Παρακαλώ γυναίκες μην κλαίτε

Για μερικές ώρες προχθές, η Λενία Ρουν Τάχα Καρίμ, ένα παιδί μεταναστών, κουρδικής καταγωγής, νόμιζε ότι είχε γίνει, στα 21 της χρόνια, η νεότερη βουλευτής στην ιστορία της Ισλανδίας. Και ο κόσμος ολόκληρος, ή τουλάχιστον όσοι δεν ήταν απορροφημένοι στις γερμανικές εκλογές, νόμιζε πως η Ισλανδία είχε γίνει η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που δίνει την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, τις 33 από τις 63 έδρες του Κοινοβουλίου, στις γυναίκες.

Αναλυτές θύμιζαν ότι το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ είχε κατατάξει την άνοιξη, για δωδέκατη συνεχή χρονιά, αυτή τη νησιωτική χώρα των 350.000 κατοίκων πρώτη στον κατάλογο των κρατών με τις καλύτερες επιδόσεις στην επίτευξη ισότητας μεταξύ των φύλων. Οτι ο πρώτος νόμος για τη μισθολογική ισότητα χρονολογείται στην Ισλανδία από το 1961, και η χώρα ήταν η πρώτη που εξέλεξε γυναίκα πρόεδρο, με άμεση καθολική ψηφοφορία, το 1980. Οτι το ποσοστό απασχόλησης μεταξύ των ισλανδών γυναικών φτάνει το 83%, το ποσοστό εκπροσώπησής τους στα υπουργεία και τη δημόσια διοίκηση είναι υψηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου και η γονική άδεια μοιράζεται σχεδόν ισότιμα ανάμεσα στους δύο γονείς. Στην Ισλανδία, επεσήμαιναν για να δείξουν πόσο φυσικά έγραψε ευρωπαϊκή πολιτική ιστορία η χώρα, κανένας νόμος δεν επιβάλλει ποσοστώσεις για την αναλογία των γυναικών υποψηφίων στις κοινοβουλευτικές εκλογές.

Τελικά, μία ανακαταμέτρηση σε μία από τις έξι εκλογικές περιφέρειες της χώρας, που κανείς δεν ζήτησε αλλά αποφασίστηκε από την τοπική εκλογική επιτροπή λόγω του οριακού αποτελέσματος, άλλαξε μερικές ψήφους. Και λόγω του ιδιαίτερα περίπλοκου εκλογικού συστήματος, τρεις γυναίκες έχασαν την έδρα που τους είχαν υποσχεθεί αρχικά τα αποτελέσματα. Τελικά, η 21χρονη Λενία Ρουν Τάχα Καρίμ δεν κατάφερε να εκλεγεί με τα χρώματα του Κόμματος των Πειρατών, και να ενισχύσει την εκπροσώπηση των μεταναστών στο Κοινοβούλιο – φοιτήτρια Νομικής είναι ακόμα, έχει χρόνο μπροστά της. Αρκετός χρόνος θα χρειαστεί και για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης: για πρώτη φορά μετά το 2003, ο απερχόμενος κυβερνητικός συνασπισμός (συντηρητικών δεξιών, οικολόγων αριστερών και κεντρώων) κατάφερε να διατηρήσει την πλειοψηφία του, οι συσχετισμοί όμως άλλαξαν, το Αριστερό – Πράσινο Κίνημα της πρωθυπουργού Κατρίν Γιακομπσντοτίρ έχασε πολλές έδρες ενώ το φιλελεύθερο Κόμμα της Προόδου κέρδισε πολλές έδρες, η συνέχεια είναι αβέβαιη – κρατάμε το βέβαιο, η Ισλανδία θα έχει το ευρωπαϊκό ρεκόρ γυναικείας συμμετοχής στο επόμενο Κοινοβούλιο, ποσοστό 47,6%, έναντι 47% στη δεύτερη Σουηδία.

Για μερικές ώρες προχθές, η Σουζάνα Γκαρσία πρέπει να νόμιζε ότι μπορούσε να νικήσει στις δημοτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στην Πορτογαλία τη σοσιαλίστρια αντίπαλό της, Κάρλα Ταβάρες, και να κλέψει από τους Σοσιαλιστές έναν δήμο τον οποίο ελέγχουν σταθερά από το 1997 – την Αμαδόρα, ένα προάστιο, ουσιαστικά, της Λισαβόνας, τον πλέον πυκνοκατοικημένο δήμο της Πορτογαλίας, σπίτι πολλών μεταναστών από τις πρώην πορτογαλικές αποικίες, το Πράσινο Ακρωτήριο, την Αγκόλα, τη Μοζαμβίκη…

Γεννημένη πριν από 45 χρόνια στη Μοζαμβίκη, όπου ο πατέρας της εργαζόταν ως γεωλόγος, η Γκαρσία έφτασε στην Πορτογαλία σε ηλικία 12 χρόνων, και αυτή η εμπειρία της έκανε να καταλάβει από πρώτο χέρι, υποστηρίζει, τις δυσκολίες που έχει να αντιμετωπίσει ένας μετανάστης από την Αφρική. Η ίδια είναι βέβαια λευκή, και τους μετανάστες μάλλον δεν τους συμπαθεί ιδιαίτερα, σε κάποια από τις τηλεοπτικές εκπομπές που την έκαναν γνωστή είχε αναφερθεί επανειλημμένως σε αυτούς με έναν άλλοτε κοινό και πλέον θεωρούμενο ως προσβλητικό όρο, σε μία άλλη είχε αποκαλέσει έναν γνωστό σενεγαλέζο μετανάστη και ακτιβιστή, τον Μαμαντού Μπα, «παράσιτο», ξανά και ξανά επέμενε ότι δεν υπάρχει ρατσισμός στην Πορτογαλία, και ότι όσοι διαφωνούν είναι «καιροσκόποι που δεν έμαθαν ποτέ τι σημαίνει δουλειά», ξανά και ξανά έπαιρνε τη θέση της αστυνομίας όταν την κατηγορούσαν ακτιβιστές για βία σε βάρος μαύρων μεταναστών, διαρκώς καταπιανόταν με βίαια εγκλήματα, κι ας έδειχναν οι κυβερνητικές στατιστικές σταθερή μείωση της εγκληματικότητας, εδώ και χρόνια. Το παράξενο είναι πως η ίδια δεν δηλώνει πίστη στην Ακροδεξιά – με το πορτογαλικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD), το μετριοπαθώς συντηρητικό κόμμα της χώρας, κατέβηκε υποψήφια στις δημοτικές εκλογές. Είναι και αυτό μία παρνέργεια του Chega! (Αρκετά!) του ακροδεξιού κόμματος που ίδρυσε στην Πορτογαλία το 2019 ένας δυσαρεστημένος του PSD, ο Αντρέ Βεντούρα: βλέποντας ψηφοφόρους του να τον προτιμούν, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα μοιάζει να δοκιμάζει μια παλιά όσο και ελάχιστα επιτυχημένη στρατηγική, το φλερτ με τα άκρα.

Τελικά, η Σουζάνα Γκαρθία δεν κέρδισε τον Δήμο της Αμαδόρα. Οι Σοσιαλιστές κράτησαν τον έλεγχο, η Κάρλα Ταβάρες επανεξελέγη για μια τρίτη και τελευταία θητεία, αν και έχασε κάπου τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2017. Η Γκαρθία, απεναντίας, αύξησε τα ποσοστά του PSD κατά περίπου έξι ποσοστιαίες μονάδες, στο 21,28%. Και όλα δείχνουν ότι έχει πιο μεγαλεπήβολα σχέδια στο μυαλό της – πρόσφατα είχε στήσει πελώριες προεκλογικές πινακίδες μπροστά στο κτίριο του Κοινοβουλίου, στη Λισσαβόνα.