«Η ελπίδα μέσα από το δράμα»

1975. Ο «πατέρας» του φωτογραφικού δοκιμίου, ο Υπέροχος Γιουτζίν Σμιθ – συνήθιζε να λέει ότι το W του ονόματός του δεν αντιστοιχούσε στο Γουίλιαμ (William) αλλά στο επίθετο υπέροχος (wonderful) – αποκάλυψε με τον φωτογραφικό φακό ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στην ιστορία της Ιαπωνίας με τραγικές συνέπειες για τον πληθυσμό: τη μόλυνση με υδράργυρο των κατοίκων της πόλης Μιναμάτα εξαιτίας των αποβλήτων παρακείμενου εργοστασίου.

2021. Ο πολυπράγμων Αντριου Λέβιτας που δοκιμάζει τις δυνάμεις του ως σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, ζωγράφος και γλύπτης επιστρέφει στην υπόθεση της Μιναμάτα. Την αναδεικνύει ως πρωταγωνίστρια της δεύτερης μεγάλου μήκους ταινίας του, που βγαίνει σήμερα στις ελληνικές αίθουσες, με τον Τζόνι Ντεπ στον ρόλο του Γιουτζίν Σμιθ. Δεν αρκείται όμως να τη χωρέσει στην κινηματογραφική οθόνη. Δημιουργεί και επτά γλυπτά σε αλουμίνιο πάνω στο οποίο έχει τυπώσει φωτογραφικές διαφάνειες και τα παρουσιάζει στο Ιδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή σε επιμέλεια της Μαρίας Κουτσομάλλη-Μορό.

«Θυμάμαι ότι ήμουν 12-13 ετών όταν είδα τη δουλειά του Σμιθ για τη Μιναμάτα και εντυπωσιάστηκα από τα σύνθετα συναισθήματα που ένιωσα» έλεγε χθες ο Αντριου Λέβιτας κατά την παρουσίαση της δουλειάς του στον Τύπο. «Αν και πολύ νέος, κατάλαβα ότι έβλεπα την αντανάκλαση μιας από τις χειρότερες στιγμές της ανθρωπότητας, αλλά συνειδητοποίησα και την ιδιοφυΐα του Σμιθ που θέλησε μέσα από το δράμα να αναδείξει την ελπίδα. Θέλησα κι εγώ με τη σειρά μου να βρω την αλήθεια αυτής της ιστορίας. Πήγα στη Μιναμάτα. Ζωγράφισα τα συναισθήματα που μου γεννήθηκαν, έγραψα, αλλά όταν τελείωσα την ταινία ένιωσα ότι η προσπάθεια ήταν ημιτελής. Και επειδή μου αρέσει να δουλεύω όλες τις πτυχές ενός έργου, προέκυψε αυτή η σειρά γλυπτών».

Πώς ο πολυπράγμων δημιουργός όμως βίωσε την αναμέτρηση με τον κορυφαίο Σμιθ, από τη στιγμή που στα γλυπτά του – ορισμένα εκ των οποίων έχουν το σχήμα αβγού και άλλα μεγεθυντικού φακού – είναι αποτυπωμένα ασπρόμαυρα δικά του καρέ από στιγμιότυπα της ταινίας;

«Ο Σμιθ ήταν τα μάτια μου για να μπω σε αυτή την ιστορία. Εγώ δεν είμαι ούτε φωτογράφος ούτε γλύπτης και ό,τι τραβάω με τη μηχανή μου, όπως και τα γλυπτά, έχουν ως στόχο να δώσουν κάτι περισσότερο σε αυτή την υπόθεση. Χρειάστηκε να τραβήξω χιλιάδες φωτογραφίες για να καταφέρω να εκφράσω κάτι μαζί μια μεγάλη ομάδα υποστήριξης. Με ενδιέφερε να αναδημιουργήσω ένα περιβάλλον που να μπορεί να το αναγνωρίσει ο μέσος άνθρωπος. Να χτίσω μια σύγχρονη φόρμα που να μιλάει με ξεκάθαρο και συνεκτικό τρόπο» καταλήγει ο Αντριου Λέβιτας.

INFO

H εικαστική εγκατάσταση «Minamata» στο Ιδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή (Ερατοσθένους 13) έως τις 28 Νοεμβρίου