Επιχείρηση μηδενίστε τους ρύπους

Τη μεγαλύτερη προσαρμογή μετά το πέρασμα από τα ιστία στον ατμό καλείται να πραγματοποιήσει η παγκόσμια ναυτιλία σε διάστημα ούτε δέκα χρόνων, καθώς στις αρχές του 2030 θα πρέπει χιλιάδες πλοία να πλέουν στις θάλασσες του κόσμου εκπέμποντας μηδενικούς ρύπους διοξειδίου του άνθρακα εάν η διεθνής κοινότητα θέλει το 2050 ο κλάδος να έχει μηδενικούς ανθρακικούς ρύπους.

Αυτό σημαίνει ότι μέχρι το 2050 περίπου 35.000 πλοία που είναι χωρητικότητας άνω των 5.000 gt θα πρέπει να εκπέμπουν μηδενικούς ρύπους CO2 είτε γιατί θα έχουν αλλάξει όλα μηχανές και καύσιμα, είτε γιατί θα έχουν βρεθεί καύσιμα μηδενικού άνθρακα που θα είναι ασφαλή και για τις παλαιότερες μηχανές. Και ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχει «λίτρο» καυσίμου χωρίς άνθρακα, χθες ξεκίνησε στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό μία συζήτηση σε τεχνικές επιτροπές για μία ναυτιλία μηδενικών ρύπων. Επίσης σε λίγες ημέρες ξεκινά η παγκόσμια σύνοδος COP26 για το Κλίμα στη Γλασκώβη (31 Οκτωβρίου – 12 Νοεμβρίου) όπου θα συζητηθεί και η πρόταση για μια ναυτιλία μηδενικών ανθρακικών εκπομπών μέχρι το 2050, ενώ έπεται και η συνάντηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) το διάστημα από 8 έως 12 Νοεμβρίου.

Πολλές μη κυβερνητικές περιβαλλοντικές ευρωπαϊκές – και όχι μόνο – οργανώσεις εγκαλούν τα τελευταία χρόνια τον ναυτιλιακό κλάδο για τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, ως ο ίδιος να είναι υπεύθυνος για τα καύσιμα που καταναλώνει και πιέζουν για αλλαγές τον κλάδο. Ομως το καύσιμο του πλοίου το «επέλεξε» η βιομηχανία κατασκευής μηχανών και η βιομηχανία καυσίμων και όχι ο εφοπλιστής, όπως τονίζουν οι ναυτιλιακοί φορείς. Το επέλεξε η ίδια η «οικονομία» εδώ και δεκάδες χρόνια όταν η ναυτιλία πέρασε από το κάρβουνο στο πετρέλαιο. Σήμερα συμπληρώνουν οι ίδιοι φορείς δεν υπάρχουν καύσιμα εναλλακτικά του πετρελαίου. Δεν υπήρχαν ούτε υπάρχουν δυστυχώς ακόμη εναλλακτικά του πετρελαίου καύσιμα, δήλωσε πρόσφατα ο νέος πρόεδρος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS) Emanuele Grimaldi και κάλεσε την ΕΕ να το λάβει αυτό σοβαρά υπόψη της και να μην υπερφορολογήσει τη ναυτιλία μέσω του καυσίμου και να καταστήσει έτσι τις θαλάσσιες μεταφορές ακριβότερες από τις οδικές, οι οποίες επιβαρύνουν περισσότερο το περιβάλλον.

Η Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ) είναι σταθερά προσηλωµένη στην προστασία του περιβάλλοντος και στην απεξάρτηση της ναυτιλίας από τον άνθρακα. Ομως, σηµαντικότατο µερίδιο ευθύνης για την επίτευξη των στόχων αυτών ανήκει στους κατασκευαστές µηχανών πλοίων, στα ναυπηγεία και στους παραγωγούς και προµηθευτές καυσίµων. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι χωρίς σηµαντικές επενδύσεις στην Ερευνα και Ανάπτυξη από αυτούς τους εµπλεκόµενους φορείς, η ναυτιλιακή βιομηχανία θα παραμείνει εξαρτημένη από τον άνθρακα, εξηγεί ο πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών Θεόδωρος Βενιάμης. Εχοντας υπόψη τις παραπάνω αλήθειες, το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο (ICS) παρουσίασε πρόσφατα πρόταση που την  κατέθεσε στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό  (ΙΜΟ) και αφορά ένα αποδεκτό μέτρο βασισμένο στην αγορά για την επιτάχυνση των διαδικασιών ανάπτυξης νέων εναλλακτικών καυσίμων μηδενικού άνθρακα. Πιο συγκεκριμένα, προτείνει την επιβολή εισφοράς στα καύσιμα για κάθε τόνο του CO2 που εκπέμπεται. Τα χρήματα θα μπουν στο υπό δημιουργία «ΙΜΟ Climate Fund» το οποίο θα βοηθήσει να δημιουργηθεί η υποδομή ανεφοδιασμού που απαιτείται για τον εφοδιασμό καυσίμων όπως υδρογόνο και αμμωνία, καθώς και να μειωθεί το χάσμα των τιμών μεταξύ των καυσίμων μηδενικού άνθρακα και των συμβατικών. Το ταμείο θα υπολογίσει τις συνεισφορές για το κλίμα που πρέπει να καταβάλει κάθε πλοίο και θα τις συλλέγει.

Παράλληλα το ICS έχει προτείνει συμπληρωματικά και την επιβολή ενός τέλους ύψους 2 δολ. ανά τόνο επί των ναυτιλιακών καυσίμων. Τα χρήματα από το τέλος αυτό που υπολογίζονται σε 5 δισ. δολ. σε μία δεκαετία θα χρησιμοποιηθούν επίσης στην έρευνα και ανάπτυξη νέων καυσίμων.

Οπως σημείωνε από την πλευρά του ο οίκος αναλύσεων Gibson, σχολιάζοντας την πρόταση αυτή, πολλά θα πρέπει να μελετηθούν αλλά το σημαντικότερο είναι ότι δεν αρκεί η δήλωση μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης για να χαράξει ο ναυτιλιακός κλάδος ρότα προς μια εποχή μηδενικών εκπομπών άνθρακα. Χρειάζεται επίσης και ένα σημαντικό χρονικό διάστημα για τον σχεδιασμό και την κατασκευή της υποδομής και των κινητήρων των πλοίων που θα απαιτηθούν να αντικαταστήσουν τον συμβατικό παγκόσμιο στόλο.