Legacy» (ΗΠΑ, 2021) του Τζέισον Ράιτμαν το εντελώς παρανοϊκό και ευχάριστα κιτς χιούμορ της πρωτότυπης κωμωδίας «Ghostbusters» του 1984 δίνει τη θέση του σε κάτι το σοβαροφανές και ψευδοσοφιστικέ μέσα από την ιστορία μιας γυναίκας (Κάρι Κουν) που με τα δύο της παιδιά (Φιν Γουόλφαρντ, Μακένα Γκρέις) μετακομίζει στο πατρικό του πατέρα της με τον οποίο δεν είχε ποτέ σχέση. Εκεί, η πανέξυπνη κόρη της θα ανακαλύψει τη συσκευή αντιμετώπισης των εξωγήινων του παππού της και όλοι μαζί θα μετατραπούν σε κυνηγούς φαντασμάτων για να περάσουν αυτοί καλά κι εμείς, έ, όχι και τόσο καλά, μετά από αυτή τη μάλλον αχρείαστη κινηματογραφική συνέχεια μιας ιστορίας προ καιρού εξαντλημένης.

ΚΟΥΤΑΒΙ-ΓΙΓΑΝΤΑΣ. Ενα κατακόκκινο κουτάβι και η ξαφνική μετατροπή του σε ολόκληρο θηρίο τριών μέτρων ύψους βρίσκονται στο επίκεντρο της παιδικής ταινίας του Γουόλτ Μπέκερ «Κλίφορντ ο κόκκινος σκύλος» (Clifford, ΗΠΑ, 2021), ένα ευπρεπές κινηματογραφικό θέαμα για όλη την οικογένεια, εμπνευσμένο από τη σειρά παιδικών βιβλίων του Νόρμαν Μπρίντγουελ.