Οι συνεργίες και {LF}ο Μάρκος Αυρήλιος

Τα τελευταία χρόνια ακούγεται όλο και συχνότερα η λέξη συνεργία ως έννοια πρωτότυπη και άκρως σημαντική, η εφαρμογή της οποίας σε όλες τις πτυχές της δημόσιας διοίκησης θα συμβάλει αποφασιστικά στην αποτροπή των τραγικών συνεπειών της ασυνεννοησίας μεταξύ ικανού πλήθους αρμόδιων (αναρμόδιων) υπηρεσιών του ελληνικού κράτους, όπως για παράδειγμα οι συνέπειες των καταστροφικών πυρκαγιών που βιώνουμε άφωνοι, τρομοκρατημένοι και κατηφείς, κλεισμένοι στην ασφάλεια του κλιματιζόμενου οίκου μας, μακριά από τον καύσωνα και τα αιωρούμενα σωματίδια που ήρθαν να προστεθούν στους θανατηφόρους ιούς, τις συνεχείς μεταλλάξεις τους και τους ανεμβολίαστους. Η ενδημική ασθένεια της απόλυτης α-συνεργίας σε πανελλαδικό επίπεδο έχει υπερβεί σε επικινδυνότητα ακόμη και τα όρια της καλπάζουσας πανδημίας σε θέματα που αφορούν την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Σε επιφυλλίδα που δημοσιεύθηκε πριν ξεσπάσουν οι καταστροφικές πυρκαγιές είχα υπογραμμίσει τα εξής: «Διαπιστώνω ότι σοβαρές “πληγές” που θα χαρακτήριζα θανάσιμες για το γένος των ανθρώπων λαμβάνουν χώρα γύρω μας, παρόμοιες με εκείνες τις δέκα που έπληξαν την αρχαία Αίγυπτο λόγω της μωρίας και της εγωπάθειας ενός Φαραώ. Ποτάμια πανάρχαια, υδάτινες δυνάμεις θεοποιημένες στην αρχαιότητα, στοιχεία φυσικού κάλλους, πόροι γεωργικού πλούτου, υδρό-τόποι ειδικής χλωρίδας και πανίδας, ροές πλούσιες σε βρώσιμα ιχθυοειδή, έχουν μολυνθεί ανεπανόρθωτα (;), μεταφέροντας παντοειδή απόβλητα, στην αιώνια πορεία τους προς τη θάλασσα, η οποία τα δέχεται ακούσια, αναμειγμένα με μάζες πλαστικών. Θα τιμωρηθούμε σκληρά, ένοχοι και αθώοι, για τις απαράδεκτες συμπεριφορές, την αδιαφορία και την ασέβειά μας προς τα στοιχεία της φύσης που μας κρατούν ακόμα ζωντανούς. Η τιμωρία δεν θα έρθει τόσο από τους θανατηφόρους ιούς όσο από τον ίδιο τον πλανήτη Γη, που στέλνει οργισμένος κατακλυσμούς, πλημμύρες, χαλαζοπτώσεις, καύσωνες αφόρητους με πυρκαγιές, ωθώντας τους απογόνους των πρωτόπλαστων προς την οριστική Εξοδο από τον Παράδεισο. Δεν θα εκπλαγώ αν δω σμήνη ακρίδων, αλογόμυγων και κουνουπιών να σκοτεινιάζουν τον ουρανό».

Οπως πληροφορήθηκα ρωτώντας φίλο αντιδήμαρχο, η αρμόδια αρχή για τον έλεγχο μόλυνσης των ποταμών της Μεσσηνίας από απόβλητα βιοτεχνιών είναι το Λιμενικό Σώμα!

Η αναγνώριση της απόλυτης αξίας της συνεργίας δεν είναι σημερινό ούτε πρωτότυπο ζητούμενο, ανάγεται στην κλασική αρχαιότητα και αποτελούσε κατά τα φαινόμενα μέρος της διδασκαλίας των Στωικών, του Ζήνωνα του Κιτιέα και του Επίκουρου. Από φωτισμένους δασκάλους της ρωμαιοκρατίας διδάχθηκε τους Στωικούς και ασπάστηκε τα πιστεύω τους ο ελληνομαθής φιλόσοφος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος (121-180 μ.Χ.), πιστός και κορυφαίος απολογητής της φιλοσοφικής αυτής σχολής. Υιοθετημένος από τον αυτοκράτορα Αντωνίνο τον Ευσεβή, ο Μάρκος Αυρήλιος τον διαδέχθηκε το 161 μ.Χ. και κράτησε τα ηνία της απέραντης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ως τον θάνατό του το 180 μ.Χ., ζώντας συνεχώς σε στρατόπεδα και πολεμώντας ενάντια στους εχθρούς ενός κράτους στο οποίο δεν ίσχυαν εθνικοί, πολιτικοί, κοινωνικοί ή θρησκευτικοί περιορισμοί. Τη δημιουργία παγκόσμιου κράτους με διεθνή χαρακτήρα είχε συλλάβει πρώτος ο Μέγας Αλέξανδρος, τα σχέδιά του ματαίωσαν δυστυχώς ο πρόωρος θάνατός του στη Βαβυλώνα και οι κενόδοξοι ανταγωνισμοί των διαδόχων του.

Ο Μάρκος Αυρήλιος, στη διάρκεια της μακρόχρονης εκστρατείας του στα βόρεια σύνορα της αυτοκρατορίας στην περιοχή του Δούναβη, κλεισμένος τις νύχτες στη στρατιωτική του σκηνή, συνέγραφε τα κεφάλαια της φιλοσοφικής πραγματείας του με τίτλο «Τα εις εαυτόν» που έφτασε ως εμάς. «Γεγόναμεν προς συνεργίαν» υπογραμμίζει – είμαστε πλασμένοι να συνεργαζόμαστε!

Η όποια επιτυχία του σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ, που ιδρύθηκε πριν από δώδεκα χρόνια και πορεύεται πολλαπλασιάζοντας τα μέλη του και διευρύνοντας τους ορίζοντές του, στηρίχθηκε και στηρίζεται στις συνεργίες, με στόχο αυτές, πιστεύω, θα εργαστεί και από τη νέα του θέση ο πρόεδρος αυτού του σωματείου.

Ο Μάρκος Αυρήλιος αναφέρει ακόμη ότι έμαθε μεταξύ άλλων από μικρός και την εύθυμη αντιμετώπιση των προβλημάτων, ακόμη και των ασθενειών, έμαθε να είναι φιλόπονος και να αποφεύγει την κενοδοξία, να αποδέχεται αθόρυβα τον έπαινο και να επιζητεί την πολυμάθεια χωρίς επίδειξη, να αντιλαμβάνεται την κακότητα, την προσποίηση και την υποκρισία, αλλά και τα όρια της ελευθερίας του λόγου, έμαθε ακόμη να διακρίνει και στις γερόντισσες και στους γέροντες την ομορφιά και την ωριμότητα. Αυτό που εντυπωσιάζει τελικά είναι και η επίκαιρη άποψή του για τη φύση: «Η μεταβολή είναι το βασικό γνώρισμα του κόσμου, αυτή η αέναη και ακατάπαυστη μεταβολή με την οποία ο κόσμος κατορθώνει να παραμένει πάντα νέος».

Ο Πέτρος Θέμελης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας.