Νέοι της Σιδώνος, 1970

Κανονικά δεν πρέπει να ‘χουμε παράπονο

Καλή κι εγκάρδια η συντροφιά σας, όλο νιάτα.

Κορίτσια δροσερά – αρτιμελή αγόρια

Γεμάτα πάθος κι έρωτα για τη ζωή και για τη δράση.

Καλά, με νόημα και ζουμί και τα τραγούδια σας.

Τόσο, μα τόσο ανθρώπινα, συγκινημένα,

Για τα παιδάκια που πεθαίνουν σ’ άλλην ήπειρο

Για ήρωες που σκοτώθηκαν σ’ άλλα χρόνια,

Για επαναστάτες Μαύρους, Πράσινους, Κιτρινωπούς,

Για τον καημό του εν γένει πάσχοντος Ανθρώπου.

Ιδιαιτέρως σας τιμά τούτη η συμμετοχή

Στην προβληματική και στους αγώνες του καιρού μας

Δίνετε ένα άμεσο παρών και δραστικό — κατόπιν τούτου

Νομίζω δικαιούσθε με το παραπάνω

Δυο δυο, τρεις τρεις, να παίξετε, να ερωτευθείτε,

Και να ξεσκάσετε, αδελφέ, μετά από τόση κούραση.

(Μας γέρασαν προώρως, Γιώργο*, το κατάλαβες;)

Από τη συλλογή «Στόχος» (1970)

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 τόλμησα να «διαμαρτυρηθώ» στον Μανόλη Αναγνωστάκη για το ποίημά του Οι νέοι της Σιδώνος, 1970. Θεωρούσα τον εαυτό μου έναν «νέο της Σιδώνας του 1970» και έκρινα πως το ποίημα του φίλου μου ποιητή είναι άγρια ειρωνικό, θα έλεγα κατεδαφιστικό, για τους νέους της γενιάς μου και για τη στάση τους μέσα στη δικτατορία. Και στο αντίστοιχο ποίημά του ο Καβάφης αντιμετωπίζει τους νέους της δικής του Σιδώνας με ελαφρά ειρωνεία. Εδώ όμως οι νέοι του Αναγνωστάκη σαρκάζονται λες και ήταν αδιάφοροι για το τι συνέβαινε τότε στην Ελλάδα, μοιάζουν στο ποίημα εκτός τόπου και χρόνου. Δεν ήμουν πολύ δραστήριος αντιστασιακός – υπηρετούσα άλλωστε για κάποιο διάστημα στρατιώτης – αλλά όταν συχνάζαμε στα μπαρ και τις ταβέρνες νιώθαμε πως είχαμε κάποια ασφάλεια να συζητήσουμε πολιτικά, να ρωτήσουμε για φίλους που ήταν στη φυλακή ή για άλλους που κρύβονταν. Μαθαίναμε – κάποιοι συνέβαλαν – για μικρές ή μεγαλύτερες αντιστασιακές πράξεις, πολλοί είχαν βασανιστεί, άλλοι ήταν σταμπαρισμένοι από την ασφάλεια. Δεν βρισκόμασταν εκεί για να γλεντήσουμε, δεν νιώθαμε ζαμανφουτίστες, πονούσαμε για τη δικτατορία και ονειρευόμασταν ένα καλύτερο αύριο για τον τόπο μας. Δεν ήμασταν οι αρωματισμένοι νέοι του Καβάφη στη δική του Σιδώνα. Με συγκίνηση μουρμουρίζαμε αντιστασιακά τραγούδια ή διαβάζαμε προκηρύξεις που κάποιοι σκόρπιζαν στους δρόμους. Με αγάπη του μιλούσα για όλα αυτά. Γνώριζα πως ο Μανόλης δεν μιλούσε ποτέ για τα ποιήματά του. Με άκουγε όμως ανέκφραστος. Καταλήγοντας του είπα πως… «στο φινάλε του ποιήματος μας αδικείς και θα ήθελα να ξέρω ποια είναι η γνώμη σου σήμερα». Με κοίταξε για λίγο και μετά, ως συνήθως, εσιώπησε.