Ο Λουκασένκο χρησιμοποιεί την απελπισία των προσφύγων

Αυξάνεται η ένταση στα σύνορα Πολωνίας – Λευκορωσίας, όπου περισσότεροι από 2.000 μετανάστες έχουν συγκεντρωθεί προσπαθώντας να περάσουν στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Περνούν τη νύχτα στην ύπαιθρο υπό χαμηλές θερμοκρασίες, έχοντας φθάσει εκεί, σύμφωνα με καταγγελίες, υποβοηθούμενοι από τις λευκορωσικές Αρχές. Χθες ο πολωνός πρωθυπουργός επισκέφθηκε την περιοχή, ενώ αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι ο αριθμός τους αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες ημέρες. Οι περισσότεροι από τους μετανάστες είναι άνδρες, αλλά υπάρχουν και πολλές γυναίκες και παιδιά, κυρίως από τη Μέση Ανατολή και ασιατικές χώρες. Μέχρι στιγμής εννέα άτομα έχουν χάσει τη ζωή τους, με τους πολωνούς συνοριοφύλακες να υπολογίζουν ότι έχουν γίνει περισσότερες από 30.000 παράνομες απόπειρες εισόδου στη χώρα από τον Αύγουστο.

Η Βαρσοβία κατηγορεί το Μινσκ ότι προσπαθεί να προκαλέσει αντιπαράθεση ενθαρρύνοντας μετανάστες να διασχίσουν τα σύνορα και να περάσουν στο πολωνικό έδαφος και στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η Κομισιόν κατηγόρησε χθες τον ηγέτη του καθεστώτος της Λευκορωσίας ότι δελεάζει τους μετανάστες με την ψευδή υπόσχεση της εισόδου τους στην ΕΕ σε μια επιχείρηση «απάνθρωπη με “γκανγκστερικά” χαρακτηριστικά». «Με το που φθάνουν, ωθούνται όλο και πιο κοντά στα σύνορα και εξαναγκάζονται να εισέλθουν παρανόμως στην ΕΕ», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Πίτερ Στάνο καταγγέλλοντας τον Αλεξάντερ Λουκασένκο, ο οποίος πάντως αρνείται ότι βρίσκεται πίσω από την ενορχήστρωση της κατάστασης.

Ο Λουκασένκο και ο ρώσος πρόεδρος και κύριος σύμμαχός του Βλαντίμιρ Πούτιν είχαν χθες τηλεφωνική συνομιλία σχετικά με την ένταση στα σύνορα ανάμεσα στη Λευκορωσία και την Πολωνία, ανακοίνωσε χθες το Κρεμλίνο, ενώ ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ πρότεινε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θα μπορούσε να παράσχει οικονομική βοήθεια στη Λευκορωσία για να την ενθαρρύνει να εμποδίζει τους μετανάστες να περνούν στην ευρωπαϊκή επικράτεια.

Η Πολωνία έχει ενισχύσει τον τελευταίο καιρό τις δυνάμεις ασφαλείας της κατά μήκος των συνόρων και σε ένα πρόσφατο βίντεο δεκάδες πολωνοί αξιωματικοί φαίνονται να σχηματίζουν ένα φράγμα για να αποτρέψουν τους μετανάστες που κατέστρεψαν ένα κομμάτι του συρματοπλέγματος να εισέλθουν στη χώρα. Ολα αυτά όμως δεν σημαίνουν ότι η κρίση δεν έρχεται την κατάλληλη στιγμή για το κυβερνών εθνικιστικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη της Πολωνίας. Οπως λέει και το παλιό ρητό, «ποτέ μην αφήσεις μια καλή κρίση να πάει χαμένη».

Το κυβερνών κόμμα δείχνει να έχει υποχωρήσει στις δημοσκοπήσεις, αφού οι αυστηρότεροι νόμοι για τις αμβλώσεις ευθύνονται για τον θάνατο μιας νεαρής γυναίκας από σηπτικό σοκ. Χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν σε πόλεις σε όλη τη χώρα διαμαρτυρόμενοι για την κυβερνητική πολιτική που απορρέει από τη στενή της συμμαχία με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

Νέα δημοσκόπηση δίνει στο κυβερνών κόμμα ποσοστό 32,5% – εξακολουθεί να είναι το πιο δημοφιλές κόμμα στη χώρα, αλλά πίσω από το συνολικό ποσοστό των δύο μεγαλύτερων κεντρώων κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ομως η κατάσταση στα σύνορα χρησιμεύει για να αποσπάσει την προσοχή από το ζήτημα των αμβλώσεων, ενώ συσπειρώνει τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του, οι οποίοι αντιτίθενται σε οποιαδήποτε αύξηση της μετανάστευσης. Η κρίση δίνει επίσης στην κυβέρνηση ένα θέμα με το οποίο μπορεί να χτυπήσει την αντιπολίτευση.  Οι προσπάθειες της Βαρσοβίας να υπερασπιστεί τα σύνορά της έχουν λάβει την ισχυρή υποστήριξη χωρών και θεσμών που συνήθως βρίσκονται σε σύγκρουση με την πολωνική κυβέρνηση σχετικά με τις παραβιάσεις του κράτους δικαίου – από την Ολλανδία έως τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συνομίλησε με τον πολωνό πρωθυπουργό Ματέους Μοραβιέτσκι τη Δευτέρα για να εκφράσει την αλληλεγγύη της.  Τα κρατικά ελεγχόμενα μέσα ενημέρωσης της Πολωνίας κατηγορούν – ψευδώς – την αντιπολίτευση ότι υποστηρίζει τον Λουκασένκο. Η σκληρή προσέγγιση της κυβέρνησης για την ασφάλεια των συνόρων είναι δημοφιλής, αλλά πολλοί ψηφοφόροι της αντιπολίτευσης έχουν ενδοιασμούς για τις ανθρωπιστικές πτυχές της κατάστασης. Μερικοί αριστεροί πολιτικοί ζητούν να γίνουν δεκτοί μετανάστες στην Πολωνία και να τους χορηγηθεί καθεστώς ασύλου, ενώ άλλοι ήταν πιο προσεκτικοί αλλά παρ’ όλα αυτά επιφυλακτικοί όσον αφορά την υποστήριξη της σκληρής συνοριακής πολιτικής της κυβέρνησης.