Οι διαχωριστικές γραμμές γίνονται πιο ξεκάθαρες

Η πρώτη αντίδραση πολλών αναλυτών στη νέα στρατιωτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ, Ηνωμένου Βασιλείου και Αυστραλίας ήταν: πώς θα αντιδράσει η Κίνα; Αναμενόμενο. Κάθε απόφαση εξωτερικής πολιτικής προσμετράται απέναντι στην πιθανή απάντηση άλλων μερών. Ομως πολλοί λιγότεροι επικεντρώθηκαν σε ένα άλλο ερώτημα – σημαντικό αλλά και πιο άβολο.

Την τελευταία δεκαετία, η Κίνα έχει επιδοθεί σε μια άνευ προηγουμένου στρατιωτική ανάπτυξη, από τις πιο γοργές στη σύγχρονη ιστορία, με κύριο στόχο την επέκταση του ναυτικού και της αεροπορίας της και τον εκσυγχρονισμό. Πλέον η Κίνα διαθέτει μεγαλύτερο ναυτικό στόλο από τις ΗΠΑ, συγκεντρωμένο κυρίως στις θάλασσες γύρω από τη χώρα, ενώ τα πλοία της Ουάσιγκτον βρίσκονται σε αποστολές σε όλο τον κόσμο. Το 2016, η Κίνα παρήγγειλε 18 νέα πλοία, οι ΗΠΑ μόλις 5. Οι αυξημένες ικανότητες της κινεζικής πολεμικής αεροπορίας είναι πιο ορατές από ποτέ, κυρίως ως μέρος των προσπαθειών του Πείνου να πιέσει την Ταϊβάν να συμφωνήσει σε κάποιου είδους ενοποίηση.

Η ταμπλόιντ του ΚΚ Κίνας, «Global Times», ανέφερε αυτή την εβδομάδα ότι τα κινεζικά μαχητικά θα ξεκινήσουν σύντομα τακτικές πτήσεις πάνω από την Ταϊβάν και από τα ύδατα μεταξύ του νησιού και της ηπειρωτικής Κίνας, αν και το μεγαλύτερο μέρος αυτού του εναέριου χώρου βρίσκεται θεωρητικά υπό τον έλεγχο της Ταϊπέι.

Το Πεκίνο έχει χτίσει μεγάλα τεχνητά νησιά στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και τα έχει μετατρέψει σε στρατιωτικές βάσεις ώστε να τονίσει τις εδαφικές διεκδικήσεις που έχει εκεί. Νέες αποθήκες κατασκευάζονται στη δυτική Κίνα, κατά πάσα πιθανότητα για να στεγασθούν εκεί πύραυλοι στο πλαίσιο της εκτεταμένης πυρηνικής αποτροπής.

Στα σύνορά τους πέρσι, Κίνα και Ινδία ενεπλάκησαν σε στρατιωτική σύγκρουση, σοκάροντας αναλυτές στο Νέο Δελχί, οι οποίοι δεν μπορούσαν να κατανοήσουν γιατί το Πεκίνο αποφάσισε να κλιμακώσει ένα θέματα που υπάρχει εδώ και πολύ καιρό.

Τώρα ας αναρωτηθούμε και πάλι: πώς θα αντιδράσει η Κίνα; Και ας ρωτήσουμε και κάτι άλλο: όταν το Πεκίνο ξεκίνησε τη στρατιωτική του ενίσχυση, αναρωτήθηκαν άραγε οι ηγέτες της χώρας πώς θα αντιδράσουν οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία και η Αυστραλία; Με την ανακοίνωση της Πέμπτης σε Ουάσιγκτον, Λονδίνο και Καμπέρα, η απάντηση γίνεται ξεκάθαρη.

Στις ΗΠΑ, ο ανταγωνισμός με την Κίνα έχει γίνει η βασική οργανωτική αρχή για το πολιτικό, στρατιωτικό, επιστημονικό και επιχειρηματικό κατεστημένο, το οποίο σε άλλη περίπτωση θα ήταν διχασμένο και άνευ σκοπού. Η Αυστραλία, στενή σύμμαχος των ΗΠΑ, επίσης αναδιαμορφώνει τις στρατιωτικές, οικονομικές και εμπορικές της πολιτικές βασισμένη στην πεποίθηση ότι το Πεκίνο σκοπεύει να επηρεάσει την περιοχή, βάσει των στρατηγικών του συμφερόντων.

Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι η στρατιωτική αναβάθμιση της Κίνας αποτελεί απλώς απάντηση στο ότι περιτριγυρίζεται από συμμάχους και βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Αυτό ενέχει κάποια αλήθεια. Οι ΗΠΑ ήταν η πιο ισχυρή χώρα στην Ασία από το 1945. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα μια χώρα του μεγέθους και της ιστορίας της Κίνας να συνεχίσει να δέχεται να παίζει δεύτερο ρόλο στην Ασία, από τη στιγμή που έγινε αρκετά ισχυρή.

Στο Πεκίνο δεν αρέσει καθόλου η ανακοίνωση των τριών χωρών. Είναι ξεκάθαρο ότι η Κίνα θα έχει να δώσει πολλές μάχες εφεξής και να τιμωρήσει πολλούς διαφωνούντες, προκειμένου να επιτύχει αυτό που ο πρόεδρος Σι αποκαλεί «το κινέζικο όνειρο». Η χθεσινή ανακοίνωση, αν μη τι άλλο, κάνει τις διαχωριστικές γραμμές ακόμα πιο ξεκάθαρες.

Ο Ρίτσαρντ ΜακΓκρέγκορ είναι στέλεχος του Ινστιτούτου Lowy