Κορυφώνεται η κόντρα Βαρσοβίας – Βρυξελλών μετά το πρόστιμο μαμούθ

Κλιμακώνεται η αντιπαράθεση μεταξύ Βαρσοβίας και Βρυξελλών, μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου να καταδικάσει την Πολωνία. Της επέβαλλε ημερήσιο πρόστιμο-μαμούθ ενός εκατομμυρίου ευρώ, επειδή δεν έχουν ανασταλεί ακόμα οι διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας που αφορούν τους τομείς δικαιοδοσίας του πειθαρχικού τμήματος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας.  «Η συμμόρφωση με τα προσωρινά μέτρα που διατάχθηκαν στις 14 Ιουλίου 2021 είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφευχθεί σοβαρή και ανεπανόρθωτη βλάβη στην έννομη τάξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης και στις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ενωση, ιδίως σε αυτήν του κράτους δικαίου», τονίζεται στην ανακοίνωση του δικαστηρίου. Το πρόστιμο θα ισχύει έως ότου η Πολωνία συμμορφωθεί με την απόφαση ή μέχρι την ημερομηνία της τελεσίδικης απόφασης. Πάντως το δικαστήριο, εάν η χώρα το αγνοήσει έχει τη δυνατότητα να αυξήσει το πρόστιμο.

Ο πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι έκανε λόγο για «εκβιασμό» της ΕΕ προς τη Βαρσοβία. Σε πρόσφατη ομιλία του στο Ευρωκοινοβούλιο είχε προειδοποιήσει πως μια τέτοια κίνηση, δηλαδή μια απόπειρα της ΕΕ να απαιτήσει αλλαγές από χώρες-μέλη και να τις συνδέσει με οικονομικά μέτρα «θα μπορούσαν να προκαλέσουν τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο».  Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Πολωνίας Ζμπίγκνιου Ζιόμπρο δήλωσε πάντως χθες ότι η χώρα του «δεν μπορεί και δεν θα έπρεπε να πληρώσει ούτε ένα ζλότι» στην ΕΕ, δείχνοντας ότι η αντιπαράθεση θα συνεχιστεί.

Η υπερσυντηρητική κυβέρνηση της Πολωνίας δημιούργησε ένα πειθαρχικό συμβούλιο, στο οποίο εκείνη θα διορίζει μέλη τα οποία θα μπορούν να κρίνουν τις αποφάσεις των δικαστικών σε ολόκληρη τη χώρα και εάν δεν τους αρέσουν, να τους επιβάλλουν πρόστιμα, περικοπές μισθών ακόμα και απόλυση. Η νομοθεσία αυτή καταπατά κάθε νόμο της ΕΕ για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και γι’ αυτό έχει επισύρει επικρίσεις από τις περισσότερες άλλες χώρες-μέλη.

Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής, η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ αφού εξέφρασε την υποστήριξή της προς την Κομισιόν για τις απαιτήσεις να σεβαστεί η Πολωνία τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, προειδοποίησε ότι το «ζήτημα χρειάζεται να επιλυθεί. Αφορά το ερώτημα του πώς οραματίζονται την Ευρωπαϊκή Ενωση τα κράτη – μέλη. Θα είναι μια πιο στενή ένωση ή θα δοθεί μεγαλύτερη εξουσία στα εθνικά κράτη; Αυτό είναι κάτι που δεν αφορά μόνο τη σχέση Πολωνίας – ΕΕ, αλλά και όλες τις άλλες χώρες». Και πρόσθεσε: «Πρέπει να βρούμε τρόπους και δυνατότητες να συνεργαστούμε πάνω σε αυτό, επειδή μια  αλληλουχία νομικών αντιπαραθέσεων μπροστά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν θα δώσει τη λύση».

Σε απάντηση της απόφασης για την επιβολή προστίμου, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης της Πολωνιας Σεμπάστιαν Καλκέτα, δήλωσε ότι «αγνοεί πλήρως το πολωνικό Σύνταγμα και τις αποφάσεις του πολωνικού Συνταγματικού Δικαστηρίου». Και πρόσθεσε: «Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ενεργεί πέρα από τις αρμοδιότητές του κάνοντας κατάχρηση του θεσμού των οικονομικών κυρώσεων και των προσωρινών μέτρων. Είναι το πιο πρόσφατο βήμα μιας επιχείρησης με στόχο να αφαιρεθεί από την Πολωνία η επιρροή στο κρατικό της σύστημα. Πρόκειται για σφετερισμό και εκβιασμό». «Ο δρόμος των προστίμων και του εκβιασμού εις βάρος της χώρας μας δεν είναι ο σωστός», έγραψε στο Twitter ο εκπρόσωπος της πολωνικής κυβέρνησης Πιοτρ Μίλερ. «Δεν είναι αυτό το μοντέλο βάσει του οποίου η Ευρωπαϊκή Ενωση – μια ένωση ανεξάρτητων κρατών – θα πρέπει να λειτουργεί».

Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν την κρίση του κράτους δικαίου στην Πολωνία, με ορισμένα κράτη μέλη να ζητούν την παρακράτηση κεφαλαίων αξίας 36 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, που δικαιούται η Βαρσοβία. Ο πολωνός πρωθυπουργός έχει περιγράψει τέτοιου είδους απειλές ως «πιστόλι στον κρόταφό μας». Το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ έχει επιβάλλει στη Βαρσοβία και ένα άλλο ημερήσιο πρόστιμο, ύψους 500.000 ευρώ επειδή αρνείται να σταματήσει τη λειτουργία στο ορυχείο Τούροφ, στα νότια της χώρας, που έχει μεγάλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.