Σουδάν, ένα ακόμη πραξικόπημα φέτος στην Αφρική

Το Σουδάν μοιάζει να ακολουθεί πιστά τον δρόμο που έχουν χαράξει όλες σχεδόν οι χώρες οι οποίες κυβερνήθηκαν επί δεκαετίες από αυταρχικούς δικτάτορες και κάποια στιγμή απαλλάχθηκαν από αυτούς. Πράγματι, μετά την ανατροπή του Ομάρ αλ Μπασίρ τον Απρίλιο του 2019, στη χώρα επικράτησαν το χάος και οι συγκρούσεις ανάμεσα στις αντίπαλες ομάδες, ενώ η «μεταβατική κυβέρνηση» που συγκροτήθηκε – από στρατιωτικούς και πολιτικούς – δεν κατάφερε ποτέ να λειτουργήσει ουσιαστικά και να εμπνεύσει εμπιστοσύνη. Ετσι, μάλλον φυσιολογικά και αναμενόμενα, φτάσαμε και στο χθεσινό πραξικόπημα. Ο στρατός ανέλαβε την εξουσία, συλλαμβάνοντας και θέτοντας σε περιορισμό τον πρωθυπουργό Αμπντάλα Χαμντόκ και αρκετά στελέχη της κυβέρνησης, προβάλλοντας το ίδιο επιχείρημα που ακούγεται σε όλες τις ανάλογες περιπτώσεις: Την αποκατάσταση της τάξης και τη διασφάλιση της ηρεμίας – έστω κι αν οι πάντες γνωρίζουν ότι ο ίδιος και στελέχη του διαδραμάτιζαν ενεργό ρόλο στις αντιπαραθέσεις και τις συγκρούσεις της προηγούμενης διετίας. Ανέλαβε δε και τις συνήθεις δεσμεύσεις: Τη διεξαγωγή εκλογών και την εκχώρηση της εξουσίας σε μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση το συντομότερο δυνατόν. Μάλιστα, ο στρατηγός Αμπντελφατάχ αλ Μπουρχάν, που ηγείται του συμβουλίου το οποίο καθορίζει την κατανομή των εξουσιών, έσπευσε να ορίσει την ημερομηνία των εκλογών για τον Ιούλιο του 2023, δηλαδή σε 20 μήνες από σήμερα – εκτός, φυσικά, εάν αυτό αποδειχθεί ανέφικτο. «Αυτό που περνά σήμερα η χώρα αποτελεί μια πραγματική απειλή και κίνδυνο για τα όνειρα της νεολαίας και τις ελπίδες του έθνους» δήλωσε, έστω κι αν, την ίδια στιγμή, χιλιάδες νέοι διαδήλωναν στο Χαρτούμ κατά των πραξικοπηματιών και αντιμετωπίζονταν με τη βία από τις δυνάμεις καταστολής.

Οι χθεσινές εξελίξεις, πάντως, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και διεθνή καταδίκη. «Καλούμε όλους όσοι διαταράσσουν τη μετάβαση του Σουδάν να αποχωρήσουν και να επιτρέψουν στην πολιτικά ελεγχόμενη κυβέρνηση να συνεχίσει το σημαντικό της έργο προκειμένου να πετύχει τους στόχους της επανάστασης» ανέφερε χαρακτηριστικά στο Twitter η πρεσβεία των ΗΠΑ, η οποία είχε εμπλακεί σε εντατικές διαπραγματεύσεις για την έξοδο από την κρίση. Την «έντονη καταδίκη για το πραξικόπημα» εξέφρασε με τον ίδιο τρόπο και ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο επιτετραμμένος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Ζοζέπ Μπορέλ.

Την ανησυχία τους εξέφρασαν, επίσης, ο ειδικός απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών στο Σουδάν, καθώς και η Αραβική Λίγκα και η Αφρικανική Ενωση. «Αυτοσυγκράτηση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών στο αδελφό έθνος του Σουδάν» ζήτησε η Αίγυπτος, τηρώντας ουσιαστικά ίσιες αποστάσεις – στάση την οποία μιμήθηκε και η Σαουδική Αραβία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το πραξικόπημα στο Σουδάν ακολουθεί άλλα που έχουν γίνει φέτος σε χώρες της Αφρικής, όπως στο Μάλι και στη Γουινέα, ενώ στον Νίγηρα αποτράπηκε πραξικόπημα τον Μάρτιο. Στην Τυνησία, επίσης, η αντιπολίτευση χρεώνει πραξικόπημα στον πρόεδρο, ο οποίος απέπεμψε την κυβέρνηση, ενώ στο Τσαντ, οι ένοπλες δυνάμεις ανέλαβαν την εξουσία μετά τον θάνατο σε συγκρούσεις τού επί χρόνια προέδρου Ιντρίς Ντεμπί.