Η πραγματικότητα του κλιματικού χρηματοπιστωτικού ρίσκου

Εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν έχει καμία σχέση με τη μακροπροληπτική διαχείριση κινδύνων, προσφέρουν μια συμβουλή απελπισίας. Εάν η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 αποκάλυψε κάτι, είναι ότι η κανονιστική συμμόρφωση έχει σημασία, ακόμη και αν δεν είναι πάντα πολιτικά δημοφιλής ή δεν βελτιστοποιείται εύκολα.

Σε αντίθεση όμως με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 – όταν οι τράπεζες που ανέλαβαν υπερβολικά ρίσκα διασώθηκαν και ο παγκόσμιος χρηματοπιστωτικός κανονισμός αναθεωρήθηκε υπό το φως της νέας κατανόησής μας σχετικά με τις αλληλεξαρτώμενες χρηματοπιστωτικές αγορές – η αμείωτη κλιματική αλλαγή θα οδηγήσει σε κρίση με μη αναστρέψιμα αποτελέσματα.

Η επικίνδυνη υπερβολική μόχλευση που προκάλεσε την κρίση του 2008 ήταν κοινό μυστικό αλλά εκείνοι που ήταν σε θέση να κάνουν κάτι γι’ αυτό ήταν πρόθυμοι να αρνηθούν τον συστημικό κίνδυνο που έθετε. Μπορεί κανείς να βρει την ίδια άρνηση στη συζήτηση για το κλίμα. Σύμφωνα με το Κέντρο για την Αμερικανική Πρόοδο, 139 μέλη του τρέχοντος Κογκρέσου των ΗΠΑ (109 εκπρόσωποι και 30 γερουσιαστές, η πλειοψηφία της ομάδας των Ρεπουμπλικάνων) «έκαναν πρόσφατες δηλώσεις αμφισβητώντας τη σαφή, καθιερωμένη επιστημονική συναίνεση ότι ο κόσμος υπερθερμαίνεται – και ότι φταίει η ανθρώπινη δραστηριότητα».

Θα πρέπει να χαιρετίσουμε την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο Εποπτείας της Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας της υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Janet Yellen, το οποίο συγκέντρωσε τις κορυφαίες ρυθμιστικές αρχές και τους ανέθεσε να αποτρέψουν την επανάληψη της κατάρρευσης της Wall Street το 2008. Η Yellen έχει πει ότι θα χρησιμοποιήσει αυτό το πολυρυθμιστικό σώμα ως το κύριο εργαλείο της για την εκτίμηση των κλιματικών κινδύνων και την ανάπτυξη των πολιτικών αποκάλυψης που απαιτούνται για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Οσο αντιφατικό και αν είναι, ο χρηματοοικονομικός κανονισμός που σχετίζεται με το κλίμα θα μπορούσε να εγκαινιάσει μια νέα μορφή πολιτικής λογοδοσίας, κάνοντας τις κυβερνήσεις και τα άτομα (εκλεγμένα και μη εκλεγμένα) υπόλογα για τις αποφάσεις τους. Αυτή η λογοδοσία απουσίαζε, ιδιαίτερα πριν και κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2008. Με πολιτική βούληση, η σοβαρή σκέψη για τη ρύθμιση του οικονομικού κινδύνου για το κλίμα θα μπορούσε να ανοίξει μια γόνιμη συζήτηση για παρόμοια δράση σε όλα τα παραμελημένα πολιτικά μέτωπα.

Ο Καρλ Σμέντερς είναι καθηγητής Χρηματοπιστωτικής στο Institute for Management Development.
Ο Ρικ βαν ντερ Πλογκ είναι καθηγητής Οικονομικών και διευθυντής ερευνών στο Oxford Centre for the Analysis of Resource – Rich Economies στο University of Oxford.