Συνεχής καρδιολογική παρακολούθηση {LF}για ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ένα αυτοάνοσο νόσημα που προκαλεί φλεγμονή στις αρθρώσεις, αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή μορφή φλεγμονώδους αρθρίτιδας μετά την οστεοαρθρίτιδα. Τα συχνότερα συμπτώματά της είναι πόνος και οίδημα στις αρθρώσεις, με συμμετρική κατανομή, καθώς και πολύωρη πρωινή δυσκαμψία. Δυστυχώς όμως το κινητικό πρόβλημα δεν αποτελεί τη μοναδική έκφανση της νόσου καθόσον η νόσος σχετίζεται άμεσα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο επί του γενικού πληθυσμού. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα συνδέεται με αθηροσκλήρωση και διπλασιάζει τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού επεισοδίου. Αξιοσημείωτο μάλιστα είναι ότι οι καρδιαγγειακές εκδηλώσεις αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Οι κύριοι μηχανισμοί μέσω των οποίων η ρευματοειδής αρθρίτιδα σχετίζεται με εκδηλώσεις από το καρδιαγγειακό σύστημα είναι ακόμη υπό διερεύνηση. Μέχρι σήμερα γνωρίζουμε πως το οξειδωτικό στρες και η φλεγμονή παίζουν σημαντικό ρόλο στην παθογένεια της νόσου. Σε μία πρόσφατη δημοσίευση στο Laboratory Medicine, μελετήθηκε η συσχέτιση της λεπτίνης με τη χρόνια φλεγμονή που χαρακτηρίζει τόσο τους ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα όσο και αυτούς με καρδιαγγειακή νόσο.

Η λεπτίνη είναι μία ορμόνη που εκκρίνεται από τον λιπώδη ιστό, σχετίζεται με την όρεξη και τον μεταβολισμό και συμμετέχει στη ρύθμιση των ανοσολογικών απαντήσεων του οργανισμού. Στη μελέτη αυτή σε 220 ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, οι υψηλότερες τιμές της ορμόνης λεπτίνης μετρήθηκαν σε ασθενείς με καρδιαγγειακό ιστορικό αλλά και στο αίμα ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα οι οποίοι κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης εκδήλωσαν κάποιο καρδιαγγειακό σύμβαμα, δηλαδή  έμφραγμα του μυοκαρδίου, καρδιακή ανεπάρκεια, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αγγειακή νόσο ή και αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Μέσα από αυτές τις παθοφυσιολογικές συσχετίσεις πιθανά να εφευρεθούν στόχοι και για μελλοντικές θεραπείες δεδομένου των υπαρχόντων ενδείξεων ότι η έγκαιρη έναρξη αγωγής κατά της ρευματοειδούς αρθρίτιδας μπορεί ενδεχομένως να μειώσει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας των ασθενών. Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία για άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα είναι η διατήρηση ενός καλού επιπέδου υγείας που περιλαμβάνει,  μεταξύ άλλων, διακοπή του καπνίσματος, διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους και σύσταση εξατομικευμένης φυσικής δραστηριότητας σε συνδυασμό με καλή διατροφή και βέβαια στενή καρδιολογική παρακολούθηση και συνεργασία του ρευματολόγου με τον καρδιολόγο.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών