Μια καταιγίδα φωτός στην ελληνική ιστορία

Από προχθές, η Ελλάδα και ο κόσμος υποκλίνονται στον παγκόσμιο μαχητή της ελευθερίας, στον γνήσιο κομμουνιστή, στον συνθέτη που έφερε τη σύγχρονη Ελλάδα στο διεθνές προσκήνιο, που ταυτίστηκε στα μάτια όλης της γης με την αέναη μάχη για δημοκρατία, που τραγουδήθηκε σε τόσες γλώσσες, από αμέτρητους, μεγάλους. Κυρίως, που έγινε η συνείδηση, η φωνή και η ταυτότητα ενός ολόκληρου λαού. Σε έναν δεσμό μοναδικό, πρωτοφανή και ακατάλυτο. Αυτός ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης. Που ακόμα και με τον θάνατό του προσέφερε: μέσα σε μια μόνο στιγμή ένωσε όλους τους Ελληνες σε έναν λυγμό αγάπης και ευγνωμοσύνης. Το εθνικό πένθος είναι αληθινό. Εφυγε ο Μίκης: κάθε Ελληνας και κάθε Ελληνίδα έχασαν ένα κομμάτι απ’ την ψυχή τους. Η Ελλάδα έχασε τη φωνή της, εκείνον που ήταν πάντα εδώ και της έδινε δύναμη. Το Καλό επί της γης έχασε έναν αρχάγγελο μαχητή του.

Για πρώτη φορά στη διεθνή Iστορία, ένας άνθρωπος ένωσε με τέτοιο τρόπο, σε τέτοια κλίμακα, τα σύμπαντα της μουσικής και της πολιτικής. Κατάφερε να φέρει το ένα μέσα στο άλλο. Αυτή του η μάχη, ήταν πάνω απ’ όλα ηθική. Για το δίκαιο. Για την αξία του ανθρώπου. Για να σπρώξει τον κόσμο πιο μπροστά. Κανείς δεν μπορεί να περιγράψει αυτό που γεννήθηκε μέσα από αυτή τη ζεύξη, όπως κανείς δεν μπορεί ακριβώς να περιγράψει τη συγκλονιστική μαγεία που κλείνουν τα αστέρια, οι ήχοι της θάλασσας, οι σταγόνες μιας καταιγίδας. Kανένα τέτοιο φαινόμενο δεν μπορούν να το αποδώσουν οι λέξεις. O Mίκης Θεοδωράκης υπήρξε ένα τέτοιο φυσικό φαινόμενο. Μια καταιγίδα φωτός και ελπίδας στην ελληνική Ιστορία που την πότισε βαθιά με μια πρωτόγνωρη μουσική ποιότητα και με ένα διαρκές κι ανυποχώρητο ηθικό αίτημα ελευθερίας, από το οποίο ρίζωσαν πάρα πολλά σε αυτό τον τόπο.

Η ζωή του Μίκη Θεοδωράκη πλέχτηκε τόσο πολύ με την πορεία αυτού του τόπου, ώστε είναι αδύνατον πια να ξεχωρίσουν. Και όχι μόνο: σε μια εποχή σκληρών διεθνών αναζητήσεων ο Μίκης Θεοδωράκης υπήρξε φίλος και συνομιλητής μερικών από τους καθοριστικότερους ηγέτες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Πορεύθηκε σε κλίμακα πλανητική, μέσα από τις σχέσεις του τόσο με μεγάλες μορφές της παγκόσμιας σκέψης, τέχνης και πολιτικής, όσο και μέσα από τη μοναδική ένωσή του με ολόκληρους λαούς μέσα από τη μουσική του και το μήνυμα ελευθερίας.

Ολη του η ζωή υπήρξε μία ανυποταξία απέναντι σε κάθε εκμετάλλευση, κάθε προσβολή του Ανθρώπου, κάθε καταπίεση. Αυτήν τραγούδησε και γι’ αυτήν υπέφερε ατέλειωτες διώξεις, βασανιστήρια, εξορίες και φυλακίσεις. Η μουσική, οι αγώνες, οι αξίες: αν έπρεπε να αθροίσει κανείς τη ζωή και το έργο του δεν θα μπορούσε να το κάνει με συμβατικούς όρους. Θα έπρεπε να μετρά όχι με χρόνια αλλά με αιώνες.

Σήμερα δεν μπορεί πια κανείς να φανταστεί αυτόν τον τόπο και αυτόν τον λαό χωρίς τον Μίκη Θεοδωράκη. Και θα είναι παρών. Σε εκατό χρόνια από τώρα, όταν όλα όσα σήμερα θεωρούμε σημαντικά θα έχουν πια σβηστεί από καιρό, οι άνθρωποι θα συνεχίζουν να δακρύζουν και θα ριγούν στο άκουσμά της μουσικής του. Θα παίρνουν κουράγιο και δύναμη από το έργο και από το παράδειγμά του. Θα τον θυμούνται, όταν όλα τα άλλα θα έχουν ξεχαστεί.