Τι μπορεί να κρύβει η ανεξήγητη απώλεια βάρους

Για ορισμένους το να χάσουν τα περιττά κιλά είναι ζητούμενο μετά τους ατελείωτους μήνες καραντίνας με κλειστά γυμναστήρια και αθλητικά κέντρα. Ομως σε κάποιες περιπτώσεις η ανεξήγητη απώλεια βάρους είναι πιθανόν να κρύβει κάποια πάθηση, γι’ αυτό και οι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή σε όσους παρατηρούν ότι ο δείκτης της ζυγαριάς στρέφεται σημαντικά και με ταχείς ρυθμούς προς τα αριστερά.

Και συμπληρώνουν ότι όλοι μπορεί να χάνουν και να ξαναπαίρνουν κάνα-δυο κιλά, μεταβάλλοντας περιστασιακά τις διατροφικές συνήθειές τους και το επίπεδο της φυσικής τους δραστηριότητας. Διαβεβαιώνουν δε ότι στην περίπτωση αυτή η απώλεια βάρους δεν προκαλεί λόγους ανησυχίας.

Αν όμως ακολουθούν το ίδιο πρόγραμμα, εν τούτοις διαπιστώνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα τους, θα πρέπει οπωσδήποτε να επικοινωνήσουν με τον γιατρό τους.

Αυτό συνιστούν ειδικοί από την Cleveland Clinic, στο Οχάιο, εξηγώντας πως η ανεξήγητη απώλεια 5 ή περισσότερων κιλών υποδηλώνει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Και εξηγούν ότι οι πιθανές αιτίες είναι πολλές και διαφορετικές, όμως μία από τις συχνότερες είναι ο σακχαρώδης διαβήτης.

Αναλυτικότερα και όπως αναλύουν οι Sue Cotey, RN, CDCES και Andrea Harris, RN, CDCES, η απώλεια βάρους εξαιτίας του διαβήτη εμφανίζεται σχετικά γρήγορα. Μπορεί να γίνει εμφανής μέσα σε λίγες εβδομάδες έως δύο μήνες.

«Κλειδί» η ινσουλίνη

Πώς μπορεί, όμως, ο διαβήτης να προκαλέσει ανεξήγητη απώλεια βάρους; Η απάντηση-κλειδί είναι ο τρόπος που αντιδρά ο οργανισμός όταν δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αποδοτικά την ινσουλίνη ή όταν δεν την παράγει καθόλου.

Η ινσουλίνη είναι η ορμόνη που επιτρέπει στο σώμα να χρησιμοποιεί τη γλυκόζη (σάκχαρο) αίματος για να τροφοδοτήσει με ενέργεια τα κύτταρα. Εκείνοι που έχουν διαγνωστεί με τύπου 2 διαβήτη, ο οργανισμός τους δεν χρησιμοποιεί αποδοτικά την ινσουλίνη. Οσοι πάσχουν από τύπου 1 διαβήτη, το πάγκρεάς τους δεν παράγει ινσουλίνη.

Και στις δύο περιπτώσεις, η συνέπεια είναι να μένουν τα κύτταρα χωρίς ενέργεια. Και αυτό διότι το σάκχαρο δεν μεταβολίζεται, αλλά συσσωρεύεται στο αίμα. Χωρίς ενέργεια, όμως, τα κύτταρα νομίζουν ότι δεν υπάρχει διαθέσιμη τροφή. Ετσι ενεργοποιούν έναν εφεδρικό μηχανισμό τροφοδοσίας: δημιουργούν ενέργεια καίγοντας με γρήγορο ρυθμό λίπος και μυϊκή μάζα. Οι αυξημένες καύσεις οδηγούν σε ταχεία απώλεια βάρους.

Ταυτοχρόνως, οι νεφροί εντείνουν τη λειτουργία τους για να απαλλάξουν τον οργανισμό από τη γλυκόζη (σάκχαρο) που συσσωρεύεται στο αίμα. Η διαδικασία αυτή επίσης έχει αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια.

Τα «ύποπτα» συμπτώματα

Η ανεξήγητη απώλεια βάρους μπορεί να εκδηλωθεί σε πάσχοντες από οποιαδήποτε μορφή διαβήτη, παρ’ όλα αυτά είναι πιο συχνή στους πάσχοντες από τύπου 1 διαβήτη. Μάλιστα, κατά κανόνα είναι το πρώτο σύμπτωμα που παρατηρούν οι γονείς στα παιδιά τους πριν από τη διάγνωση της νόσου.

Ωστόσο η ανεξήγητη απώλεια βάρους εξαιτίας του διαβήτη συνήθως δεν αποτελεί μεμονωμένο σύμπτωμα. Τυπικά συνοδεύεται από ορισμένα άλλα που μπορεί να είναι:

* Εντονη δίψα ή πείνα (πολυδιψία ή πολυφαγία)

* Αυξημένη ούρηση (πολυουρία)

* Κνησμός στο δέρμα

* Σκούρο δέρμα γύρω από τον λαιμό και στις μασχάλες

* Επιβράδυνση στην επούλωση των πληγών (π.χ. μιας γρατζουνιάς)

* Ασυνήθιστη κόπωση

* Διακυμάνσεις της ψυχικής διάθεσης (συμπεριλαμβανομένης της οξυθυμίας)

* Αλλαγές στην όραση

Αλλες αιτίες

Οι ειδικοί της Cleveland Clinic σημειώνουν ότι αυτό που όλοι οφείλουν να κατανοήσουν είναι «πως η ανεξήγητη απώλεια βάρους δεν είναι φυσιολογική». Μπορεί να αποτελεί ύποπτη ένδειξη και για πολλά άλλα προβλήματα, όπως:

* Πεπτικά

* Μεταβολικά

* Προβλήματα στον θυρεοειδή

Ακόμα και ο καρκίνος μπορεί να προκαλέσει ανεξήγητη απώλεια βάρους, αν και αυτό εμφανίζεται συνήθως όταν έχει εξελιχθεί πολύ.

Επίσης η απώλεια της όρεξης είναι κοινό σύμπτωμα της κλινικής κατάθλιψης, με αποτέλεσμα το άτομο να χάνει βάρος. Λόγω του προβλήματος όμως είναι πιθανό να μην παρατηρήσει τη διαφορά, σίγουρα όμως θα γίνει ορατή από συγγενικά και φιλικά πρόσωπα. Αλλα κοινά συμπτώματα της κατάθλιψης είναι η ευερεθιστότητα, η κατάχρηση αλκοόλ, η αναποφασιστικότητα και τα προβλήματα ύπνου.

Τέλος, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η κακή διατροφή αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα, ιδίως στους ηλικιωμένους. Και αυτό διότι καθώς οι άνθρωποι γερνούν, το στομάχι τους… αδειάζει με πιο αργούς ρυθμούς και έτσι αισθάνονται χορτάτοι για μεγαλύτερο διάστημα. Επιπλέον, τα σήματα που στέλνει ο εγκέφαλος και συνδέονται με την όρεξη αλλά και την πληρότητα εξασθενούν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.