Ηχοδύναμα

Marian Anderson: Οι πλήρεις ηχογραφήσεις στην RCA Victor, Sony, 15 CD

«Μια φωνή που έχει κανείς το προνόμιο να ακούσει μία φορά στα εκατό χρόνια»: έτσι μίλησε για αυτήν ο Αρτούρο Τοσκανίνι, ο μέγιστος των αρχιμουσικών του 20ού αιώνα. Την αποκάλεσαν «Η κυρία από τη Φιλαδέλφεια»: ήταν η Marian Anderson, η πρώτη μαύρη τραγουδίστρια που πέρασε ποτέ τις πύλες της Μετροπόλιταν Οπερα της Νέας Υόρκης, η μεγάλη μουσικός που έγραψε Ιστορία όπως δεν είχε γραφτεί ποτέ και πουθενά μέχρι τις μέρες της.

«Στις 9 Απριλίου 1939, μια κρύα πασχαλιάτικη Κυριακή, μια γυναίκα με ένα γούνινο παλτό κατέβαινε τα σκαλιά στο Λίνκολν Μεμόριαλ της Ουάσιγκτον για να τραγουδήσει εκεί, υπαίθρια, αφού της είχαν μόλις αρνηθεί τη μεγαλύτερη αίθουσα της αμερικανικής πρωτεύουσας επειδή ήταν μαύρη. 75.000 άνθρωποι μαζεύτηκαν για να την ακούσουν». Η αίθουσα ήταν, κατά τραγική ειρωνεία, η «Αίθουσα του Συντάγματος» της πρωτεύουσας των ΗΠΑ. Ωστόσο εκείνοι που στάθηκαν πρώτοι δίπλα της για να δώσει την απάντησή της με πρωτοφανή επιτυχία αλλά, κυρίως, με τεράστια συμβολική αξία, αφού τραγούδησε μπροστά στο μνημείο του Λίνκολν, ήταν ο ίδιος ο πρόεδρος Ρούζβελτ και η σύζυγός του Ελεόνορ.

Αν και τα παραπάνω λένε ήδη πολλά για την Anderson, αξίζει κανείς να συμπληρώσει ότι στα χρόνια που ακολούθησαν η καριέρα της απλώθηκε σε όλη τη γη, συμμετείχε σε μια σειρά ορκωμοσιών αμερικανών προέδρων και τραγούδησε για αυτούς, όπως και για πολλούς άλλους προέδρους και βασιλείς σε όλον τον κόσμο, ενώ τιμήθηκε με τη μέγιστη τιμή του αμερικανικού κράτους: το προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας. Και φυσικά υπήρξε, από πολύ νωρίς, κορυφαίο σύμβολο του διαρκούς αγώνα για τα δικαιώματα των μαύρων, ο οποίος, όπως αποδείχθηκε για πολλοστή φορά με τραγικά αιματηρό τρόπο, κάθε άλλο παρά έχει ακόμα και σήμερα τελειώσει.

Η καριέρα της κράτησε σαράντα ολόκληρα χρόνια: άρχισε να τραγουδά το 1924 και αποχαιρέτησε το κοινό της με ένα ιστορικό ρεσιτάλ το 1964, το οποίο περιλαμβάνεται ολόκληρο σε αυτή την έκδοση, όπως και μια σειρά από άλλες ηχογραφήσεις της που μέχρι σήμερα δεν είχαν εκδοθεί. Οπως πληροφορεί η Sony, 72 έργα εμφανίζονται εδώ για πρώτη φορά σε CD, ενώ άλλα εννέα δεν έχουν εκδοθεί ποτέ σε οποιαδήποτε μορφή. Ολο το υλικό έχει υποστεί νέα εξαιρετική ηχητική επεξεργασία δίνοντάς του ποιότητα που ουδέποτε μέχρι σήμερα είχε.

Εξίσου «δυνατό χαρτί» αυτής της πραγματικά μοναδικής έκδοσης είναι το βιβλίο που περιλαμβάνει και που ξεπερνά κατά πολύ τα συνήθη όρια του είδους: 228 σελίδες μεγάλου σχήματος με πολύ ενδιαφέρον άγνωστο φωτογραφικό υλικό, ένα κείμενο του Raymond Arsenault για αυτή την έκδοση και μία πλήρη δισκογραφία της μεγάλης άλτο, που έφυγε από τη ζωή το 1993. Αγαπημένη τραγουδίστρια πολλών μεγάλων μαέστρων της χρυσής εποχής λίγο πριν από τα μέσα του 20ού αιώνα, όπως του Πιερ Μοντέ αλλά και πολλών άλλων, η Anderson δεν έγινε ό,τι έγινε μόνο ως σύμβολο – και ας ήταν πρωτοπόρο και μοναδικό ως τέτοιο. Εγινε επειδή η αξία της ως μουσικού ήταν απαράμιλλη, όπως θα διαπιστώσει ο ακροατής αυτού του υλικού.