Το Προσφυγικό στον «αποχαιρετισμό» της Αθήνας

Ενταγμένη μεν στο πλαίσιο μιας αποχαιρετιστήριας περιοδείας αλλά με «βαριά» ατζέντα θεμάτων, τα οποία εδώ και δύο χρόνια αποτελούν πολιτικά πεδία συναινέσεων ή διαφωνιών ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και την Ανγκελα Μέρκελ, είναι η διήμερη επίσκεψη της γερμανίδας καγκελαρίου στην Αθήνα την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή.

Πέντε άξονες συνομιλιών κορυφής αναμένεται να αναδειχθούν τόσο στο ιδιωτικό δείπνο που θα παραθέσει ο Πρωθυπουργός ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου όσο και στο τετ α τετ των δύο ηγετών και στις δημόσιες δηλώσεις τους στο Μαξίμου την επόμενη μέρα. Πρώτον, το Προσφυγικό στον απόηχο των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής που ικανοποίησαν την Αθήνα αλλά ταυτόχρονα και των πιέσεων της γερμανικής πλευράς προς την Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις δευτερογενείς μεταναστευτικές ροές. Δεύτερον, η Τουρκία (ελληνοτουρκικά και σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας), όπως ανέδειξε η πρόσφατη επίσκεψη Μέρκελ στην Κωνσταντινούπολη καθώς επίσης και το Κυπριακό, η ενεργειακή κρίση και οι μεταρρυθμίσεις. Για πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2019, η Μέρκελ επιστρέφει στην Αθήνα για να ξεδιπλωθεί ουσιαστικά κάθε πτυχή όσων επί πρωθυπουργίας Μητσοτάκη έχουν οδηγήσει τις ελληνογερμανικές σχέσεις πέραν των τειχών της οικονομίας σε διάφορα… σκαμπανεβάσματα, χωρίς πάντως να κλείσουν ούτε για μία στιγμή οι δίαυλοι επικοινωνίας των δύο πλευρών. «Θα έχουμε την ευκαιρία, νομίζω…», έλεγε ο Μητσοτάκης την περασμένη εβδομάδα από τις Βρυξέλλες, «να μιλήσουμε και για την ιδιαίτερη σχέση της καγκελαρίου με την Ελλάδα», εκτιμώντας ότι η ίδια πρώτη θα (ξανα)πει ότι «σε πολλές συγκυρίες ζήτησε πάρα πολλά από τους Ελληνες και ότι η λιτότητα πήγε πέρα και πάνω απ’ αυτό το οποίο άντεχε η ελληνική κοινωνία».

«Στενή συνεργασία». Το ταξίδι έχει ανακοινώσει επισήμως και η καγκελαρία ως «σημαντική ένδειξη της στενής συνεργασίας» Ελλάδας και Γερμανίας σε σειρά θεμάτων (ανάμεσά τους η κλιματική αλλαγή, η δημόσια υγεία, η οικονομική συνεργασία), προαναγγέλλοντας εκτενείς συζητήσεις για τις διμερείς σχέσεις και για ευρωπαϊκά και διεθνή ζητήματα. Το κυρίως πρόγραμμα της καγκελαρίου αφορά την επομένη της επετείου της 28ης Οκτωβρίου, καθώς θα συναντηθεί με εκπροσώπους από την κοινωνία των πολιτών, θα επισκεφθεί την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου και τελικά από τη σάλα του Μαξίμου θα γίνουν δημόσιες τοποθετήσεις μαζί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο ίδιος είχε απευθύνει την πρόσκληση στη Μέρκελ στο τετ α τετ τους στη Σλοβενία, πριν από μερικές εβδομάδες, όταν τις πριβέ κουβέντες τους στο περιθώριο της συνόδου κορυφής ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων είχε… διακόψει για λίγο ο θερμός χαιρετισμός (όπως το είχε πιάσει ο φωτογραφικός φακός) του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στον Πρωθυπουργό.

Οι σχέσεις με την Τουρκία, σε μία περίοδο που η Αγκυρα δείχνει να επιστρέφει σε τακτική προκλήσεων και επιθετικής ρητορικής προς Αθήνα και Λευκωσία, θα απασχολήσουν τις συνομιλίες των δύο ηγετών, με την καγκελάριο να υπερασπίζεται, εκτός απροόπτου, τον δρόμο της συνέχισης του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Στο πλαίσιο αυτό ήταν άλλωστε οι αναφορές της μετά τη συνάντησή της με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μηνύματα προδιαγράφονται για το Προσφυγικό, με την Αθήνα σε πρώτη φάση ικανοποιημένη για την προσθήκη στο κείμενο συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της ρητής αναφοράς στην Τουρκία. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την καλεί ευθέως «να διασφαλίσει την πλήρη και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης ΕΕ – Τουρκίας, ακόμη και έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Η συνάντηση Μητσοτάκη – Μέρκελ πραγματοποιείται επίσης περίπου δύο εβδομάδες πριν από τη μετάβαση του Πρωθυπουργού στο Παρίσι για τη Διάσκεψη για τη Λιβύη (12 Νοεμβρίου) που έχει συγκαλέσει ο Μακρόν. Το θέμα έχει προκαλέσει στο παρελθόν τριγμούς στις ελληνογερμανικές σχέσεις, λόγω του (διπλού) αποκλεισμού της Ελλάδας από τις διαβουλεύσεις της Διαδικασίας του Βερολίνου.