Ανησυχία για τον μετασεισμό που άργησε τρεις μέρες

Ανησυχία επικρατεί στην επιστημονική κοινότητα της χώρας τρία 24ωρα μετά τον ισχυρό σεισμό των 6,3 ρίχτερ στον θαλάσσιο χώρο νοτιοανατολικά της Ζάκρου στην Κρήτη, καθώς προσώρας δεν έχει σημειωθεί ο μεγάλος μετασεισμός της τάξης των 5 ρίχτερ για τον οποίο έγινε λόγος από το σύνολο των ειδικών από τα πρώτα κιόλας λεπτά μετά τη νέα ισχυρή σεισμική δόνηση.

Χαρακτηριστική του κλίματος ανησυχίας είναι και η τοποθέτηση του καθηγητή Φυσικών Καταστροφών στο Πολυτεχνείο Κρήτης Κώστα Συνολάκη, ο οποίος χθες το πρωί, από το ραδιόφωνο της ΕΡΑ, σχολιάζοντας την έντονη σεισμική δραστηριότητα στην Κρήτη, υπενθύμισε ότι κάθε 700-800 χρόνια γίνονται σεισμοί πάνω από 8,5 ρίχτερ, φέρνοντας ως παράδειγμα τις σεισμικές δονήσεις του 1303 μ.Χ. και του 365 π.Χ., με αυτή τη χρονική απόσταση. «Είμαστε κοντά, κανένας δεν ξέρει, αν θα είναι σε δεκαετίες, θα είναι σε 100 χρόνια. Εχουμε μπει σε μια εκατονταετηρίδα τηρουμένων των αναλογιών και από ό,τι ξέρουμε από τις σεισμικές ζώνες και πώς συμπεριφέρονται. Αυτό δεν σημαίνει πώς θα γίνει σε 700 χρόνια ακριβώς, αλλά είναι ένας μέσος όρος στο ελληνικό τόξο» ανέφερε ο καθηγητής, ενώ για την πιθανότητα ενός ακόμα μεγαλύτερου σεισμού στην Κρήτη σχολίασε: «Σε πολλά συνέδρια γεωλόγων, ξένοι επιστήμονες λένε ότι το ελληνικό τόξο που δίνει μεγάλους σεισμούς είναι αναρχικό σαν τους Ελληνες. Δεν καταλαβαίνει ότι πρέπει να ακολουθήσει τους παγκόσμιους κανόνες της γεωλογίας και έπρεπε ήδη να έχει κάνει τον μεγάλο σεισμό, αλλά δεν τον έχει κάνει ακόμη. Οπότε είμαστε τυχεροί από αυτή την πλευρά».

ΔΕΝ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΠΑΝΤΑ. Από την πλευρά του, ο δρ Γεράσιμος Παπαδόπουλος, μέλος της Επιτροπής Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου, αποκωδικοποιεί στα «ΝΕΑ» τους λόγους που ανησυχούν οι σεισμολόγοι για τον μεγάλο μετασεισμό που δεν έρχεται, χαρακτηρίζοντας πάντως τη διαδικασία φυσιολογική. «Σε ό,τι αφορά το μέγεθος δεν υπάρχουν απόλυτοι κανόνες. Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι το να πλησιάσουμε έναν μετασεισμό των 5 ρίχτερ ή και να τον υπερβούμε είναι πιθανό να συμβεί αλλά δεν είναι απαραίτητο, δεν συμβαίνει πάντα. Σε ό,τι αφορά το πλήθος των μετασεισμών, ήδη έχουν πει συνάδελφοί μου ότι είναι λίγοι οι μετασεισμοί, και αυτό είναι αλήθεια. Ωστόσο αυτό δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχία, γιατί και αυτό ειπώθηκε – ότι ανησυχούμε διότι δεν είναι φυσιολογική η μετασεισμική ακολουθία. Εχω αντίθετη γνώμη που βασίζεται στο γεγονός ότι η εστία στην οποία έγινε ο σεισμός αυτός είναι σε σχετικά μεγάλο βάθος, 25-30 χλμ. Δεν είναι 8-10 χλμ., όπως ήταν στο Αρκαλοχώρι. Στο βάθος των 25-30 χλμ., δεν αναμένουμε πολλούς μετασεισμούς. Αρα, είναι φυσιολογικό να μην έχουμε πολλούς μετασεισμούς, δεν είναι, δηλαδή, μια ανωμαλία που μας προβληματίζει και ίσως μας βάζει στη σκέψη ότι μπορεί να έρθει και ακόμα μεγαλύτερος από τον 6,3 ρίχτερ» εξηγεί, φέρνοντας ως παράδειγμα τον σεισμό των 6,7 ρίχτερ το 2020 στη Σάμο, του οποίου η μετασεισμική ακολουθία δεν περιελάμβανε μετασεισμό άνω των 5 ρίχτερ.

ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ. Παράλληλα, ο καθηγητής ρίχνει φως και στο πώς προέκυψε η αναμονή ενός μεγάλου μετασεισμού στην Ανατολική Κρήτη: «Εμείς οι επιστήμονες όταν εκφράζουμε γνώμη για τέτοια φαινόμενα θα πρέπει με πολλή προσοχή να εξετάζουμε όλα τα στοιχεία που είναι στη διάθεσή μας, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και από τις διεθνείς καταγραφές, γιατί αυτό που σας λέω, για βάθος 25-30 χλμ., βρίσκεται σε όλες τις διεθνείς καταγραφές. Ολα τα διεθνή σειμογραφικά κέντρα αυτό έχουν προσδιορίσει ως βάθος της εστίας. Το βάθος της εστίας σημαίνει μικρή παραγωγή μετασεισμών. Με την κλασική παραδοσιακή μέθοδο, ο σεισμός των 6,3 ρίχτερ εμφανίζεται να είναι επιφανειακός. Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο ακολούθησε την κλασική μέθοδο και έδωσε 8-9 χλμ. Η σύγχρονη μέθοδος όμως, η οποία εφαρμόστηκε από όλα τα διεθνή σεισμογραφικά κέντρα αλλά και σε πρόσθετες αναλύσεις από το ίδιο το Εθνικό Αστεροσκοπείο – και υπάρχουν όλα αναρτημένα στα σεισμολογικά sites και του Αστεροσκοπείου – δείχνει με τις πιο σύγχρονες μεθόδους μεγάλο βάθος γύρω στα 30 χλμ.». Οπως περιγράφει, οι πιθανότητες μεγάλου μετασεισμού μέσα στο πρώτο δεκαήμερο από τον κύριο σεισμό είναι περίπου 80%, ενώ αντίστοιχα το δεύτερο δεκαήμερο μόλις 20%. Οσον αφορά τους φόβους που διατυπώνονται – ότι ίσως τα 6,3 ρίχτερ να μην ήταν ο κύριος σεισμός, ο ίδιος απαντά: «Θεωρώ ότι το πιο πιθανό είναι πως ήταν ο κύριος σεισμός. Δεν είμαστε ακόμη απολύτως βέβαιοι. Χρειαζόμαστε λίγο περισσότερα στοιχεία. Αλλά τώρα πια, τρία 24ωρα μετά, θεωρώ ότι είναι το πιο πιθανό σενάριο πως ήταν ο κύριος σεισμός».