«Εγκλημα και Παρών»

Ευτυχώς για την παγκόσμια λογοτεχνία, ο Φιοντόρ Ντοστογέφσκι δεν ήταν ΚΙΝΑΛ. Αν ήταν, δεν θα είχε γράψει το «Εγκλημα και Τιμωρία» αλλά το «Εγκλημα και Παρών».

Να το ξεκαθαρίσουμε. Ολες οι κοινωνίες βιώνουν προβλήματα εγκληματικότητας. Δεν είναι κάτι καινούργιο.

Και όλες οι κοινωνίες προσπαθούν να τα αντιμετωπίσουν με κάποιον τρόπο.

Σχηματικά έχουμε δύο σχολές αντιμετώπισης:

Οσους θεωρούν ότι η εγκληματικότητα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ανοχή και επιείκεια διότι οι εγκληματίες είναι πάνω απ’ όλα άνθρωποι με δικαιώματα και έχουν κρυμμένη την ανθρωπιά μέσα τους.

Και όσους θεωρούν ότι η εγκληματικότητα είναι βαρύ αντικοινωνικό φαινόμενο και πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς καμία ανοχή αλλά με αποφασιστικότητα και αυστηρότητα για να μη γίνουμε ζούγκλα.

Οι μεν προτάσσουν την κατανόηση του παραβάτη. Οι δε επιλέγουν την προστασία της κοινωνίας.

Η μια άποψη εκπροσωπείται πολιτικά από την Αριστερά. Κατά την άποψη αυτή η παραβατικότητα είναι (περίπου) φυσιολογική και αναπόφευκτη δραστηριότητα σε μια κατ’ αρχήν άδικη κοινωνία.

Αποτυπώθηκε συμβολικά στην πολιτεία του υπουργού Παρασκευόπουλου, σε πολλές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα που ψήφισε η προηγούμενη κυβέρνηση και σε κινητοποιήσεις υπέρ τρομοκρατών, αλληλέγγυων, καταληψιών, αντιεξουσιαστών και κάθε μορφής αντιπάλων της δημοκρατικής τάξης.

«Οργή για τη μετατροπή της κατοχής μολότοφ σε κακούργημα» διαλαλούσε η «Εφημερίδα των Συντακτών» (11/11).

Σύμφωνοι. Εγώ στη θέση τους ίσως έβγαινα κι από τα ρούχα μου. Αλλά ποιοι είναι δυνατόν να οργίζονται για τις μολότοφ πέρα από τους χρήστες μολότοφ; Και πόσοι είναι στην Ελλάδα εκείνοι που κυκλοφορούν με μολότοφ για να λύνουν τις διαφορές τους;

Χίλιοι; Δύο χιλιάδες; Τι μας νοιάζει αν οργιστούν ή δεν οργιστούν;

Η άλλη άποψη εκπροσωπείται πολιτικά από τις δυνάμεις του αστικού δημοκρατικού φάσματος. Είναι μια άποψη αρχής, η οποία δεν υπόκειται σε κυβερνητικές ή αντιπολιτευτικές σκοπιμότητες.

Οχι χωρίς αδυναμίες ή κενά, θα το παραδεχθώ.

Αν ρωτήσω, για παράδειγμα, πόσοι μπαχαλάκηδες, αντιεξουσιαστές, καταληψίες και πρωταγωνιστές επεισοδίων σε «παρεμβάσεις», διαμαρτυρίες και συγκρούσεις εκτίουν ποινή σε φυλακές, η απάντηση θα είναι απογοητευτική: Κανένας!

Για κάποιους λόγους που δεν είναι της παρούσης, αυτού του τύπου η παραβατικότητα έχει κατακτήσει μια ανεξήγητη ανοχή και μια ακατανόητη επιείκεια από την πλευρά του δικαστικού συστήματος αλλά και της κοινωνίας.

Οι μαντράχαλοι με τα ρόπαλα και τις μολότοφ βαφτίζονται «παιδιά».

Παραδόξως στο κεντρικό δίλημμα κάθε σύγχρονης κοινωνίας, στο ζήτημα δηλαδή της ευνομίας και της ευταξίας, το ΚΙΝΑΛ απάντησε «παρών» (ψηφοφορία Βουλής, 11/11).

Παρών πού; Και σε τι; Αγνωστο.

Για την ακρίβεια, η πραγματικότητα είναι λίγο πιο σύνθετη. Δήλωσε «παρών» επί της αρχής στην ψηφοφορία για νέες, αυστηρότερες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, υπερψηφίζοντας ταυτοχρόνως τις περισσότερες και σημαντικότερες από αυτές τις διατάξεις.

Λέγεται ότι η ιδιότυπη αυτή ιδέα ήταν προϊόν Καμίνη που κάπου μπουρδουκλώθηκε με τους υπόλοιπους.

Δεν μπορώ να το πω με βεβαιότητα αλλά δεν θα έπεφτα κι από τα σύννεφα. Μοιάζει. Θυμίζω άλλωστε ότι προ μηνών ο Καμίνης είχε κάνει αντίστοιχη τεράστια πατάτα και στην υπόθεση Κουφοντίνα.

Η δικαιολογία όμως είναι ακόμα χειρότερη. Το ΚΙΝΑΛ δήλωσε «παρών» επειδή:

+++ «Διαφωνούμε με το ψευδεπίγραφο δίλημμα αυστηροποίηση ή εγκληματικότητα». Ενα δίλημμα το οποίο σίγουρα δεν είναι «ψευδεπίγραφο» για όσους υφίστανται την εγκληματικότητα.

Δηλαδή, για τα θύματα.

Κι εγώ πάντα νόμιζα ότι η «προοδευτική» (λέξη που φοριέται εσχάτως…) ματιά είναι η ματιά των θυμάτων.

+++ Η αντιμετώπιση της εγκληματικότητας «”δεν έρχεται μόνο με ποινές αλλά με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πρόληψης» – το οποίο παρεμπιπτόντως δεν έχει βρει καμία κοινωνία στον κόσμο αλλά το ξέρει το ΚΙΝΑΛ.

+++ «Επιδιώκουμε ένα ποινικό δίκαιο όχι μόνο τιμωρητικό αλλά κυρίως βαθιά παιδευτικό» (ανακοίνωση 11/11).

Εδώ πια μας κάνουν πλάκα. Διότι άντε να δεχθώ ότι το σωφρονιστικό σύστημα μπορεί να έχει κάποια παιδευτική διάσταση για να σωφρονίσει όσους επιδέχονται σωφρονισμό – ας πούμε…

Αλλά το Ποινικό Δίκαιο τι δουλειά έχει με τη διδασκαλία; Η δουλειά του είναι να προσδιορίζει αδικήματα και να τιμωρεί παραβάτες. Διαφορετικά δεν θα λεγόταν Ποινικό Δίκαιο αλλά «Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα».

Ολα αυτά ανακυκλώνουν «προοδευτικές» αμπελοφιλοσοφίες, ξεπερασμένες εδώ και πολλές δεκαετίες.

Η πολιτική ουσία είναι ότι στο έγκλημα δεν υπάρχουν απλοί παρόντες. Δεν είσαι ο «απέναντι» που δεν βγάζει τσιμουδιά μην μπλέξει.

Είτε είσαι με τον θύτη είτε με το θύμα. Είτε τιμωρείς τον εγκληματία για να προστατεύσεις τον πολίτη είτε κάνεις κηρύγματα τσιγκολελέτας και αφήνεις τον πολίτη απροστάτευτο.

Η θεωρία ότι «αν η αυστηρότητα των ποινών μείωνε την εγκληματικότητα, το πρόβλημα θα είχε λυθεί καιρό τώρα» (Χ. Καστανίδης, 11/11) είναι στην πραγματικότητα μια κουτοπόνηρη υπεκφυγή.

Διότι αν θεωρούμε ότι οι ποινές δεν έχουν επιπτώσεις στην εγκληματικότητα, τότε μπορούμε ιδανικά να τις καταργήσουμε και να ανακηρύξουμε τη χώρα «όαση ηρεμίας και ανθρωπιάς». Αντε με μερικές μολότοφ στο σακίδιο.

Θέλω να είμαι δίκαιος. Υποψιάζομαι ότι αυτό το βλακώδες «παρών» του ΚΙΝΑΛ είναι απλώς προϊόν μιας συγκεχυμένης εσωκομματικής συγκυρίας.

Αρκεί να θυμίσω ότι επί δύο χρόνια η Φώφη Γεννηματά πρωτοστάτησε στο αίτημα της αυστηροποίησης του νόμου – προφανώς δεν είχε πειστεί από το επιχείρημα του Καστανίδη…

Να θυμίσω επίσης ότι η δημοκρατική παράταξη που έχουμε γνωρίσει ήταν πάντα μια παράταξη του νόμου και της τάξης. Δεν ήταν ποτέ λημέρι δικαιωματιστών, ούτε σύλλογος προστασίας αληταράδων, ούτε αβανταδόροι της παραβατικότητας.

Και γι’ αυτό τελικά το ΚΙΝΑΛ ψήφισε σχεδόν όλες τις αλλαγές στων οποίων την αλλαγή δήλωσε κατ’ αρχήν «παρών»!

Μεταξύ μας δηλαδή, καθόλου δεν αποκλείω να μπουρδουκλώθηκαν μεταξύ τους. Κι έτσι μας έδωσαν μια ευκαιρία να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα.