Αντιγράφοντας από παντού

Οι απόψεις για το βαθύτερο νόημα της μίμησης διίστανται. Για κάποιους είναι η ειλικρινέστερη μορφή κολακείας, αλλά κι η προϋπόθεση για να παραχθεί κάτι, μια και σε οποιαδήποτε τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση. Για άλλους είναι μια ένδειξη πνευματικής ή καλλιτεχνικής ανωριμότητας που εγγυάται την αποτυχία, αφού όσοι μιμούνται δουλεύουν χωρίς συναίσθημα. Ο Αλέξης Τσίπρας, όμως, δεν δείχνει να ταλαντεύεται ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις. Από τα πρώτα του χρόνια στη μείζονα αντιπολίτευση δεν είχε φοβηθεί να αντιγράψει το ανδρεοπαπανδρεϊκό ύφος προκειμένου να λανσαριστεί σαν διάδοχος του ιδρυτή του Κινήματος. Και μέχρι σήμερα δεν κρύβει τη διάθεσή του να κάνει κόπι-πέιστ τις ιδέες ή τα τσιτάτα άλλων πολιτικών χώρων και προσώπων στην απόπειρά του να γράψει το αφήγημα του ΣΥΡΙΖΑ στο οποίο θα ζήσει το κόμμα καλά κι εκείνος καλύτερα.

Η εμφάνισή του το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στη ΔΕΘ ήταν μία μόνο από τις πολλές φορές που ο ίδιος κι ο ΣΥΡΙΖΑ συζητήθηκαν περισσότερο για τον μιμητισμό τους παρά για όσα πρεσβεύουν – ή για να ακριβολογούμε, για την αντίφαση ανάμεσα στα μηνύματα της επικοινωνιακής τους τακτικής και τη δεδηλωμένη ιδεολογική τους τοποθέτηση. Στο σκηνικό της τσιπρικής ομιλίας στο Βελλίδειο εναλλάσσονταν το κόκκινο, το μοβ και το πράσινο. Ωστόσο, το τελευταίο χρώμα εντυπώθηκε στο κοινό, γιατί στην ελληνική πολιτική σκηνή όλες οι αποχρώσεις του παραμένουν ταυτόσημες του ΠΑΣΟΚ.

Εξάλλου, ακόμη κι αν κάποιος είχε αμφιβολίες για τη στόχευση του συριζαίου σκηνογράφου, τις ξεδιάλυνε η κατακλείδα του χειρογράφου του αρχηγού του κόμματος. «Είμαστε έτοιμοι και αποφασισμένοι να αναλάβουμε και πάλι το βάρος της ευθύνης για να σηκώσουμε τον ήλιο πάνω από την Ελλάδα» είπε με το χαρακτηριστικό, ελαφρώς ένρινο, ηχόχρωμα που θυμίζει Ανδρέα Παπανδρέου κλείνοντας – σε ελεύθερη απόδοση: είναι έτοιμοι να κουβαλήσουν το πιο αναγνωρίσιμο κομματικό σύμβολο της εγχώριας πολιτικής.

AΠΟ ΤΟ ΠΑΣΟΚ. Οι κεντροαριστεροί τον κατηγόρησαν και για λογοκλοπή. Το σύνθημα που υιοθέτησε στη φετινή ΔΕΘ ήταν εκείνο που η Χαριλάου Τρικούπη χρησιμοποίησε στις δεύτερες εκλογές του 2015 – το είχε μάλιστα παρουσιάσει στα 41α γενέθλια του ΠΑΣΟΚ. Ο κιναλίτης εκπρόσωπος Τύπου κατέθεσε στο Facebook και τα σχετικά φωτογραφικά ντοκουμέντα. Εκτός από τη «νέα αρχή», ο λογογράφος του αριστερού προέδρου ενσωμάτωσε κι άλλους πασοκικούς χαρακτηρισμούς σύμφωνα με στελέχη του ΚΙΝΑΛ, όπως η αναφορά στην «κυβέρνηση της ΝΔ με το πρόσωπο του Ιανού». Η Γεννηματά, υπενθυμίζουν, αποκαλεί συχνά τον πρωθυπουργό «Ιανό».

ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΠΑΪΝΤΕΝ. Για τους πιο προσεκτικούς παρατηρητές των λεπτομερειών, πλην της πράσινης βιβλιογραφίας, ο Τσίπρας μελέτησε – ξανά – και πολύ Μπάιντεν. Ειδικά την ομιλία του ενώπιον του Κογκρέσου για τις πρώτες 100 ημέρες της διακυβέρνησής του. Τότε που εξηγούσε πως δεν έχτισε τις ΗΠΑ η Γουόλ Στριτ, η μεσαία τάξη το έκανε. Ετσι κι ο έλληνας αριστερός θαυμαστής του διαπίστωσε ότι «η Ελλάδα δεν χτίστηκε από τους νεόπλουτους ούτε από τους βαθύπλουτους», αλλά «από τους εργαζομένους και τη μεσαία τάξη».

Πολύ πριν ανέβουν στη συμπρωτεύουσα, βέβαια, οι της Κουμουνδούρου εκδήλωναν τη λατρεία τους για τον ηγέτη της φιλελεύθερης Αμερικής. Την άνοιξη ό,τι κι αν έλεγε έβρισκαν αφορμή να συστηθούν ως όμοιοί του. Η μπαϊντενολογία ήταν η πιο αγαπημένη τους συνήθεια. Η θέση του πλανητάρχη υπέρ της άρσης των πατεντών για τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού. π.χ., πανηγυρίστηκε σαν προσάρτησή του στο στρατόπεδο της Αριστεράς – εξού κι αποσιωπήθηκε πως τη ζήτησε για τον αναπτυσσόμενο κόσμο, όχι τον ανεπτυγμένο.

Η πρότασή τους για το Ταμείο Ανάκαμψης πλασαρίστηκε από τις κομματικές πηγές σαν επιβεβλημένη «ανάγκη για ένα εναλλακτικό μοντέλο ανάκαμψης, το οποίο διεθνώς εκφράζεται κυρίως από τις επιλογές και τις προτάσεις της κυβέρνησης Μπάιντεν στις ΗΠΑ». Για μερικούς μήνες ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχόταν ένα «New Deal για την κοινωνική πλειοψηφία» επειδή οι πρωτοβουλίες του αμερικανού προέδρου έμοιαζαν, για τον διεθνή Τύπο, με ένα καινούργιο New Deal.

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ. Προτού οι γερμανοί Πράσινοι «κάτσουν» δημοσκοπικά στην τρίτη θέση, ο ΣΥΡΙΖΑ φρόντιζε να αναδεικνύει όσα τους ενώνουν. Ο πρόεδρός του έκανε τηλεδιάσκεψη με την Αναλένα Μπέρμποκ. Τα συριζαϊκά δελτία Τύπου έγραφαν για τη συναντίληψη των δύο κομμάτων. Ο Παπαδημούλης διοργάνωνε διαδικτυακή εκδήλωση με πράσινους ευρωβουλευτές. Τώρα, πάλι, προβάλλει τα σημεία επαφής του με τον Ολαφ Σολτς. Από την πρόσκληση του Τσίπρα σε προεκλογική εκδήλωση του SPD τον Ιούνιο μέχρι την ταύτισή τους στο ζήτημα της αύξησης του κατώτατου μισθού – εύλογο, κι η ιστορία των μιμήσεων άλλωστε γράφεται από τους νικητές.

Αν κάτι συνδέει όλους αυτούς που κοπιάρει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ, αυτό είναι ο κεντρώος προσανατολισμός τους. Παλαιότερα πάντως, στην προηγούμενη αντιπολιτευτική περίοδο, τα είδωλά του ήταν πιο κοντά στην αριστερή ψυχή του. Το ισπανικό αδελφό κόμμα των Podemos υπήρξε η μόνιμη πηγή έμπνευσης για τους έλληνες συντρόφους του, ενώ οι κορμπινίστας ένα οργανωτικό πρότυπο που ήθελαν να ξεπατικώσουν.

Ενας καλοπροαίρετος θα υποστήριζε ότι το κόμμα συνδιαλέγεται με τα επιτυχημένα ρεύματα – του παρελθόντος ή του εξωτερικού. Ομως, η αλλαγή «συνομιλητών» σε τακτά χρονικά διαστήματα, και με γνώμονα πάντα την πολιτική μόδα της εποχής, ενδέχεται να υποδηλώνει μια ανάγκη πιο ρηχή από την αλληλεπίδραση. Οπως την τάση για πιθηκισμό – μια τάση που δυσκολεύονται να καταπολεμήσουν όσοι δεν έχουν σταθερές απόψεις.