Εσπασε και το άβατο των υποβρυχίων

Δύο ελληνίδες αξιωματικοί (ανθυποπλοίαρχοι) και 14 υπαξιωματικοί (κελευστές) του Πολεμικού Ναυτικού έχουν σήμερα ένα μοναδικό προνόμιο: να καρφιτσώνουν στη στολή τους την «πουλάδα» του «υποβρυχιά». Είναι οι μοναδικές γυναίκες στην Ελλάδα που πέρασαν επιτυχώς τη σκληρή εκπαίδευση και κατέκτησαν τα υποβρύχια, καταρρίπτοντας ακόμα ένα ανδρικό οχυρό.

Ορισμένες από τις γυναίκες των υποβρυχίων θα τις συναντήσει κανείς ακόμα και στα «αόρατα» υποβρύχια (Type 214), τύπου «Παπανικολής», αυτά που είχαν μείνει επί 35 συνεχείς ημέρες κάτω από τη θάλασσα σε συνθήκες εμπλοκής στην περσινή κρίση του «Oruc Reis», με τις δύο αξιωματικούς σε καθήκοντα περισκοπίου και τις υπαξιωματικούς, άλλες στη διεύθυνση πυρός τορπιλών, άλλες παρακολουθώντας συστήματα σόναρ για να εντοπίσουν εχθρικά πλοία, άλλες αρμενιστές, τεχνίτες πυροβόλων και μηχανικοί. Ο,τι δηλαδή κάνουν οι άνδρες αξιωματικοί και υπαξιωματικοί συνάδελφοί τους «υποβρυχιάδες».

ΕΚΑΝΕ ΤΗΝ ΑΡΧΗ. Οταν το 2015 το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού έλαβε την πρώτη αίτηση από γυναίκα που ήθελε να υπηρετήσει στα υποβρύχια, πραγματικά αιφνιδιάστηκε. Ηταν η Αθηνά Νιτσιοπούλου, σήμερα αξιωματικός υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού. Δεν είναι και τόσο εύκολη η υπηρεσία σε ένα υποβρύχιο, κυρίως τα παλαιότερα, τύπου 209, όπως για παράδειγμα τα υποβρύχια «Ποσειδών» και «Γλαύκος». Καθόλου εύκολη υπόθεση ακόμα και για τους άνδρες, πολύ περισσότερο για τις γυναίκες.

Η Αθηνά όμως επέμενε, τόσο που εντυπωσίασε τους επιτελείς του ΓΕΝ και της έδωσαν την ευκαιρία να υπηρετήσει στο υποβρύχιο «Αμφιτρίτη». Διεκπεραίωσε επιτυχώς την εκπαίδευσή της και φόρεσε με καμάρι την «πουλάδα» του «υποβρυχιά». Ηταν και η πρώτη Ελληνίδα που πραγματοποιούσε κάτι τέτοιο. Κατέβηκε τότε την κλίμακα του υποβρυχίου και ο διάδρομος είναι τόσο στενός που σε λίγα βήματα έφθασε στο πίσω μέρος του σκάφους, στο μηχανοστάσιο. Ηταν κατενθουσιασμένη. Οι άνδρες συνάδελφοί της την υποδέχθηκαν το ίδιο όπως θα υποδέχονταν κάθε νέο μέλος του πληρώματος και άρχισε η διαδικασία της κατάδυσης. Γνώριζε ότι από τη στιγμή που το υποβρύχιο καταδυόταν η επαφή με τον έξω κόσμο σταματούσε. Απόλυτη απομόνωση, σε κλειστό χώρο στα 50 μέτρα κάτω από τη θάλασσα, αλλά καθόλου αυτό δεν την απασχολούσε. Η αγάπη της για τα υποβρύχια και το πάθος της να υπηρετήσει την πατρίδα δεν γνώριζαν δυσκολίες.

Η κελευστής Τατιάνα Αναστασίου με ειδικότητα στα ανθυποβρυχιακά συστήματα έχει ως κύρια αποστολή τον εντοπισμό εχθρικών υποβρυχίων και σκαφών επιφανείας μέσω της συσκευής σόναρ. Η κελευστής Μαρία Κοκαράκη, ηλεκτρονικός αυτόματων συστημάτων, έχει ως καθήκον τον έλεγχο των συστημάτων αυτοματοποίησης του υποβρυχίου. Λέει ότι το υποβρύχιο είναι ένα όπλο πολύ ιδιαίτερο καθώς καταδύεται και στόχος είναι να παραμείνει αθόρυβο. Αυτό είναι και το ενδιαφέρον του υποβρυχίου. Το Κέντρο Διεύθυνσης Πλοίου είναι ο κύριος χώρος του υποβρυχίου και μαζί η καρδιά του. Από το Κέντρο αυτό συντονίζονται όλες οι κινήσεις αλλά και οι έλεγχοι πριν και κατά τη διάρκεια του πλου. Εκεί όπου χτυπά ο συναγερμός στο υποβρύχιο όταν εντοπίζεται εχθρικό πλοίο ή σε ασκήσεις για αντιμετώπιση φωτιάς.

ΑΠΑΙΤΗΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ. Τα κρεβάτια στα υποβρύχια είναι πάντοτε λιγότερα από τα μέλη του πληρώματος και αυτό γίνεται λόγω στενότητας χώρου. Ουδείς σε υποβρύχιο έχει το δικό του κρεβάτι. Αλλωστε εκεί, κοντά στον βυθό, δεν σε νοιάζει εάν είναι μέρα ή νύχτα. Οι πάντες είναι προσηλωμένοι στην αποστολή τους. Το πλήρωμα δηλαδή, είτε είναι άνδρες είτε γυναίκες, κοιμάται με βάρδιες. Ο στενός αυτός διάδρομος καμιά φορά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως μικρό καθιστικό, χώρος ξεκούρασης όταν το υποβρύχιο είναι εν πλω. Οι συνθήκες διαβίωσης είναι απαιτητικές. Πενήντα μέτρα κάτω από το μπλε της επιφάνειας και το μόνο που ακούγεται μέσα στο υποβρύχιο είναι οι εντολές των αξιωματικών και ο χαρακτηριστικός ήχος των σόναρ. Το πλήρωμά του γνωρίζει πολύ καλά πως ό,τι τυχόν γίνει στον έξω κόσμο ή ό,τι συμβεί στην οικογένειά του θα το μάθει μόλις το υποβρύχιο βγει στην επιφάνεια. Οι αποστολές, συχνές. Μπορούν να μείνουν κάτω από το νερό από δύο ή τρεις ημέρες, ανάλογα με την αποστολή, έως και 50 ημέρες. Πενήντα ημέρες μακριά από τον έξω κόσμο.

Από τότε, το 2015 δηλαδή, οι αιτήσεις γυναικών για να υπηρετήσουν στα υποβρύχια του Πολεμικού Ναυτικού πύκνωσαν και σήμερα ορισμένες από αυτές περιπολούν στο Αιγαίο, νοτίως της Κρήτης, παρακολουθώντας ό,τι μπορεί να προκαλέσει ένταση στην περιοχή και στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, όπως συνέβη προσφάτως με την παρενόχληση του γαλλικού ερευνητικού σκάφους από τουρκική φρεγάτα. Οταν ο Πρωθυπουργός εν μέσω της κρίσης με το «Oruc Reis» επισκέφθηκε μαζί με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο το υποβρύχιο «Κατσώνης», συνάντησε και συνομίλησε με δύο γυναίκες υπαξιωματικούς, μέλη του πληρώματος, που τον εντυπωσίασαν με τις αποστολές στις οποίες έχουν ως τώρα μετάσχει.