«Ηταν πολύ σκληρές οι απαιτήσεις από την Ελλάδα»

H Ανγκελα Μέρκελ αποφεύγει τους συναισθηματισμούς, σπάνια αναφέρεται στην προσωπική της ζωή. Αυτή τη φορά όμως, στη θεατρική σκηνή του Ντύσελντορφ, ήταν αποκαλυπτική για το θυμικό κομμάτι της πολιτικής της καριέρας, με μια δόση αυτοκριτικής για τον τρόπο που διαχειρίστηκε την ελληνική κρίση. Ποια ήταν η δυσκολότερη στιγμή της 16χρονης θητείας της στην καγκελαρία, ήταν η ερώτηση της νιγηριανής συγγραφέως Νγκόζι Αντίτσι και ήταν η στιγμή που η Μέρκελ κάνοντας μια κίνηση ανασύνταξης απάντησε μετρώντας ένα ένα τα λόγια της.

«Η δυσκολότερη στιγμή ήταν στην ευρωκρίση, όταν ήταν πολύ σκληρές, κατά την άποψη πολλών, οι απαιτήσεις από την Ελλάδα προκειμένου να πάρει η Ελλάδα βοήθεια από εμάς» απάντησε η Μέρκελ. Για την αναγκαιότητα των αποφάσεων δεν είχε αμφιβολία. «Ημουν βαθύτατα πεπεισμένη ότι διαφορετικά δεν μπορούμε να έχουμε ένα κοινό νόμισμα, εάν δεν έχουμε μια κοινή οικονομική βάση. Αλλά είναι απίστευτα σκληρό βλέποντας πόσο αυτές οι απαιτήσεις πλήττουν τους πολίτες» παραδέχτηκε η Μέρκελ.

Θυμήθηκε ότι «η ανεργία στην Ελλάδα κάλπαζε, τα λεφτά τελείωναν, η φορολογία αυξανόταν, στις αφίσες με παρουσίαζαν ως την κακή Γερμανίδα».

Η αυτοκριτική έρχεται ύστερα από έξι χρόνια. Αλλά το καλοκαίρι του 2015 παιζόταν η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη, η χώρα ήταν στην κόψη του ξυραφιού. «Θα έχουμε σήμερα σκληρές συνομιλίες και δεν θα υπάρξει συμφωνία με κάθε αντίτιμο» προειδοποιούσε η Μέρκελ στις 12 Ιουλίου 2021, προσερχόμενη στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής της ΕΕ. «Ξέρω ότι τα νεύρα είναι τεντωμένα, αλλά πρέπει να διασφαλιστεί ότι τα πλεονεκτήματα θα είναι περισσότερα από τα μειονεκτήματα, τόσο για το μέλλον της Ελλάδας όσο και για το σύνολο της ευρωζώνης και τις αρχές της συνεργασίας μας» τόνιζε η Μέρκελ.

Εκείνη την περίοδο η Μέρκελ στάθμιζε τις αντιδράσεις και στα δύο στρατόπεδα. Αφενός στην Ελλάδα που μετά το καταστροφικό πρώτο εξάμηνο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ καλούνταν να υπογράψει ένα επώδυνο τρίτο Μνημόνιο, έχοντας πίσω της ήδη μία πενταετία Μνημονίων. Αφετέρου τις αντιδράσεις στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Γερμανίας, την απειλούμενη ανταρσία των βουλευτών του κόμματός της, τον πανίσχυρο υπουργό της Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που απειλούσε ότι ο χρόνος τελειώνει και η Ελλάδα θα βρεθεί εκτός ευρώ – το σχέδιο εξόδου υπήρχε στο συρτάρι – ακόμα και την αρνητική στάση της ηγεσίας των Σοσιαλδημοκρατών, του κυβερνητικού της εταίρου. Δεν ακολούθησε τον Σόιμπλε, η τελική επιλογή της ήταν υπέρ της παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ.

Οι καλύτερες στιγμές της; «Οταν πετύχαινε ένας συμβιβασμός», π.χ. για τη Συνθήκη της Λισαβόνας για την ΕΕ, όπως και πέρυσι, όταν οι ηγέτες της ΕΕ κατάφεραν έπειτα από σκληρές κόντρες να βρουν συμβιβασμό για το Ταμείο Ανάκαμψης και την οικονομική στήριξη των χωρών – μελών της ΕΕ στην κρίση που έφερε η πανδημία κορωνοϊού.

Η χαλαρή ατμόσφαιρα και το είδος της συζήτησης στη θεατρική σκηνή του Ντύσελντορφ με τις ερωτήσεις τριών γυναικών οδήγησε τη Μέρκελ σε προσωπικές εξομολογήσεις. Εξήγησε ότι εκείνο που την καθόρισε ήταν ότι μεγάλωσε με ένα παιδί με πνευματική αναπηρία, ή ότι σπούδασε φυσική όπου οι συμφοιτητές της σε ποσοστό 80% ήταν άντρες, την ενόχλησε ότι θρηνούσε τον θάνατο της μητέρας της και τα φώτα της δημοσιότητας ήταν στραμμένα πάνω της.

Για την προσφυγική κρίση και την περίφημη φράση της «Θα τα καταφέρουμε», αντέκρουσε κατηγορηματικά την άποψη ότι ήταν πρόσκληση να έρθουν πρόσφυγες στη Γερμανία. «Το 2015 ήταν οι πρόσφυγες στην πόρτα της Γερμανίας και να τους έλεγες “πηγαίνετε πίσω στη Μεσόγειο” δεν ήταν για μένα επιλογή» εξήγησε η Μέρκελ.

Αποχωρεί από την καγκελαρία με ήσυχη συνείδηση. «Συνεισέφερα το μερίδιό μου, η χώρα χρειάζεται κάτι νέο» είπε η Μέρκελ. Και όταν αποχωρήσει θα κάνει όσα δεν έκανε τα 30 χρόνια από το 1990 που μπήκε στην πολιτική: «Βιβλία, πεζοπορίες, ταξίδια στον κόσμο, σπίτι, ό,τι προκύψει» – κι αυτό το βρίσκει «συναρπαστικό».