ΕλλάδαΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το κτίριο Γκίνη βγαίνει από το σκοτάδι

Η πόρτα του ιστορικού και πολύπαθου χώρου {CR}στο συγκρότημα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου ανοίγει για «ΤΑ ΝΕΑ» λίγο πριν από τη μεταμόρφωσή του σε σύγχρονο μορφωτικό και πολιτιστικό κέντρο

Το κτίριο Γκίνη βγαίνει από το σκοτάδι

1. Η κεντρική είσοδος με τις μεγάλες μαρμάρινες κολόνες{CR}{CR}2. Ο κοσμήτορας της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ Παναγιώτης Τουρνικιώτης, υπεύθυνος για το έργο αποκατάστασης{CR}{CR}3. Τα χαμηλά ταβάνια που έκρυβαν τα παλιά ενεργειακά σύστηματα θα ξηλωθούν και θα γίνουν οι αίθουσες ψηλοτάβανες{CR}{CR}4. Τοίχος στο εσωτερικό του κτιρίου{CR}{CR}5. Αμφιθέατρο με ζωή 80 ετών{CR}{CR}6. Γραφείο με πολύτιμο εξοπλισμό, «οχυρωμένο» λόγω παλαιών επιθέσεων κουκουλοφόρων

7 λεπτά

Η πόρτα του περίφημου κτιρίου Γκίνη στο συγκρότημα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και τη συμβολή των οδών Πατησίων και Στουρνάρη έχει να ανοίξει για το κοινό τρεις δεκαετίες. Βαμμένη εξωτερικά με ένα έντονο κόκκινο χρώμα και καλυμμένη με ακατανόητα συνθήματα που το ένα… σβήνει το άλλο, θυμίζει περισσότερο μια επιθετική «τοιχογραφία» ταραγμένων εποχών. Πίσω της κρύβει ένα κτίριο βασανισμένο.

Και μέσα σε αυτό, η εικόνα της παρακμής που ακολούθησε μια περίοδο μεγαλείου: Από το 1944 που εγκαταστάθηκαν περήφανα στο ιστορικό συγκρότημα οι νεοσύστατες τετραετούς φοίτησης τότε σχολές του ιδρύματος, από την περίοδο που στο γραφείο της διοίκησης ανέβαινε ο Λύσανδρος Καυτανζόγλου ή από τις ημέρες που ο Ελευθέριος Βενιζέλος ζητούσε επίμονα την επέκταση των εγκαταστάσεων του καθώς οι καιροί άλλαζαν, ο ηλεκτρισμός έβαζε τη χώρα σε μια νέα εποχή, το κυριακάτικο «Σχολείο των Τεχνών» γινόταν τετραετούς φοίτησης πανεπιστημιακό ίδρυμα με πολιτικούς μηχανικούς και μηχανουργούς εκτός από αρχιτέκτονες.

Αυτά στο παρελθόν. Γιατί όταν η πόρτα του κτιρίου ανοίγει για «ΤΑ ΝΕΑ», οι εικόνες θυμίζουν… πόλεμο. Συνθήματα, σπασμένα γραφεία, τοίχοι καλυμμένοι με λέξεις διαφορετικές. Λέξεις που δεν είχαν σκοπό να εκφράσουν ένα κοινωνικό αίτημα, αλλά να μεταφέρουν στους τοίχους ενός πανεπιστημιακού κτιρίου τα χτυπήματα, τις συγκρούσεις και τις απώλειες ενός τυφλού αγώνα, συχνά χωρίς ιδεολογία και σκοπό.

Η μαγεία του χώρου, ωστόσο, παραμένει. Τα συναισθήματα που προκαλεί η κεντρική αίθουσα του ισογείου του κτιρίου Γκίνη, αν και ποδοπατημένα επί δεκαετίες, αν και κλεισμένα και κλειδωμένα, είναι εκεί και είναι ζωντανά. Και το «παράθυρο» είναι ανοικτό: Εδώ κυκλοφορούσαν φοιτητές και φοιτήτριες, αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί μπροστά από τις τέσσερις μαρμάρινες εσωτερικές κολόνες, εδώ λειτουργούσαν δύο μεγάλα αμφιθέατρα, άλλα δύο στον πρώτο όροφο, αίθουσες μεγάλες που στέγαζαν εκθέσεις, ένα όμορφο εστιατόριο έξω από το κτίριο μέσα στα δέντρα, μια βιβλιοθήκη και ένα αναγνωστήριο γεμάτα ζωή.

 

ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. Το «παράθυρο» δείχνει, όμως, εκτός από το παρελθόν και στο μέλλον; Ο κοσμήτορας της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ Παναγιώτης Τουρνικιώτης, που ανοίγει την πόρτα του κτιρίου Γκίνη στα «ΝΕΑ», εξηγεί: «Η εποχή των κουκουλοφόρων έχει πλέον παρέλθει. Το ΕΜΠ άλλαξε. Η γειτονιά άλλαξε. Η κοινωνία σίγουρα δεν θέλει να επιστρέψει στο 2008. Εχουμε πλέον καλύτερη φύλαξη και θα έχουμε ακόμη καλύτερη όταν προχωρήσει η αναβάθμιση του κτιρίου Γκίνη αλλά και συνολικά του συγκροτήματος».

Το κτίριο Γκίνη του ΕΜΠ με απόφαση της συγκλήτου του μετεξελίσσεται τώρα σε ένα μορφωτικό και πολιτιστικό κέντρο με σκοπό από το 2023 και μετά, οπότε θα ξεκινήσει και τυπικά η υλοποίηση του έργου, να στεγάσει μόνιμες εκθέσεις, να φιλοξενήσει συνέδρια, να γίνει το κέντρο έρευνας και το κέντρο συνάντησης της νέας γενιάς με την επιστήμη.

Διαθέτει, άλλωστε, πέντε αμφιθέατρα των 250 και 300 θέσεων, δύο από τα οποία έχουν ζωή 80 ετών, πολλές μεγάλες αίθουσες και παρά την ιστορική μορφολογία του είναι μια στιβαρή κατασκευή από φέρουσα λιθοδομή και οπλισμένο σκυρόδεμα, όπως λέει χαρακτηριστικά ο κοσμήτορας της Αρχιτεκτονικής. «Δεν θέλουμε πια επιστήμονες που πηγαίνουν σε ξενοδοχεία στην πόλη μας για να συμμετάσχουν σε επιστημονικά συνέδρια, αλλά που πηγαίνουν σε πανεπιστήμια» συνεχίζει ο ίδιος.

Η φυσική ερώτηση, βέβαια, είναι πώς θα προφυλαχθεί π.χ. ένας γηραιός επιστήμονας σε περίπτωση επιθέσεων από ομάδες κουκουλοφόρων λόγω της γειτνίασης με την πλατεία Εξαρχείων (ποιος να ξεχάσει τον παρ’ ολίγον ξυλοδαρμό του Τζέιμς Γουότσον από αναρχικούς στην Πάτρα το 2011 ή τον ξυλοδαρμό του πρώην πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών Χρήστου Κίττα μέσα στο κτίριο της πρυτανείας της οδού Πανεπιστημίου).

Ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης απαντάει: «Το πανεπιστήμιο γεννά τις πρωτοπορίες (στην Ιατρική, στην Πυρηνική Φυσική, στις πολιτικές ιδέες) αλλά γεννά και την αμφισβήτηση. Δεν θέλουμε να αποκλείσουμε δυνάμεις που είναι δημιουργικές και αναζητούν τον δρόμο τους, αλλά να πετύχουμε τη συνύπαρξη εκείνων των ανθρώπων που έχουν πετύχει στη ζωή τους, έχουν κάνει επιστημονικές ανακαλύψεις κ.ο.κ. και εκείνων που είναι νέοι και το αίμα τους “βράζει” και θέλουν να τα αμφισβητήσουν όλα. Θα μας άρεσε πολύ, για παράδειγμα, να γίνει μια εκδήλωση που να έρθει ένας πολύ σημαντικός άνθρωπος και να βρεθούν 20, 30 παιδιά που διαφωνούν και να κάνουμε μια ωραία συζήτηση και να γίνει μετά η εκδήλωσή μας».

Η περιγραφή αυτή, ωστόσο, απέχει πολύ από τις μεθόδους που χρησιμοποιούσαν τα προηγούμενα χρόνια βίαιες μειοψηφίες μέσα στα πανεπιστήμια. Ωστόσο, ο κοσμήτορας της σχολής του ΕΜΠ επαναλαμβάνει με σιγουριά ότι αυτές οι περίοδοι πέρασαν. Και αυτό, άλλωστε, είναι η ευχή της πανεπιστημιακής κοινότητας της περιοχής αλλά και της κοινωνίας γύρω της. «Το ανοικτό πανεπιστήμιο στηρίζεται στη λογική του ασύλου, η οποία ακριβώς σημαίνει ότι όλοι έχουν δικαίωμα λόγου αλλά και δικαίωμα να συνυπάρξουν όπου διαφωνούν. Αυτό ακριβώς διεκδικούμε».

Με το δεδομένο ότι στο κτίριο θα λειτουργήσουν μόνιμες εκθέσεις των μηχανών του ΕΜΠ, εκθέσεις έργων τέχνης και θα ενισχυθούν οι «γέφυρες» με τη γειτονική Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, είναι προφανές ότι στην περιοχή θα ενισχυθούν οι υπηρεσίες φύλαξης που υπάγονται στη διοίκηση του Πολυτεχνείου, θα τοποθετηθούν κάμερες και συστήματα επιτήρησης. «Σήμερα δεν υπάρχουν τέτοια συστήματα στο Πολυτεχνείο, αλλά η έννοια της επιτήρησης σε έναν μουσειακό χώρο είναι προφανής. Δεν μπορεί να έρχονται οικογένειες με παιδιά και επισκέπτες και να μην έχεις κάμερες για να επιτηρείς τον χώρο».

Η περιήγηση στο κτίριο Γκίνη είναι εντυπωσιακή, εάν αφήσεις βέβαια τα μάτια του νου να δουν πώς ήταν τα παλιά πανεπιστημιακά αμφιθέατρα και πώς θα γίνουν ξανά. Τα περισσότερα από αυτά, με ψευδοροφές για να κρύψουν απαρχαιωμένα συστήματα κλιματισμού τα οποία το επόμενο χρονικό διάστημα θα ξηλωθούν. «Θέλουμε ένα κτίριο παθητικό ενεργειακά, πράσινο συνολικά στη λειτουργία του και ενεργειακά ενταγμένο σε μια νέα εποχή» συνεχίζει ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης. Παράλληλα, όμως, ήδη χρησιμοποιούνται σύγχρονες ηλεκτρονικές μέθοδοι για την κάτοψη και ανάλυση των κτιρίων, «καθηγητές και φοιτητές εκπαιδεύονται σε νέα λογισμικά, χρησιμοποιούνται drones».

 

Ο φύλακας της οδού Στουρνάρη. Τη σύντομη περιήγησή μας στα εμβληματικά κτίρια του ΕΜΠ ακολουθεί και ο φύλακας της εισόδου της οδού Στουρνάρη, ο κύριος Σωτήρης, όπως τον γνωρίζουν όλοι, τα μάτια του οποίου έχουν δει ως σήμερα, πολλά. Στην ερώτηση «έχετε κινδυνεύσει», απαντάει ακαριαία: «Εχω και μια μαχαιριά…».

«Τα προηγούμενα χρόνια ζήσαμε δύσκολες στιγμές, μας απειλούσαν, πετούσαν πέτρες, μας έχουν θέσει σε κίνδυνο με πολλούς τρόπους» περιγράφει. Ωστόσο, εκείνο στο οποίο επικεντρώνει ο ίδιος τη σκέψη του είναι η ιστορία του Πολυτεχνείου: «Φέτος το καλοκαίρι μια κοπέλα έρχεται κάθε μέρα και φέρνει μαζί της τουρίστες και τουρίστριες και τους διηγείται την ιστορία του Πολυτεχνείου. Ξέρετε πόσοι επισκέπτες της χώρας από το εξωτερικό θέλουν να επισκεφθούν το κτίριο καθημερινά; Δεκάδες».

Το Γκίνη, όπως και τα υπόλοιπα κτίρια που βρίσκονται πίσω από τα τρία μπροστινά κτίσματα του συγκροτήματος, αποτελούν κατασκευές που ξεκίνησαν το 1921 από τον αρχιτέκτονα Κώστα Κιτσίκη μετά από αίτημα του Ελευθερίου Βενιζέλου.

«Τα κτίρια ξεκινούν να χτίζονται το 1921 αλλά έρχεται το ’22 και μας παίρνει το κεφάλι» αναφέρει ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης αναφερόμενος στη Μικρασιατική Καταστροφή. «Τελικά τα κτίρια περατώθηκαν το 1950». Τα επόμενα χρόνια το ίδρυμα ακμάζει, όμως ακολουθούν τα γεγονότα που στιγμάτισαν τη σύγχρονη ιστορία του τόπου, ενώ από τη στιγμή που οι περισσότερες σχολές του (μετά το 1983) μεταφέρθηκαν στην περιοχή Ζωγράφου, τα κτίρια παραμένουν στη «βάσανο» της εγκατάλειψης. Εξαίρεση, βέβαια, εδώ αποτελούν οι αρχιτέκτονες που κάνουν πάντα τα μαθήματά τους στο συγκρότημα της Πατησίων σε ένα λειτουργικό, ζωντανό, καθαρό και φυλασσόμενο κτίριο.

 

Αναμνήσεις από το ΕΜΠ. «Η πρώτη φορά που μπήκα στο κτίριο Γκίνη ήταν την πρώτη μέρα της άφιξής μου στο ΕΜΠ, ως πρωτοετής φοιτητής της Σχολής Χημικών Μηχανικών το 1976» διηγείται στα «ΝΕΑ» ο πρύτανης του Ιδρύματος Ανδρέας Μπουντουβής και προσθέτει: «Η πλέον πρόσφατη ήταν τον περασμένο Ιούλιο, ως πρύτανής του, μαζί με τη μελετητική ομάδα για την αποκατάσταση του κτιρίου. Την πρώτη φορά το κτίριο μου φάνηκε πελώριο αλλά φιλόξενο. Την πρόσφατη, ένιωσα πικρή χαρά, λόγω αφενός της τωρινής κατάστασής του και αφετέρου της αλλαγής σελίδας που σηματοδότησε η απόφαση της συγκλήτου για την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του. Από τα αμφιθέατρα του κτιρίου Γκίνη πέρασαν πολλές γενιές φοιτητών του ΕΜΠ, όχι όμως και από την επίσημη – βάσει των αρχικών σχεδίων κατασκευής του – είσοδό του επί της οδού Στουρνάρη, την οποία εύχομαι να διαβώ κι εγώ όταν το κτίριο ανοίξει πλέον για να συνδέσει το ιστορικό συγκρότημα της Πατησίων με την πόλη».

«Το ιστορικό συγκρότημα του ΕΜΠ βρίσκεται σε λειτουργία αλλά γνωρίζει άνιση ανάπτυξη και ένα μέρος του έχει φθαρεί σημαντικά από τον συνδυασμό ενδογενών και εξωγενών αιτίων» λέει από την πλευρά του ο αντιπρύτανής του Ευάγγελος Σαπουντζάκης. «Το κτίριο Γκίνη αποτελεί το κύριο παράδειγμα αυτής της κατάστασης. Η ολοκληρωμένη αποκατάσταση και επαναλειτουργία του, θα ενεργοποιήσει, σε συνδυασμό με τα άλλα ιστορικά κτίρια, έναν θετικό κοινωνικό χώρο και ένα πεδίο ζωντανής συλλογικής μνήμης μέσα στο οχληρό περιβάλλον του πολεοδομικού κέντρου» καταλήγει.

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Τα Νεότερα

  1. Εορτολόγιο: Σήμερα γιορτάζει ο Απόστολος που έγραψε ένα από τα τέσσερα Ευαγγέλια – Ποιοι έχουν την τιμητική τους
  2. FT: Η Ευρώπη πρέπει να μιλήσει με τον Πούτιν πριν είναι πολύ αργά
  3. «Καρφώματα» για φοροδιαφυγή: Ξεκλειδώνουν τα μπόνους έως 3.000 ευρώ μέσω Appodixi

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies