Οι ενδείξεις για την προληπτική χρόνια χρήση της ασπιρίνης μειώνονται

Η ασπιρίνη είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα φάρμακα παγκοσμίως, με ευρεία χρήση και στην ελληνική κοινωνία. Επιστημονικά ονομάζεται ακετυλοσαλικυλικό οξύ, ανήκει στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, ενώ καταστέλλει επίσης τη λειτουργία των αιμοπεταλίων. Ετσι χρησιμοποιείται ως αναλγητικό, αντιπυρετικό και αντιφλεγμονώδες, αλλά και ως αντιαιμοπεταλιακό. Μπορεί όμως να παρουσιάσει και παρενέργειες, με σημαντικότερη αυτή της αιμορραγίας. Διάφορες μεγάλες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς με σκοπό τη διερεύνηση της σχέσης οφέλους και κινδύνων από τη χρήση ασπιρίνης προληπτικά. Τα αποτελέσματα τέτοιων μελετών διαμορφώνουν τις κατευθυντήριες οδηγίες.

Πρόσφατα, έγινε αναθεώρηση των οδηγιών του US Preventive Services Task Force (USPSTF) στις ΗΠΑ και θα αντικαταστήσουν τις οδηγίες USPSTF 2016 σχετικά με τη χρήση ασπιρίνης για την πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου και του καρκίνου παχέος εντέρου.

Το 2016 οι οδηγίες USPSTF συνέστηναν την έναρξη χαμηλής δόσης ασπιρίνης για την πρωτογενή πρόληψη των νοσημάτων αυτών σε ενηλίκους ηλικίας 50-59 ετών που έχουν ≥10% κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου για 10 έτη, δεν διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας, έχουν προσδόκιμο ζωής τουλάχιστον 10 ετών και είναι πρόθυμοι να λαμβάνουν χαμηλή δόση ασπιρίνης καθημερινά για τουλάχιστον 10 έτη. Επιπλέον, συνέστηναν μια τέτοια απόφαση σε ενηλίκους 60-69 ετών, μετά από αξιολόγηση των κινδύνων. Οι οδηγίες USPSTF κατέληγαν ότι τα στοιχεία ήταν ανεπαρκή για την πρωτογενή πρόληψη σε ενηλίκους κάτω των 50 ή άνω των 70 ετών.

Στις φετινές οδηγίες, το USPSTF άλλαξε το εύρος ηλικιών αλλά και την ένταση των συστάσεων. Επισημαίνεται ότι η χαμηλή δόση ασπιρίνης σε ενηλίκους ηλικίας 40-59 ετών που έχουν ≥ 10% κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου για 10 έτη έχει μικρό καθαρό όφελος και ότι η απόφαση για τη χρήση της θα πρέπει να λαμβάνεται μεμονωμένα για κάθε άτομο ξεχωριστά, μετά από καλή αξιολόγηση των κινδύνων. Σε ηλικίες 60 ετών και άνω η χρήση ασπιρίνης για την πρωτογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου θα πρέπει να αποφεύγεται. Επιπρόσθετα, με βάση νέες αναλύσεις και στοιχεία πρόσφατων δοκιμών το USPSTF κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα δεδομένα είναι ανεπαρκή σχετικά με το αν η προληπτική χρήση χαμηλής δόσης ασπιρίνης μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης ή τη θνησιμότητα του καρκίνου παχέος εντέρου και δεν συστήνεται.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας –
Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ