Νέες προοπτικές {LF}στη θεραπεία {LF}του καρκίνου παγκρέατος

Τα επόμενα χρόνια ο καρκίνος παγκρέατος θα καταστεί η τέταρτη συχνότερη κακοήθεια. Είναι ενθαρρυντικό ότι υπάρχουν   θετικές εξελίξεις στην αντιμετώπιση αυτής της νόσου.

Σε πρόσφατη παρουσίαση στο συνέδριο ESMO Congress on Gastrointestinal Cancers παρουσιάστηκε μια σύνοψη εγκεκριμένων αλλά και υπό διερεύνηση θεραπευτικών επιλογών. Περίπου 15-20% των ασθενών με καρκίνο παγκρέατος φέρουν μεταλλάξεις σε γονίδια που σχετίζονται με την επιδιόρθωση του DNA. Οι πιο συχνές μεταλλάξεις αφορούν τα γονίδια BRCA1/2 και PALB2. Για τους ασθενείς που φέρουν αυτές τις μεταλλάξεις έχει δειχθεί ότι η χημειοθεραπεία με βάση πλατινούχο σκεύασμα που ακολουθείται από θεραπεία συντήρησης με τον PARP αναστολέα ολαπαρίμπη προσφέρει σημαντικό όφελος στο διάστημα ως την υποτροπή της νόσου. Ανάλογα αποτελέσματα έχουν αποδειχθεί και με άλλους PARP αναστολείς και αυτή τη στιγμή διερευνάται η δυνατότητα χορήγησης αυτών των φαρμάκων σε πρωιμότερα στάδια της νόσου και σε όλους τους ασθενείς που φέρουν κάποια γενετική αλλαγή που επηρεάζει τον ομόλογο ανασυνδυασμό του DNA.

Η πιο συχνή γενετική αλλαγή που παρατηρείται σχεδόν στο 95% των ασθενών με καρκίνο παγκρέατος είναι η μετάλλαξη στο γονίδιο K-RAS. Δυστυχώς, μόνο το 1-2% αυτών των ασθενών φέρουν τη στοχεύσιμη με τον αναστολέα σοτορασίμπη μετάλλαξη G12C. Το φάρμακο αυτό έχει δοκιμασθεί σε πρώιμης φάσης μελέτης στον καρκίνο του παγκρέατος με θετικά αποτελέσματα. Συνεπώς, οι ερευνητικές προσπάθειες επικεντρώνονται στην ανάπτυξη αναστολέων ή μικρών ανασταλτικών RNA (siRNA) για άλλες μεταλλάξεις του K-RAS (G12D ή G12V) που έχουν μεγαλύτερη συχνότητα αλλά και την ανάπτυξη συνδυασμών φαρμάκων που θα καθυστερούν την εμφάνιση αντοχής.

Στο μικρό ποσοστό των όγκων χωρίς μεταλλάξεις του K-RAS παρατηρούνται μεταλλάξεις στοχεύσιμων γονιδίων όπως NTRK, ROS1, ALK, FGFR, και RET και όγκοι με μικροδορυφορική αστάθεια. Υπάρχοντες αλλά και υπό ανάπτυξη μικρομοριακοί αναστολείς δοκιμάζονται σε αυτές τις περιπτώσεις, ενώ η ανοσοθεραπεία χρησιμοποιείται σε ασθενείς με μικροδορυφορική αστάθεια. Στον καρκίνο του παγκρέατος αυτή αποτελεί και τη μοναδική ως τώρα επιτυχημένη εφαρμογή της ανοσοθεραπείας. Ωστόσο, δοκιμάζονται εντατικά συνδυασμοί ανοσοθεραπευτικών παραγόντων με χημειοθεραπεία αλλά και στοχεύουσες θεραπείες όπως είναι οι PARP αναστολείς.

Εν κατακλείδι, παρότι η συχνότητα του καρκίνου του παγκρέατος θα αυξάνεται τα επόμενα χρόνια, νέες θεραπευτικές δυνατότητες αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά την επιβίωση των ασθενών με αυτή τη δυσίατη νόσο.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ