Η «μισή συγγνώμη» Μπάιντεν και η ανακωχή με Μακρόν

Με την επιστροφή του πρεσβευτή της Γαλλίας στις Ηνωμένες Πολιτείες την ερχόμενη εβδομάδα – είχε ανακληθεί για διαβουλεύσεις, σε ένδειξη δυσφορίας για την υπογραφή της AUKUS – δείχνει να κλείνει αυτός ο γύρος της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Παρίσι και Ουάσιγκτον, έξι ημέρες αφότου ξέσπασε. Μια αντιπαράθεση η οποία ξέσπασε με αφορμή την υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας και την ακύρωση από την Αυστραλία της «αγοράς του αιώνα» που αφορούσε γαλλικά υποβρύχια – ουσιαστικά, όμως, τα αίτιά της είναι πολύ πιο βαθιά, όπως δείχνει και η έντονη συζήτηση που διεξάγεται αυτή την περίοδο στη Γαλλία και την ΕΕ.  Προηγήθηκε η διάρκειας μισής ώρας τηλεδιάσκεψη ανάμεσα στους προέδρους των δύο σύμμαχων στο ΝΑΤΟ χωρών, Τζο Μπάιντεν και Εμανουέλ Μακρόν, το βράδυ της Τετάρτης, την οποία ακολούθησε η έκδοση ενός κοινού ανακοινωθέντος, έτσι ώστε να μην υπάρξει η δυνατότητα να δώσει η κάθε πλευρά τη δική της ερμηνεία.

«Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η κατάσταση που δημιουργήθηκε θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί εάν υπήρχαν ανοιχτές διαπραγματεύσεις σε ζητήματα στρατηγικού ενδιαφέροντος για τη Γαλλία και τους ευρωπαίους εταίρους. Ο πρόεδρος Μπάιντεν επαναβεβαίωσε τη διαρκή του δέσμευση υπό αυτό το πρίσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά το ανακοινωθέν, που αποτελεί ουσιαστικά μια έμμεση συγγνώμη των Αμερικανών για την τακτική που ακολούθησαν στην περίπτωση της AUKUS.  Μάλιστα, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ο Μπάιντεν αναφέρθηκε ρητά στη «στρατηγική σημασία που έχει η εμπλοκή της Γαλλίας και της Ευρώπης στην περιοχή του Ινδικού και του Ειρηνικού», ενώ αναγνώρισε «τη σημασία που έχει η ύπαρξη μιας πιο ισχυρής και με μεγαλύτερες δυνατότητες ευρωπαϊκής άμυνας». Παράλληλα, επαφές είχαν στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, στους οποίους ούτως ή άλλως θα πέσει το μεγαλύτερο βάρος της προσπάθειας για εκτόνωση της κρίσης, επαναπροσέγγιση και επανακαθορισμό των διμερών σχέσεων. Αντονι Μπλίνκεν και Ζαν-Ιβ λε Ντριάν, οι οποίοι συναντήθηκαν τόσο την Τετάρτη όσο και χθες, αναμένεται να αναλάβουν περαιτέρω πρωτοβουλίες, οι λεπτομέρειες των οποίων θα γίνουν γνωστές εν καιρώ.

Η εξέλιξη αυτή, ωστόσο, προκάλεσε αντιδράσεις στο εσωτερικό της Γαλλίας, όπου τα βλέμματα στρέφονται ήδη στις προεδρικές εκλογές του ερχόμενου Απριλίου. «Οσον αφορά την προάσπιση της ανεξαρτησίας και της υπερηφάνειάς μας, τα χειρότερα είναι δεδομένα με τον Εμανουέλ Μακρόν», δήλωσε η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν, ενώ ο ηγέτης της αριστερής Ανυπότακτης Γαλλίας Ζαν-Λικ Μελανσόν είπε: «Αυτό ήταν! Ο Μακρόν συνθηκολόγησε άνευ όρων προ του Μπάιντεν». Από την πλευρά τους, επίσης, γερουσιαστές των Σοσιαλιστών και του Κέντρου ζήτησαν τη συγκρότηση μιας ανεξάρτητης επιτροπής για να διερευνήσει την υπόθεση.  Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ της «Monde», αρκετοί πολιτικοί και αναλυτές διατυπώνουν το αίτημα αποχώρησης της Γαλλίας από την ενιαία δομή του ΝΑΤΟ. Είναι, όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, μια κίνηση η οποία θα μπορούσε να παραλληλιστεί με την αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος της Συμμαχίας που είχε αποφασίσει και ανακοινώσει ο Σαρλ ντε Γκολ το 1966 – με την επιστροφή να γίνεται σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, επί προεδρίας του Νικολά Σαρκοζί το 2009. Την άποψη αυτή, μάλιστα, δείχνουν να υιοθετούν και άλλοι πολιτικοί πέραν της Λεπέν και του Μελανσόν, όπως ο διεκδικητής του προεδρικού χρίσματος των Ρεπουμπλικανών Ερίκ Σιοτί και ο γραμματέας του ΚΚ Γαλλίας Φαμπιέν Ρουσέλ.

Οσοι την προβάλλουν δείχνουν να πιστεύουν πως με βάση τα νέα δεδομένα, αλλά και τους στόχους που έχει διακηρύξει ο ίδιος ο Μακρόν και κορυφαίοι υπουργοί του – την επίτευξη της «στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης» -, η παραμονή στο αμερικανοκρατούμενο ΝΑΤΟ αποτελεί ουσιαστικά τροχοπέδη. Σε κάθε περίπτωση, πρόεδρος και κυβέρνηση, παρά την αρχική τους οργή, δείχνουν να κινούνται σε πιο μετριοπαθή και ρεαλιστική κατεύθυνση.

Χωρίς, μάλιστα, να είναι διατεθειμένοι να παίξουν το χαρτί της αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ στην προεκλογική εκστρατεία, όπου γνωρίζουν πως άλλα είναι τα βασικά θέματα τα οποία «καίνε» τους Γάλλους και, σε τελική ανάλυση, θα καθορίσουν την ψήφο τους. Εκτός των άλλων, η Γαλλία θέλει να δώσει την απάντησή της όχι μόνη, αλλά μέσα από την ΕΕ – σε κάθε περίπτωση, έχοντας διασφαλίσει την ενεργό στήριξη και της Γερμανίας, καθώς γνωρίζει ότι αυτό το στοίχημα είναι πολύ μεγάλο για να το κερδίσει μόνη.