Δύσκολη ψήφος {CR}

Οταν τίθεται το ερώτημα μεταξύ των Αχαιών, πώς, πλέον θα πάρουνε το Ιλιον με δόλο και ότι χρειάζεται να μπει μπροστά ένας πανούργος άνθρωπος, τότε ο Οδυσσέας αυτοπροτείνεται και κανείς δεν διαφωνεί. Ολοι ξέρουνε ότι είναι ο πιο κατάλληλος – κι αυτό αποδεικνύεται και από τη μέχρι τότε πορεία του, αλλά επαληθεύτηκε και από τα επόμενα,  δηλαδή την ιδέα του Δούρειου Ιππου και την άλωση της Τροίας. Δεν βγήκε ο πάσα ένας να κάνει τον πονηρό αφορολόγητα, ή να ηγηθεί, διότι οι άνθρωποι είχαν στοιχειώδη αυτογνωσία και κριτική αντίληψη και, παρά τα προσωπικά και τις μεταξύ τους διαφορές, τούς ενδιέφερε η νίκη επί των Τρώων κι όχι τα πρόσκαιρα αρχηγιλίκια χωρίς αντικειμενικό αποτέλεσμα.

Μετά από χιλιάδες χρόνια, βλέπουμε (τηρουμένων των σκληρών αναλογιών) να συμβαίνει μάλλον το αντίθετο στο ΚΙΝΑΛ – ζορίζεται κανείς και με αυτόν τον τίτλο κόμματος που θυμίζει όνομα παυσίπονου. Αλλά και τα ΚΙΔΗΣΟ και άλλοι σχετικοί τίτλοι κομμάτων ή σχηματισμών δεν ήταν πολύ καλύτεροι, δεν δείχνουν επαρκή αισθητική διάκριση και ιδιαίτερα καλό γούστο.  Μα, θα μου πείτε, η αισθητική είναι το ζήτημα; Πιθανώς ναι, η αισθητική.  Ισως από εκεί να ξεκινούν όλα – πώς το λέει ο Αλεξανδρινός: «μ’ αν ήμουν ακαλαίσθητος, κι αν μυστικά το είχα προστάξει, θα βγάζαν πρώτο οι κόλακες και το κουτσό μου αμάξι». Ακαλαίσθητος, λέει, κι όχι ανέντιμος.

Κι εκτός από την έλλειψη αισθητικής, μεγάλη ζημιά είναι και οι κόλακες. Γι’ αυτό και οι αρχαίοι έλεγαν «καλύτερα κόρακα, παρά κόλακα». Οι αυλές γλειψίματος έχουν καταστρέψει όχι μόνο ηγέτες και κόμματα, αλλά έθνη ολόκληρα – δημιουργούν διά της παλίρροιας σάλιου ψευδαισθήσεις μεγαλείου στον ηγέτη που λείχουν, εκείνος χάνει την αίσθηση του μέτρου και της πραγματικότητας, αρχίζει να πιστεύει πως είναι ο Καρλομάγνος και η πλαγιομετωπική έρχεται σύντομα για όλους.

Οπότε, και διά συναλοιφής: κάνει εντύπωση το ότι κατέρχονται ως υποψήφιοι στο ΚΙΝΑΛ ορισμένοι καλοπροαίρετοι φερέλπιδες, αλλά και μερικοί όχι ιδιαιτέρως ιστορικά καταξιωμένοι στην κοινή συνείδηση (που αποσύρθηκαν) και ήταν χωρίς λαμπερά ηγετικά προσόντα, χωρίς γοητεία και γκελ, χωρίς να ξεχωρίζουν ως προσωπικότητες – και να ξεχάσουμε τις δήθεν προοδευτικές κοινοτοπίες ότι δεν παίζουν ρόλο τα πρόσωπα. Ισα ίσα, τα πρόσωπα μετράνε, ο ηγέτης – μην ξεχνούμε και το αρχαίο κλισέ: «Καλύτερα ένας λέων επικεφαλής ενός στρατού ελάφων, παρά μια έλαφος επικεφαλής ενός στρατού λεόντων». Αμα είναι νούλα ο αρχηγός, πάνε όλοι φούντο συλλήβδην.

Διότι ο ηγέτης, και όντως, αλλά και στα μάτια και στα αφτιά του κόσμου είναι αυτός που συμπυκνώνει την εικόνα και την ουσία ενός κόμματος, ή ενός έθνους. Η απόφαση και ο τελικός λόγος, αλλά και η δημόσια εμφάνιση, το Φαίνεσθαι και το Είναι, αποτελούν δική του ευθύνη και τα εκφράζει αυτός – άρα είναι υπερβολή το να θέλει να ανεβεί στο άλογο η κάθε καλοδιάθετη, έστω, οριακή επάρκεια (έστω ως λαγός), να φιλοδοξεί να ηγηθεί μιας ιστορικής παράταξης, όποια και να είναι αυτή. Αν ένας υποψήφιος δεν έχει συναίσθηση των ορίων του εαυτού του, πώς θα έχει αντίληψη της πραγματικότητας, εφόσον η πολιτική αυτό ακριβώς διαχειρίζεται: την πραγματικότητα;

Βέβαια, για να είμαστε και κορέκτ και για να μη μας κράξουν πρέπει να επαναλάβουμε ότι όλοι δικαιούνται να είναι υποψήφιοι. Σωστά. Σίγουρα. Ολοι δικαιούνται. Δημοκρατία έχουμε. Αλλά, πέρα από το αυτονόητο δικαίωμα της συμμετοχής που ωστόσο δεν είναι αυταξία, ούτε αυτοσκοπός, υπάρχει και η κοινή λογική, αλλιώς διολισθαίνουμε κάπως στη γραφικότητα – το είπε με μια λέξη ο Ευάγγελος Βενιζέλος: χρειάζεται σοβαρότητα. Τι σημαίνει σοβαρότητα; Επίγνωση και αυτεπίγνωση. Δεν είμαστε στο Voice (όπου εξάλλου υπάρχει και επιλογή και κριτική γνώση), αλλά υποτίθεται σε κάτι πιο βαρύ: την επιλογή ηγέτη σε ένα ιστορικό κόμμα, όπου κάνανε μια φορά το τραγικό λάθος να βγάλουνε τον Γιώργο  Παπανδρέου, αντί του λαμπρού Βενιζέλου (όπως αποδείχτηκε ιστορικά, στην πράξη, και αφού την πληρώσαμε δεόντως), κι όπου ελπίζουμε να μην ξαναγίνει ανάλογο σφάλμα, αν και άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου. Κάτι λέει ο Νίτσε περί αυτού, αλλά καλύτερα να μην τον θυμηθούμε.

Βλέπει λοιπόν, κανείς, με κάπως μειωμένο ενθουσιασμό τα συντρέχοντα και αναρωτιέται για το πολυπληθές των υποψηφίων. Καταρχήν τα «εγώ» δεν πρέπει να είναι πιο συγκρατημένα σε μια προοδευτική παράταξη – αν και η λέξη «προοδευτικός» είναι τώρα υπό συζήτηση, σχετικά με το τι, πλέον, σημαίνει. («Κρύβει ρουφήχτρες το φυτώριο», που θα έγραφε και ο Χρήστος Μπράβος). Ή, μήπως περισσεύουν οι προσωπικές αντιπαλότητες και τα πείσματα, το πάθος να μη βγει ο τάδε, αρκεί να μη βγει ο τάδε, κι ας καεί το παλιάμπελο; Κάποια ανάλογη αίσθηση υπάρχει για κάνα δυο περιπτώσεις, που ελπίζουμε να είναι δική μας τραβηγμένη, έως παρανοϊκή ιδέα, κι όχι η πραγματικότητα.

Και αφού ο ποδηλάτης Γεώργιος εζυγίσθη και εμετρήθη, τι θέλει πάλι και μπαίνει στην κούρσα με σπασμένη αλυσίδα; Ο,τι δεν βρήκε στη φωτιά, το ψάχνει στις στάχτες; Και αν, εν τέλει, είναι λίγο-πολύ γνωστό μεταξύ τους ποιος υποψήφιος έχει τις πιο πολλές ικανότητες και λογικές πιθανότητες γιατί δεν τον στηρίζουν μεγαλοφρόνως όλοι για να φανεί ότι υπάρχει ενότητα, συμπάγεια, ενθουσιασμός και πίστη προς μια νέα εποχή;

Λένε πως στον φιλελευθερισμό ανθεί ο εγωισμός, αλλά συχνά αποδεικνύεται ότι μάλλον στην όποια Αριστερά αυτός υπερδιογκώνεται αφύσικα και νοσηρά – εξού και οι αλλεπάλληλες διασπάσεις σχετικών κομμάτων στο παρελθόν, οι αιρέσεις, οι αναθεωρητές, οι ηγετίσκοι, οι πλατφόρμες και τα άπειρα γκρουπούσκουλα. Παρ’ όλα αυτά κι επειδή το θέμα είναι σοβαρό και οι λάμιες καραδοκούν, ας ελπίσουμε να αποδειχτεί πως αυτή τη φορά η ψήφος του κόσμου θα έχει οξυδέρκεια και επεξεργασμένα λογική κατεύθυνση.