Πυροδότησε ντόμινο ανατιμήσεων

Σημαντικές ανατιμήσεις σε σειρά καταναλωτικών και βιομηχανικών προϊόντων φέρνει η αύξηση στις τιμές πρώτων υλών, εμπορευμάτων, τροφίμων και ενέργειας λόγω των προβλημάτων στην παραγωγή που έχει προκαλέσει η πανδημία. Στο εκρηκτικό κοκτέιλ για καταναλωτές και επιχειρήσεις έρχονται να προστεθούν και οι αυξήσεις στο κόστος μεταφοράς και ιδιαίτερα στη ναυτιλία, για λόγους που σχετίζονται ξανά με τον Covid-19.

Η πορεία των τιμών είναι αποκαλυπτική. Στην ενέργεια, το αργό πετρέλαιο τύπου μπρεντ έχει καταγράψει άνοδο 36% από τις αρχές του έτους, ενώ οι ανατιμήσεις στο φυσικό αέριο ξεπερνούν το 50%. Στις πρώτες ύλες, ο χαλκός ενισχύεται πάνω από 20%, το αλουμίνιο 33%, το ατσάλι 22% και το νικέλιο 15%, όπως δείχνει ο αποκαλυπτικός πίνακας που δημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ» με τις τιμές εμπορευμάτων, τροφίμων και πρώτων υλών της Index Mundi. Υψηλές είναι οι αυξήσεις και στα τρόφιμα.

ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Παράλληλα το κόστος μεταφοράς ενός κοντέινερ 40 ποδών από την Κίνα στην Ευρώπη, όπως είναι για παράδειγμα η διαδρομή Σανγκάη – Ρότερνταμ, έχει ξεπεράσει τις 13.000 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο άνω του 600% μέσα στο τελευταίο δωδεκάμηνο. Σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις που σημειώνονται σε μεγάλα λιμάνια, ιδιαίτερα της Ασίας, λόγω νέων κρουσμάτων της μετάλλαξης Δέλτα, η κατάσταση επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο με αποτέλεσμα – και σε συνδυασμό με τη μειωμένη παραγωγή σε εργοστάσια – να καταγράφονται ακόμη και μικρές ελλείψεις στην τροφοδοσία της αγοράς.

Προς το παρόν εκείνο που καταλαβαίνουν περισσότερο οι καταναλωτές στην τσέπη τους είναι ότι σε προϊόντα με σταθερή ζήτηση, όπως είναι τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα και οι προσωπικοί φορητοί υπολογιστές, η στρέβλωση στην απρόσκοπτη τροφοδοσία της αγοράς έχει κάνει αλυσίδες ηλεκτρονικών να μην προχωρούν σε εκπτώσεις και προσφορές. Ετσι, κάποιος που θέλει να αγοράσει κινητό σήμερα μπορεί να αναγκαστεί να πληρώσει για την αγαπημένη του μάρκα φουλ τιμή καταλόγου, βάζοντας ουσιαστικά πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη.

ΤΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ. Ανάλογη τάση έχει καταγραφεί και σε βιομηχανικά προϊόντα, ιδιαίτερα όσα έχουν μεγαλύτερο βάρος και όγκο και κατά συνέπεια είναι πιο δύσκολη η μεταφορά τους, από εργαλεία μέχρι δοχεία αποθήκευσης και άλλον εξοπλισμό. Εκεί οι τιμές επηρεάζονται πιο πολύ από το ράλι στο μεταφορικό κόστος. Στον κλάδο των αυτοκινητοβιομηχανιών, σε παγκόσμιο επίπεδο, μπαίνει φρένο στην παραγωγή λόγω της έλλειψης μικροτσίπ, αναγκάζοντας τις εταιρείες να κόψουν βάρδιες από τα εργοστάσια και να κατασκευάζουν λιγότερα οχήματα. Αυτό έχει ως συνέπεια αύξηση των χρόνων παράδοσης και εξάλειψη εκπτώσεων από πολλά δίκτυα εμπόρων. Volkswagen, Toyota, General Motors, Ford, Daimler, Jaguar Land Rover, Renault, Nissan, Mitsubishi, Peugeot και Citroen είναι μερικές μόνο από τις αυτοκινητοβιομηχανίες που έχουν ανακοινώσει μειώσεις στην παραγωγή. Η Volkswagen ήταν η τελευταία μεγάλη αυτοκινητοβιομηχανία η οποία ανακοίνωσε περικοπές στον αριθμό των οχημάτων. Επίσης η Toyota έκανε αίσθηση όταν ανακοίνωσε ότι θα μειώσει την παγκόσμια παραγωγή για τον Σεπτέμβριο κατά 40%.

Το πρόβλημα είναι διπλό. Από τη μια πολλά εργοστάσια στην Ασία κυρίως υπολειτουργούν λόγω πανδημίας ή δεν μπορούν να καλύψουν τη μεγάλη ζήτηση που έχει προκύψει από το άνοιγμα πολλών οικονομιών. Εκεί οφείλεται η μείωση στην παραγωγή για μικροτσίπ, για παράδειγμα, ή άλλα ηλεκτρονικά προϊόντα και εξαρτήματα ή ανταλλακτικά. Από την άλλη, το υψηλό κόστος των μεταφορών επιβαρύνει τις τελικές τιμές. Επιπλέον, τα προβλήματα στη ναυτιλία και ειδικά στα εμπορικά λιμάνια της Ασίας λόγω νέων περιορισμών για τον Covid-19 προσθέτουν και καθυστερήσεις στην εξίσωση. Στελέχη ναυτιλιακών έλεγαν ότι με εκατοντάδες πλοία να περιμένουν να φορτώσουν στην Ασία, οι καθυστερήσεις αυτές μπορεί να φτάνουν τη μία ή και τις δύο εβδομάδες, λειτουργώντας τελικά αθροιστικά για μεγάλο αριθμό προϊόντων.