Κρίση στις σχέσεις Κίνας – Λιθουανίας λόγω Ταϊβάν

H κρίση ξεκίνησε από κάπου που δεν το περίμενε το Πεκίνο. Η Λιθουανία επέτρεψε στην Ταϊβάν, χώρα την οποία η Κίνα θεωρεί έδαφός της, να ανοίξει de facto πρεσβεία στο Βίλνιους. Η κινεζική ηγεσία εξεμάνη και το υπουργείο Εξωτερικών στο Πεκίνο απαίτησε από τη Λιθουανία να αποσύρει τον πρεσβευτή της από την Κίνα, ενώ απέσυρε και τον δικό της από το Βίλνιους.

Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν το πιο ευαίσθητο εδαφικό της θέμα και εξαγριώνεται από κάθε διεθνή κίνηση που αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του νησιού. Τον περασμένο μήνα η Ταϊβάν ανακοίνωσε ότι δημιουργεί γραφείο εκπροσώπησης στο Βίλνιους – η πρώτη φορά που το όνομα του νησιού χρησιμοποιείται σε γραφεία στην Ευρώπη, όπου συνήθως αποκαλείται με το όνομα «Ταϊπέι». Στις αρχές του χρόνου η Λιθουανία χάρισε στην Ταϊβάν 20.000 δόσεις εμβολίων για την COVID-19.

De facto πρεσβείες. Μόνο 15 χώρες έχουν επίσημους διπλωματικούς δεσμούς με την Ταϊβάν αλλά πολλές άλλες διαθέτουν de facto πρεσβείες, που συχνά χαρακτηρίζονται «εμπορικές αποστολές», όπως ισχύει στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, μέλος της οποίας είναι και η Λιθουανία. Η Κίνα είναι εξαιρετικά ευαίσθητη σε όσα αφορούν το νησί που βρίσκεται στο υπογάστριό της και οι αναλυτές θεωρούν πως εάν υπάρχει περίπτωση πολεμικής σύρραξης μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον το πιο πιθανό είναι να ξεκινήσει στην Ταϊβάν.

Δεν αποτελεί μυστικό ότι το Πεκίνο έχει σχέδια για την κατάκτηση του νησιού, εκεί όπου υποχώρησαν οι δυνάμεις των εθνικιστών το 1949 μετά την ήττα τους από τους κομμουνιστές στον εμφύλιο της Κίνας. Η αμερικανική κυβέρνηση προμηθεύει στρατιωτικό εξοπλισμό την Ταϊβάν προς μεγάλη ενόχληση του Πεκίνου. Αφότου το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε στις 4 Αυγούστου ότι θα πουλήσει στην Ταϊβάν όπλα αξίας 750 εκατ. δολαρίων – μεταξύ αυτών 40 συστήματα Χόβιτζερ – εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η πώληση όπλων «υπονομεύει σοβαρά τις σχέσεις Κίνας – ΗΠΑ και στέλνει το λάθος μήνυμα στις δυνάμεις ανεξαρτησίας της Ταϊβάν». Και πρόσθεσε: «Η Κίνα θα πάρει νόμιμα και απαραίτητα αντίμετρα λόγω των εξελίξεων».

Προκλήσεις. Οι αναλυτές υπολογίζουν ότι σε περίπτωση πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας τα αμερικανικά στρατεύματα θα αντιμετωπίσουν μάχες σε κλίμακα που δεν έχει σημειωθεί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Υπάρχουν τρεις μεγάλες προκλήσεις για τον αμερικανικό στρατό που ίσως θελήσει να απαντήσει σε μια πιθανή κινεζική επίθεση στην Ταϊβάν» σχολίασε πρόσφατα ο Τζέιμς Σταυρίδης, εν αποστρατεία ναύαρχος και πρώην διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ. «Υπερηχητικοί πύραυλοι που εκτοξεύονται από την ξηρά και τη θάλασσα εναντίον αμερικανικών πλοίων, κυβερνοεπιθέσεις στα στρατιωτικά συστήματα καθώς και πλήγματα στις αμερικανικές βάσεις στον Ειρηνικό, συμπεριλαμβανομένου και του Γκουάμ».