Αποστολή για επενδύσεις στη σκιά του… Παρθενώνα

Οικονομική, επενδυτική, πολιτισμική και γεωπολιτική διάσταση δίνει ο Πρωθυπουργός στο ταξίδι του στο Λονδίνο, όπου προγραμματίστηκαν διαδοχικές συναντήσεις με τον βρετανό ομόλογό του Μπόρις Τζόνσον, επενδυτές-διαχειριστές κεφαλαίων, εκπροσώπους της συνομοσπονδίας βρετανών βιομηχάνων, διαμορφωτές κοινής γνώμης (οpinion makers) καθώς και με Ελληνες της Διασποράς. Τις τελευταίες εβδομάδες, παράλληλα με τη διαχείριση των πιέσεων που η πανδημική έξαρση ασκεί – και πολιτικά – στο εσωτερικό πεδίο, η Αθήνα επιχειρεί να ανοίξει τη βεντάλια της διπλωματίας για προώθηση ελληνικών αιτημάτων και στόχων σε κρίσιμα μέτωπα.

Στον αριθμό 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί νωρίς αύριο το πρωί, ανοίγοντας τον κύκλο των επαφών του στη βρετανική πρωτεύουσα, θα θέσει επισήμως ζήτημα διακυβερνητικής συνεργασίας και διαλόγου για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, σε συνέχεια των αναφορών του από την έδρα της UNESCO στο Παρίσι, την περασμένη Παρασκευή. Και επιπλέον θα τεθούν στο τραπέζι με τον Τζόνσον οι διμερείς σχέσεις, με έμφαση στο εμπόριο, στις επενδύσεις και στον τουρισμό στα οποία επιδιώκεται περαιτέρω ανάπτυξη εντός του 2022, οι ευρω-βρετανικές σχέσεις, η Τουρκία και το Κυπριακό. Για τα δύο τελευταία προδιαγράφονται μηνύματα για τις αποσταθεροποιητικές ενέργειες της Αγκυρας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αλλά και για την ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών.

ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ. Στον απόηχο του πρόσφατου μνημονίου για το στρατηγικό διμερές πλαίσιο μεταξύ της Ελλάδας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ο Πρωθυπουργός προτίθεται να μεταφέρει μήνυμα ενίσχυσης των σχέσεων Αθήνας – Λονδίνου, αλλά και ταυτόχρονα το… ευρωπαϊκό μήνυμα για την ανάγκη να ξεπεραστούν δυσκολίες στις ευρω-βρετανικές σχέσεις μετά το Brexit. Εξάλλου οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το πρωθυπουργικό γραφείο είναι σε σταθερό συντονισμό με τις Βρυξέλλες, ποντάροντας πάντως σε κάθε περίπτωση στις διμερείς σχέσεις εμπιστοσύνης. «Η Ελλάδα δεν πρέπει να είναι μόνο προορισμός για διακοπές, πρέπει να αποτελεί προορισμό για επενδύσεις. Δεν είναι πια μια χώρα που αντιμετωπίζει διαρκώς δημοσιονομικές δυσκολίες» είπε ο Μητσοτάκης στην εφημερίδα «The Telegraph», δίνοντας το «κλίμα» για το περιεχόμενο των επαφών του σε ό,τι αφορά την οικονομία. Οπως όλα δείχνουν, θα ανοίξει και η ατζέντα των ενεργειακών, με την Αθήνα να προσβλέπει στην τεχνογνωσία της βρετανικής πλευράς και στα περιθώρια συνεργασίας σχετικά με το πρότζεκτ υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Το Μαξίμου άλλωστε «επενδύει» στα πλωτά αιολικά πάρκα στην προσπάθεια για αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με στόχο «να έχουμε 2 GW υπεράκτιας αιολικής ενέργειας» – κατά τον Πρωθυπουργό – «ως μέρος του μείγματος παραγωγής της ηλεκτρικής μας ενέργειας μέχρι το 2030».

Ο Μητσοτάκης επρόκειτο να μεταβεί απευθείας από το Λονδίνο στο Ρότερνταμ όπου είχε προγραμματιστεί το συνέδριο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, το οποίο αναβλήθηκε λόγω της πανδημικής έξαρσης και δεν θα πραγματοποιηθεί ούτε διαδικτυακά. Το ραντεβού ανανεώθηκε για το 2022, για την ακρίβεια θα πραγματοποιηθεί διά ζώσης στην ολλανδική πόλη στις 31 Μαΐου – 1 Ιουνίου. Εκτός απροόπτου, σε τρεις εβδομάδες θα πραγματοποιηθούν τα επόμενα ταξίδια του Πρωθυπουργού, στις 7 Δεκεμβρίου στο Ισραήλ για συνάντηση με τον ισραηλινό ομόλογό του Ναφτάλι Μπένετ και τον κύπριο πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη και στις 8 Δεκεμβρίου στη Ρωσία. Το πρώτο τετ α τετ Μητσοτάκη και Βλαντίμιρ Πούτιν κρίνεται εξαιρετικά σημαντικό όσον αφορά τόσο την κατάσταση της Ανατολικής Μεσογείου όσο και το θέμα της ενέργειας, ενώ το Μαξίμου ρίχνει επιπλέον το βάρος στην επικείμενη – «σε χρόνο που θα καθοριστεί», κατά την ελληνική πλευρά – επίσκεψη Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτον, όπως συζητήθηκε και στη σύντομη συνάντηση του Πρωθυπουργού με την αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Κάμαλα Χάρις, στο περιθώριο της διάσκεψης για τη Λιβύη στο Παρίσι.

Σταθμοί για τη διεκδίκηση των Γλυπτών

1842. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα «κηρύσσεται» επίσημη αιτίαση κατά του λόρδου Ελγιν από τον γραμματέα τής Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας Αλέξανδρο Ραγκαβή και παράλληλα διατυπώνεται η προσδοκία επαναπατρισμού των Γλυπτών

1924. Το αίτημα επαναλαμβάνεται με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από τον θάνατο του λόρδου Βύρωνα

1961. Ο Δήμος Αθηναίων και η Ακαδημία Αθηνών υποβάλλουν εκ νέου αίτημα επιστροφής των Γλυπτών

1982. Χρονιά – σταθμός καθώς στη Γενική Διάσκεψη της UNESCO για την Πολιτιστική Πολιτική στο Μεξικό η τότε υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη προβάλλει το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα και η ελληνική αντιπροσωπεία υποβάλλει σχέδιο σύστασης υπέρ της επιστροφής τους στη χώρα μας. Το σχέδιο υπερψηφίζεται με 56 ψήφους υπέρ, 12 κατά και 24 αποχές

1983. Ιδρύεται η Βρετανική Επιτροπή για την Επιστροφή των Γλυπτών

1984. Η Ελλάδα υποβάλλει επίσημο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα και η Βρετανία το απορρίπτει. Την ίδια χρονιά η Ελλάδα καταθέτει επίσημο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών στην UNESCO, το οποίο ενεγράφη στην ημερήσια διάταξη της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσής τους ή την Απόδοσή τους σε Περίπτωση Παράνομης Κτήσης

1987. Το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα εντάσσεται στην επίσημη ατζέντα των θεμάτων της UNESCO, συζητείται ανά διετία στις συνεδριάσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής και κάθε φορά υιοθετείται σύσταση από τα κράτη – μέλη για την προώθηση του ζητήματος

1996. Oι Βρετανοί τάσσονται υπέρ του επαναπατρισμού των Γλυπτών σε ποσοστό 92,5% βάσει τηλεφωνικής δημοσκόπησης

1998. Στο βρετανικό κοινοβούλιο το 47% ψηφίζει υπέρ της επιστροφής, το 44% κατά και το 9% ουδέτερα

1999. Ανατίθεται από τη βρετανική κυβέρνηση στην Ειδική Επιτροπή του αγγλικού κοινοβουλίου για τον Πολιτισμό, τον Αθλητισμό και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, μεταξύ άλλων, το αίτημα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Σε αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα υποβάλλει σχετικό υπόμνημα, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκδίδει ψήφισμα και καλεί τη Βρετανία να εξετάσει το ελληνικό αίτημα

2002. Ιδρύεται η ομάδα «Υποστηρικτές του Παρθενώνα 2004» από βρετανούς διανοουμένους. Υπό τη σκέπη της, 14 βρετανοί βουλευτές ζητούν από την αγγλική κυβέρνηση την επιστροφή των Γλυπτών. Την ίδια χρονιά ξεκινά καμπάνια εκ μέρους του Βελγίου «Παρθενώνας 2004». Η απάντηση του Βρετανικού Μουσείου είναι σαφώς αρνητική σε οποιοδήποτε ενδεχόμενο επιστροφής των διεκδικούμενων αρχαιοτήτων

2003. Ο τότε υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος θέτει το ζήτημα «δανεισμού» των Γλυπτών. Οι Βρετανοί απορρίπτουν το αίτημα

2005. Δημιουργείται ο Παγκόσμιος Σύνδεσμος για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα

2006. Η Ελλάδα δηλώνει πρόθυμη να προσφέρει αντίδωρα στους Βρετανούς για να της επιστραφούν τα Γλυπτά

2009. Το Βρετανικό Μουσείο δέχεται να συζητήσει τον δανεισμό των Γλυπτών υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα αναγνωρίσει τη Βρετανία ως νόμιμο κάτοχο. Η Ελλάδα απορρίπτει την πρόταση. Εγκαινιάζεται το Μουσείο Ακρόπολης

2014. Η UNESCO προτίθεται να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή για την επίλυση του θέματος, αλλά η πρόταση απορρίπτεται από τη Βρετανία. Οι δικηγόροι Αμάλ Αλαμουντίν – Κλούνι, Τζέφρι Ρόμπερτσον και Νόρμαν Πάλμερ προτείνουν στην Ελλάδα να προχωρήσει σε νομική διεκδίκηση των Γλυπτών

2019. Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου δηλώνει στα «ΝΕΑ» ότι δεν πρόκειται να δανείσει τα Γλυπτά στην Ελλάδα από τη στιγμή που δεν το αναγνωρίζει ως ιδιοκτήτη

2021. Απόφαση της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICRCP), με την οποία καλεί το Ηνωμένο Βασίλειο να αναθεωρήσει τη στάση του και να συνομιλήσει με την Ελλάδα, αναγνωρίζοντας ότι το θέμα έχει διακυβερνητικό χαρακτήρα