Προπέτες όλων των πλευρών

Η Γαλλία έχει μπει για τα καλά σε προεκλογική περίοδο, όλοι λοιπόν οι υποψήφιοι για την προεδρία της χώρας δικαιούνται τον χρόνο τους στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις. Ο Φιλίπ Πουτού, για παράδειγμα, βετεράνος πια (είναι η τρίτη του φορά) υποψήφιος του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος. Στο πλατό του France Info όπου βρέθηκε την περασμένη Τετάρτη, ήρθε η συζήτηση στην αστυνομία, και δη στην αστυνομική βία και ο Πουτού δήλωσε τα εξής: «Η αστυνομία σκοτώνει, προφανώς και σκοτώνει η αστυνομία. Ο Στιβ στη Νάντη [ο 24χρονος Στιβ Μαϊά Κανισό έπεσε στον Λίγηρα και έχασε τη ζωή του στη διάρκεια εφόδου της αστυνομίας για τη διάλυση μεταμεσονύκτιου υπαίθριου πάρτι τον Ιούνιο του 2019], μία κυρία που έκλεινε τα παντζούρια της στη Μασσαλία στη διάρκεια των Κίτρινων Γιλέκων, ο Ρεμί Φρες [ένας 21χρονος βοτανολόγος που σκοτώθηκε από έκρηξη αστυνομικής χειροβομβίδας κρότου – λάμψης στη διάρκεια περιβαλλοντικής διαμαρτυρίας, τον Οκτώβριο του 2014] πριν από μερικά χρόνια… κι έπειτα νομίζω, πρέπει να δούμε επακριβώς τα στοιχεία, νομίζω όμως ότι στις λαϊκές συνοικίες η αστυνομία σκοτώνει κάθε χρόνο καμιά δεκαπενταριά νέους…».

Αφού είπε ό,τι είπε, ο Πουτού θέλησε να κάνει και μια διευκρίνιση: «Μετά μπορούμε να συζητήσουμε: δολοφονία, φόνος, ατύχημα ή κατάχρηση εξουσίας…». Για να προσθέσει αμέσως, έπειτα από μια παρέμβαση του δημοσιογράφου: «… ή νόμιμη άμυνα φυσικά». Οι δηλώσεις του προκάλεσαν σάλο, ο «σκληρός» υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας, ο Ζεράλντ Νταρμανάν ανακοίνωσε την επομένη την πρόθεσή του να καταθέσει μήνυση, «στο όνομα του υπουργείου, και προς υπεράσπιση της τιμής όλων των αστυνομικών», κάνοντας λόγο για «προσβλητικά και απαράδεκτα» σχόλια. Η συντηρητική εφημερίδα Le Figaro, λοιπόν, ανέλαβε να κάνει μία «εξακρίβωση στοιχείων», να διακριβώσει κατά πόσο έχει βάση ο ισχυρισμός ότι «στις λαϊκές συνοικίες η αστυνομία σκοτώνει κάθε χρόνο καμιά δεκαπενταριά νέους». Για χρόνια, ενημέρωσε το κοινό της, οι αστυνομικοί δεν προχωρούσαν σε ακριβείς καταγραφές των θανάτων που συνέβαιναν στη διάρκεια αστυνομικών επεμβάσεων, λόγω των «ποικίλων αιτιών» που μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυτούς, από το 2018 και εξής, ωστόσο, η Γενική Επιθεώρηση της Εθνικής Αστυνομίας, η «αστυνομία της αστυνομίας» δηλαδή, καταγράφει κάθε χρόνο και τους θανάτους και τους τραυματισμούς που προκύπτουν στην ετήσια έκθεσή της.

Η καταγραφή του 2020 μιλάει για συνολικά 32 νεκρούς. Μόνο οι εννέα όμως έχασαν τη ζωή τους από χρήση όπλου, και δύο από χρήση σωματικής βίας. Από τους υπόλοιπους 21, εννέα πέθαναν λόγω της επιβαρυμένης υγείας τους (αλκοόλ, ναρκωτικά, κ.λπ.), πέντε σε τροχαία δυστυχήματα (ενώ καταδιώκονταν από την αστυνομία) και επτά «λόγω της συμπεριφοράς τους» (αυτοκτονία, πνιγμός). Από τους συνολικά 32 νεκρούς, λοιπόν – συνόψισε η εφημερίδα – «μόνο οι 11 πραγματικά «σκοτώθηκαν από την αστυνομία». Οι υπόλοιποι ίσως να μην είχαν χάσει τη ζωή τους χωρίς την επέμβαση των δυνάμεων της τάξης, αλλά το να πει κανείς ότι η αστυνομία τούς σκότωσε είναι μία πολιτική ερμηνεία, όχι μία αντικειμενική πραγματικότητα». Από τους 11 αυτούς νεκρούς, οι έξι ήταν νέοι, από αυτούς, οι τέσσερις σκοτώθηκαν σε μία λαϊκή συνοικία, από αυτούς, οι δύο ήταν ισλαμιστές τρομοκράτες, μένουν λοιπόν δύο: ένας 25χρονος Αφγανός, ο οποίος απειλούσε παιδιά με ένα μαχαίρι στη Λα Κουρνέβ, και ένας 28χρονος οδηγός που πυροβολήθηκε έπειτα από μακρά καταδίωξη τον περασμένο Οκτώβριο στο Πουασί. Για να δούμε αυτό το τελευταίο, που ακούγεται κάπως οικείο με δεδομένη την ελληνική επικαιρότητα.

Τη νύχτα της 16ης προς 17ης Οκτωβρίου του 2020, περιπολικό της αστυνομίας εντοπίζει στον περιφερειακό του Παρισιού όχημα με τρεις επιβαίνοντες το οποίο κάνει «επικίνδυνους ελιγμούς». Ο οδηγός αρνείται να σταματήσει στο σινιάλο των αστυνομικών και τρέπεται σε φυγή, βγαίνει από τον περιφερειακό και παίρνει τον αυτοκινητόδρομο A13. Ακολουθεί μακρά καταδίωξη, μέχρι το Πουασί, 25 χιλιόμετρα ανατολικά του Παρισιού, όπου το ύποπτο όχημα σταματά σε ένα πάρκινγκ. Ενας από τους τρεις αστυνομικούς που επιβαίνουν στο περιπολικό βγαίνει προκειμένου να πάρει θέση μπροστά στο ύποπτο όχημα, εκείνη τη στιγμή όμως ο οδηγός πατάει το γκάζι, «θέτοντας σε κίνδυνο τον αστυνομικό, ο οποίος ανοίγει πυρ και τον σκοτώνει». Αυτή τουλάχιστον ήταν η αρχική εκδοχή. Γιατί μία εβδομάδα αργότερα, έπειτα από μια πρώτη έρευνα της Γενικής Επιθεώρησης της Εθνικής Αστυνομίας, ξεκίνησε επίσημη εισαγγελική έρευνα εις βάρος του αστυνομικού που είχε ανοίξει πυρ με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από πρόθεση: διαπιστώθηκε ότι το ύποπτο όχημα δεν είχε κινηθεί απειλητικά εναντίον του, ήταν μία δική του «εντύπωση» αυτό.

Συμπέρασμα; Δύσκολα βγαίνει. Οι αστυνομικές πρακτικές, η αστυνομική βία, είναι ένα ιδιαίτερα πονεμένο ζήτημα (και) στη Γαλλία, γίνονται συχνά πυκνά αφορμή για σφοδρές πολιτικές αντιπαραθέσεις, και μαξιμαλιστικές εκατέρωθεν δηλώσεις, τόσο από εκείνους που θεωρούν ότι η αστυνομία όλα τα κάνει σωστά, όσο και από εκείνους που θεωρούν ότι η αστυνομία τίποτα δεν κάνει σωστά. Λίγη υπομονή, λίγη νηφαλιότητα, λίγη εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη.