Ξεπέρασε τις κόκκινες γραμμές ο Λουκασένκο

Σε υψηλούς τόνους διεξήχθη η κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση των 15 μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την κατάσταση που επικρατεί στα σύνορα της Λευκορωσίας. Κατάσταση η οποία συνοδεύεται, πλέον, από απειλές για νέες κυρώσεις, για «θερμά επεισόδια» ή και πολεμική σύγκρουση, αλλά και για διακοπή της ροής ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω του αγωγού Yamal.

Στο τελευταίο σενάριο αναφέρθηκε, όπως είναι γνωστό, ο Αλεξάντερ Λουκασένκο, προκαλώντας αντιδράσεις στην ΕΕ και ανησυχία σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πως στις Βρυξέλλες εξαρχής δεν έδειξαν να πιστεύουν πως ο πρόεδρος της Λευκορωσίας μπορεί να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, αδιαφορώντας για το κόστος. Ειδικά καθώς δεν φάνηκε να είχε τη σύμφωνη γνώμη της Μόσχας – κάτι που επιβεβαιώθηκε χθες, με το Κρεμλίνο να ανακοινώνει ότι ο Λουκασένκο δεν είχε διαβουλευτεί μαζί του προτού προχωρήσει στις επίμαχες δηλώσεις.

Στο μεταξύ, με κοινή τους ανακοίνωση, έξι δυτικές χώρες που μετέχουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας κατήγγειλαν σε υψηλούς τόνους τον Αλεξάντερ Λουκασένκο για «εργαλειοποίηση» του Προσφυγικού, χαρακτηρίζοντας «απαράδεκτη» τη στάση του Μινσκ – για να βρουν απέναντί τους τη Ρωσία, η οποία έσπευσε να στηρίξει τον σύμμαχό της και να προαναγγείλει βέτο σε περίπτωση που προταθεί ψήφισμα εις βάρος του.

«Καταδικάζουμε την ενορχηστρωμένη εργαλειοποίηση των ανθρώπινων υπάρξεων, των οποίων οι ζωές και η ασφάλεια τίθενται σε κίνδυνο από τη Λευκορωσία για πολιτικούς σκοπούς, με στόχο την αποσταθεροποίηση των γειτονικών χωρών και των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς και την εκτροπή της προσοχής από τις διαρκώς αυξανόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που η ίδια διαπράττει», αναφέρει ανάμεσα στα άλλα η ανακοίνωση την οποία υπογράφουν Ηνωμένες Πολιτείες, Βρετανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Εσθονία και Νορβηγία.

Η ίδια ανακοίνωση χαρακτηρίζει τον Λουκασένκο απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και καλεί σε «ισχυρή διεθνή αντίδραση» και λήψη περαιτέρω μέτρων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ έχει ήδη ετοιμάσει ένα νέο «πακέτο» κυρώσεων εις βάρος τού Μινσκ, το οποίο είναι πιθανό να εγκριθεί την ερχόμενη Δευτέρα από τους υπουργούς Εξωτερικών των 27. Υπενθυμίζεται, άλλωστε, ότι οι Βρυξέλλες έχουν κατηγορήσει τον Λουκασένκο πως έχει εξαπολύσει μια «υβριδική επίθεση» κατά της Ευρώπης και έχουν δεσμευτεί να απαντήσουν ενιαία και αποφασιστικά.

Στοπ στις πτήσεις. Στο πλαίσιο των κυρώσεων αυτών εξετάζεται και η δημιουργία, σε συντονισμό με τις ΗΠΑ, μιας «μαύρης λίστας» αεροπορικών εταιρειών οι οποίες μεταφέρουν πρόσφυγες και μετανάστες στη Λευκορωσία, προκειμένου από εκεί να επιχειρήσουν να περάσουν στο έδαφος της ΕΕ. Ανάμεσα σε αυτές που ελέγχονται είναι και ο τουρκικός κρατικός αερομεταφορέας, η Turkish Airlines, καθώς υπάρχουν στοιχεία πως εμπλέκεται σε αυτή τη διαδικασία.

Παρά δε την αρχική οργισμένη αντίδραση της Αγκυρας, η ανακοίνωση που εξέδωσε αργά το βράδυ της Πέμπτης η εταιρεία, με την οποία αποκλείει τους υπηκόους τής Συρίας και του Ιράκ από τις πτήσεις προς Μινσκ, δείχνει ότι έχει «λερωμένη τη φωλιά της» και φοβάται τις κυρώσεις. Χθες το πρωί, μάλιστα, σειρά είχε η ουκρανική Belavia, η οποία ανακοίνωσε ότι δεν θα επιτρέπει σε πολίτες του Ιράκ, της Συρίας και της Υεμένης να επιβιβάζονται στις πτήσεις της από την Τουρκία, κατόπιν αιτήματος της τελευταίας – σε μία ακόμη σαφή ένδειξη ότι το κράτος του Ερντογάν έχει εμπλοκή και σε αυτή την κρίση.

Στο στόχαστρο έχει βρεθεί, για τον ίδιο λόγο, και η ρωσική Aeroflot. Γι’ αυτό και η Μόσχα αναγκάστηκε να βγει επισήμως και να διαψεύσει κάθε ανάμειξη, προειδοποιώντας τη Δύση να μην επιχειρήσει να πλήξει τον αερομεταφορέα της, γιατί αυτό θα έχει σοβαρές συνέπειες, ειδικά στις σχέσεις της με την ΕΕ.

Σκληρό μπρα ντε φερ. Το σίγουρο είναι ότι με την τροπή που έχει λάβει η κρίση τίποτα δεν πρέπει να αποκλείεται. Αξίζει να σημειωθεί ότι, εκτός των άλλων, τόσο η Λευκορωσία όσο και τα τρία κράτη της Βαλτικής (Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία) έχουν μιλήσει ανοιχτά για τον κίνδυνο να ξεσπάσει μια πολεμική σύρραξη με αφορμή τα όσα συμβαίνουν στα σύνορα. Κι αυτό, προφανώς, είναι το πιο επικίνδυνο σενάριο για την Ευρώπη και την περιοχή.

Μαζί, βεβαίως, με το ενδεχόμενο να υπάρξουν μαζικοί θάνατοι προσφύγων από το κρύο και την κακουχία, καθώς θα περιμένουν μήπως οι εμπλεκόμενοι βρουν έναν συμβιβασμό και τους ανοίξουν μια πόρτα για να καταφέρουν να επιβιώσουν.