«Ετσι θα πιάσουν τόπο τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης»

Την κατάργηση του κανόνα της ομοφωνίας (βέτο) και τη συγκρότηση μιας Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ενωσης θέτει στο επίκεντρο της συζήτησης για την επόμενη μέρα της Ενωσης ο πρώην επικεφαλής της ευρωομάδας των Φιλελευθέρων, πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου και κύριος σύνδεσμος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Brexit, Γκι Φερχόφστατ, ενώ μιλώντας στα «ΝΕΑ» εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για την ικανότητα της Ελλάδας να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της Covid-19 και της κλιματικής αλλαγής.

Ο βέλγος πολιτικός είναι μέχρι στιγμής παρών σε όλα τα πάνελ της Διάσκεψης, στο πλαίσιο της οποίας πολίτες των 27 κρατών – μελών συζητούν για τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το μπλοκ, με σκοπό εν τέλει να καταθέσουν τις προτάσεις τους ενώπιον των τριών κύριων οργάνων της Ενωσης εντός του 2022.

Αν και πολλές αμφιβολίες έχουν διατυπωθεί για την τελική επίδραση που θα έχουν οι προτάσεις αυτές στη χάραξη του μέλλοντος της Ευρώπης, καθώς καμία σαφής δέσμευση δεν έχει δοθεί για την αξιοποίησή τους, ο Φερχόφστατ υποστηρίζει ότι και μόνο οι όροι της διεξαγωγής της Διάσκεψης αρκούν για να θεωρηθεί κάτι περισσότερο από μια «άσκηση ακρόασης», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά. Συγκεκριμένα, σημείωσε ότι «είναι πρώτη φορά που οι πολίτες εμπλέκονται άμεσα στις διαδικασίες λήψεις αποφάσεων της ΕΕ σε πανευρωπαϊκό επίπεδο», ενώ έκανε λόγο για «ένα πάντρεμα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και της αμεσοδημοκρατίας».

Γενεσιουργός αιτία της διάθεσης για αυτή την αυξημένη εμπλοκή των πολιτών, όπως παραδέχτηκε ο κύριος σύνδεσμος του Ευρωκοινοβουλίου για το Brexit, υπήρξε η αποχώρηση των Βρετανών από το μπλοκ. «Οταν ένα μεγάλο κράτος – μέλος εγκαταλείπει την Ενωση, είναι δύσκολο να θεωρήσεις ότι όλα πάνε καλά» τόνισε. «Η Διάσκεψη γεννήθηκε εκείνη τη στιγμή».

Ο ίδιος ο Φερχόφστατ, πάντως, είναι εμφανές ότι θέλει να δει «περισσότερη Ευρώπη» σε όλα τα επίπεδα. Μεταξύ άλλων, επανέλαβε τη θέση του ότι ο μόνος λόγος για τη μεταναστευτική κρίση του 2015 ήταν η απουσία κεντρικής ευρωπαϊκής πολιτικής για το ζήτημα, ενώ υποστήριξε ότι ακόμη και η Εκπαίδευση θα έπρεπε να αποτελεί αρμοδιότητα της Ενωσης, αφού «οι Ευρωπαίοι, από τον Ατλαντικό μέχρι τον Βόλγα, μοιράζονται τον ίδιο πολιτισμό».

Ωστόσο, τα παραπάνω είναι μάλλον δευτερεύοντα σε σύγκριση με τη σημασία που αποδίδει σε δύο ζητήματα που θεωρούνται μάλλον αμφιλεγόμενα στο εσωτερικό της ΕΕ: Την κατάργηση του δικαιώματος του βέτο και τη δημιουργία ενός αυτόνομου ευρωπαϊκού στρατού, ανεξάρτητου από εκείνους των επιμέρους εθνικών κρατών. Αλλωστε, πρόκειται για δύο ελλείμματα που, κατά την άποψή, του είναι αλληλένδετα και αποτελούν τις κεντρικές αιτίες για «τον αδύναμο ρόλο της Ευρώπης στην παγκόσμια σκηνή».

Οπως τόνισε ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου, «δεν υπάρχουμε στον χάρτη. Οταν κάτι συμβαίνει στην Ουκρανία, στη Συρία, στη γειτονιά μας, δεν μπορούμε να αντιδράσουμε. Και πιστεύω ότι για αυτό φταίει ο κανόνας της ομοφωνίας».

«Παρά το γεγονός ότι στην Ευρώπη δαπανούμε πολλά χρήματα στην Αμυνα – είμαστε στη δεύτερη θέση των στρατιωτικών δαπανών στον κόσμο, με τους μόνους που προηγούνται να είναι οι Αμερικανοί – δεν είμαστε ικανοί να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας» τόνισε και συνέχισε: «Βλέπουμε τις ΗΠΑ και την Κίνα να είναι παγκόσμιοι παίκτες – κι εμείς δεν είμαστε. Θα πρέπει να δοθεί τέλος στον κανόνα της ομοφωνίας και να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε την ευρωπαϊκή άμυνα, όχι ως αντιθετική προς τη συμμετοχή μας στο ΝΑΤΟ, αλλά ως ευρωπαϊκό πυλώνα του – γιατί αυτό θα δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να δρα σε παγκόσμια κλίμακα».

Αισιοδοξία για το μέλλον. Φυσικά, θα ήταν αδύνατον για έλληνα δημοσιογράφο να μη ρωτήσει τον Φερχόφστατ ποια είναι η άποψή του για τη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι μπορούν να θυμηθούν την ανάρτηση που είχε κάνει ο βέλγος πολιτικός στα… ελληνικά, μαινόμενος κατά του ΣΥΡΙΖΑ και καλώντας σε «ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις» το 2015 – ένα αίτημα που είχε έκτοτε επαναλάβει. Αποφεύγοντας τις λεπτομέρειες, εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στο πρόσωπο του Κυριάκου Μητσοτάκη, «τον οποίο ήδη γνωρίζω πολλά χρόνια και πιστεύω πως έχει τη συνείδηση να ανοίξει την ελληνική οικονομία και να αλλάξει τις δομές της».

Οσον αφορά την ικανότητα της χώρας μας να ανταποκριθεί στη διπλή κρίση του κορωνοϊού και της κλιματικής αλλαγής, ο Φερχόφστατ εξέφρασε την αισιοδοξία του, καθώς, όπως ξεκαθάρισε, «η θέση της Ελλάδας είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με την περασμένη δεκαετία, αφού τώρα έχουμε στη διάθεσή μας το Next Generation EU και το RescEU», τονίζοντας ότι παρά το γεγονός ότι πρόκειται για εργαλεία που δημιουργήθηκαν εξαιτίας του κορωνοϊού «είναι σαφές ότι τα χρήματα του Ταμείου θα πρέπει να διοχετευτούν σε επενδύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά και για τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση της οικονομίας».