Οικολογία, γαστρονομικός έρωτας και ενηλικίωση

Πάνω σε μια παράξενη και πολύ ιδιαίτερη σχέση αδελφών είναι στημένη όλη η ταινία του Τζέρεμι Σιμς «Αδέλφια σε σύγκρουση» («Rams», Αυστραλία, 2020), που αποτελεί συμπαθέστατο ριμέικ της ισλανδικής «Δεσμοί αίματος» (2015) του Γκρίμουρ Χακόναρσον. Για κάποιον λόγο, δύο περασμένης ηλικίας αδέρφια, γείτονες σε απόσταση αναπνοής κάπου στην αυστραλέζικη έρημο, επί δεκαετίες ολόκληρες δεν μιλούν μεταξύ τους. Είναι ο Κόλιν, ένας ήσυχος τύπος που δεν θέλει συγκρούσεις (Σαμ Νιλ που δείχνει να μεγαλώνει θαυμάσια) και ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο Λες (Μάικλ Κέιτον), το ακριβώς αντίθετο του πρώτου, έτοιμος ανά πάσα στιγμή να μπει σε καβγά.

Ο μόνος κρίκος που φαίνεται να τους ενώνει είναι τα πρόβατά τους, τα οποία κυριολεκτικά λατρεύουν. Και όταν μια θανατηφόρα ασθένεια των προβάτων «χτυπήσει» την περιοχή, με αποτέλεσμα τον θάνατο των προβάτων, τότε, με κάποιον μεταφυσικό τρόπο τα δύο αδέλφια θα ξαναβρούν τον τρόπο να ενωθούν και πάλι. Η παγωμένη ισλανδική φύση της προηγούμενης ταινίας αντικαθίσταται ευπρόσδεκτα από την ηλιόλουστη αυστραλέζικη έρημο, όπου η ίδια ιστορία ταιριάζει αρμονικά με όλες τις οικολογικές παραμέτρους που μια τέτοια ιστορία εκ των πραγμάτων διαθέτει. Δεν υπάρχει τίποτα το επιτηδευμένο, το χιούμορ είναι μετρημένο και μια feelgood διάθεση καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας κάνει την παρακολούθησή της κάτι παραπάνω από ευχάριστη. Ποτέ δεν νιώθεις ότι παρακολουθείς κάτι σπουδαίο, συνέχεια όμως αντιλαμβάνεσαι ότι αυτό που βλέπεις είναι έντιμο.

Βρίσκω ενδιαφέρον το γεγονός ότι η θεματολογία των ταινιών του γάλλου σκηνοθέτη Φρανσουά Οζόν είναι πάντοτε διαφορετική, ένας πλούτος ιδεών και ιστοριών που δεν εντάσσονται σε καλούπια. Ο Οζόν έχει πειραματιστεί με το καθαρόαιμο μιούζικαλ («Οκτώ γυναίκες»), τη «μαύρη» οικογενειακή σάτιρα («Sitcom»), με το λεσβιακό νουάρ («Η πισίνα»), με την κρίση του ζευγαριού («5 φορές το 2»), με τη διαφθορά στους κύκλους της εκκλησίας («Θέλημα Θεού») αλλά και με την ευθανασία, που είναι το θέμα της τελευταίας ταινίας του, «Tout s’est bien passé», που προβλήθηκε πριν από λίγο καιρό στις Κάννες και θα δούμε στο μέλλον στις αίθουσες. Στο «Καλοκαίρι του ’85» («Ete ’85», Γαλλία, 2019), το θέμα του Οζόν δεν είναι η νοσταλγία για μια εποχή που ούτως ή άλλως – και κατά δική του ομολογία – ποτέ δεν αγάπησε ιδιαίτερα, αλλά η ενηλικίωση, η απότομη ωρίμανση ενός νέου ανθρώπου που χωρίς καλά-καλά να καταλάβει τι έχει γίνει βλέπει ότι έχει αφήσει για πάντα πίσω του την παιδική αθωότητα και ετοιμάζεται για τα δύσκολα ταξίδια της ζωής. Αυτή η κατάσταση εξιστορείται μέσα από τη σχέση δύο αγοριών (Φελίξ Λεφέμπρ, Μπενζαμέν Βουασάν) ενώ περνούν τις διακοπές τους στο Seine-Maritime το καλοκαίρι του 1985. Το πρώτο ερωτικό σκίρτημα σύντομα δίνει τη θέση του σε διάφορα πρακτικά αλλά και ψυχολογικά προβλήματα και η ζήλεια είναι το ισχυρότερο. Η κινηματογράφηση της ιστορίας γίνεται με χαλαρό τρόπο σε αντιδιαστολή με την ένταση που κυριαρχεί καθ’ όλη τη διάρκεια μιας ταινίας η οποία, παρά τη θερινή ανεμελιά της, κρύβει μέσα της βαθύ πόνο, ένα βουβό παράπονο που σε τσακίζει.

Το αν η μοριακή, σούπερ γκουρμέ κουζίνα μπορεί να συνδυαστεί με τον έρωτα, προσωπικά δεν μπορώ να το ορίσω με ακρίβεια, πάντως αυτός φαίνεται να είναι ο προβληματισμός του Κρίστοφερ Μπόε στην τελευταία ταινία του, «Η γεύση της απιστίας» («Smagen af sult», Δανία / Σουηδία, 2021). Υπάρχει ο σταρ σεφ (Νικολάι Κόστερ-Βαλντάου), η αφοσιωμένη, κούκλα γυναίκα του (Κατρίνε Γκράις-Ρόζενταλ), δύο παιδιά – κορίτσι και αγόρι – και ένα πρωτοποριακό εστιατόριο στο οποίο το ζευγάρι έχει επενδύσει τα πάντα με απώτερο στόχο μια καλή βαθμολογία από τη Michelin. Η ανατροπή στην ιστορία έχει να κάνει με την απιστία και ο Μπόε, ακολουθώντας την τακτική της «Ερωτικής αναπαράστασης» (2003) – πρώτης και καλύτερης όλων ταινίας του – ανακατεύει τον χρόνο δραματουργίας προκειμένου να δημιουργήσει ατμόσφαιρα και σασπένς. Ομως σπαταλά πολλή ώρα στην απεικόνιση της καλής δουλειάς που κάνει ο σεφ στην κουζίνα του (αυτά τα γκρο πλαν στις λιχουδιές του σου ανοίγουν την όρεξη) και προσπαθεί να αντισταθμίσει τον χρόνο με τις περιπέτειες της προσωπικής του ζωής όπου τον βασικό ρόλο παίζει η γυναίκα του. Κάπου όμως όλο αυτό το παιχνίδι με τον χρόνο, το φαγητό και τον έρωτα δεν κατάφερε να με πείσει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν παρακολούθησα την ιστορία με περιέργεια ως το τέλος – αν και το ποιο θα ήταν τελικά το τέλος, από κάποια στιγμή και μετά, έπαψε να με ενδιαφέρει.

Προβάλλονται επίσης

«Ο διάσημος κλέφτης» («Twist», Αγγλία, 2021) του Μάρτιν Οουεν. Βαρετή παραλλαγή του «Ολιβερ Τουίστ» του Καρόλου Ντίκενς, τοποθετημένη στο σύγχρονο Λονδίνο και με «εύρημα» τη σωματική ελαστικότητα του Ολιβερ, χάρη στην οποία γίνεται μέλος της συμμορίας ενός σύγχρονου Φάγκιν (Μάικλ Κέιν). Η συμμορία του τελευταίου θυμίζει την ομάδα της σειράς και των ταινιών «Επικίνδυνες αποστολές» αλλά το όλο εγχείρημα είναι τόσο πολύ τραβηγμένο που ελάχιστα στην ταινία αυτή πείθουν – πόσω μάλλον το σχέδιο κλοπής πινάκων που βρίσκεται στο επίκεντρο. Κινηματογραφικό ντεμπούτο του Ραφ Λο, γιου του Τζουντ Λο, με τον οποίο μοιάζει μεν, αλλά χωρίς να έχει ανάλογο χάρισμα και ταλέντο.

«86 Melrose Avenue» (ΗΠΑ, 2020) της Λίλι Μάτα. Ενας νεαρός υδραυλικός, πρώην πολεμιστής στον πόλεμο του Ιράκ, χάνει τον έλεγχο, πυροβολεί έναν φίλο της γυναίκας του και εν συνεχεία κρατά ομήρους όλους τους παρευρισκομένους στα εγκαίνια μιας έκθεσης φωτογραφίας στο Λος Αντζελες. Εκτιμάς την προσπάθεια αλλά ο ερασιτεχνισμός της λιβανέζας σκηνοθέτριας είναι εμφανής, η παραγωγή δεν μπορεί να κρύψει τη φτώχεια της, οι ηθοποιοί παίζουν σαν μαριονέτες, το σενάριο μοιάζει παραφουσκωμένο από ευκολίες (υποτίθεται ότι η κατάσταση ομηρείας προκαλεί δυσάρεστες αναμνήσεις «πολέμου» σε όλους τους ομήρους) και ο πρωταγωνιστής Ντάντε Ελζα μοιάζει τόσο πολύ στον Τομ Κρουζ που από μόνο του αυτό λειτουργεί ως ανασταλτικός παράγοντας στην παρακολούθηση της ταινίας.

«Κουνιάδοι» («Brothers in Law», Ισπανία, 2020) του Τόνιο Λόπεζ. Δυο κουνιάδοι σε οικονομικό αδιέξοδο καταλήγουν στη λύση της απαγωγής σε ακόμα μία… τραγική κωμωδία της σειράς από την Ισπανία, που ναι μεν μπορεί να έκανε μεγάλη επιτυχία στη χώρα παραγωγής της, αλλά αμφιβάλλουμε για το αν θα καταφέρει να κάνει το ίδιο κι εδώ. Κάτι τέτοιες ταινίες σήμερα σε κάνουν να επανεκτιμάς την ελληνική βιντεοκασέτα της δεκαετίας του 1980! (παίζουν: Σοσέ Α. Τουρινιάν, Μιγκέλ ντε Λίρα, Φεντερίκο Πέρες Ρέι κ.ά.).

Επανεκδόσεις

«Τα τετρακόσια χτυπήματα» («Les 400 coups», Γαλλία, 1959) του Φρανσουά Τριφό. Ενας ατίθασος δωδεκάχρονος Παριζιάνος (Ζαν Πιερ Λεό), παραμελημένος από τη μητέρα και τον πατριό του, οδηγείται στη μικροπαρανομία, συλλαμβάνεται και κλείνεται στο αναμορφωτήριο. Μη αντέχοντας τη φυλακή, αποφασίζει να δραπετεύσει και τα καταφέρνει… Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Φρανσουά Τριφό, πρώην κινηματογραφικού κριτικού των Cahiers du Cinema, είναι και το πρώτο σταθερό βήμα της γαλλικής νουβέλ βαγκ, που στα τέλη της δεκαετίας του 1950 άνοιξε νέους δρόμους στον παγκόσμιο κινηματογράφο. Το σενάριο είναι βασισμένο στις προσωπικές εμπειρίες από την παιδική ηλικία του σκηνοθέτη.

«Νύχτα πρεμιέρας» («Opening night», ΗΠΑ, 1978) του Τζον Κασαβέτη. Η μοναξιά και η ηλικία επηρεάζουν καταλυτικά όχι μόνον την ιδιωτική αλλά και την επαγγελματική ζωή μιας διάσημης ντίβας του θεάτρου την οποία υποδύεται παίζοντας τον ρόλο στα δάχτυλα η Τζίνα Ρόουλαντς, σύζυγος του σκηνοθέτη Τζον Κασσαβέτη και μούσα των σημαντικότερων ταινιών του. Ο Κασαβέτης ερευνά με όρεξη τον χώρο του θεάτρου αλλά και το πώς αυτός ο χώρος επηρεάζει τη ζωή εκείνων που τον υπηρετούν με πάθος και αφοσίωση. Το καστ συμπληρώνουν ο ίδιος ο Κασαβέτης, ο Μπεν Γκαζάρα αλλά και μια παλιά δόξα του αμερικανικού κινηματογράφου, η Τζόαν Μπλοντέλ.

Βαθμολογία (από 0 έως 10)

l «Αδέλφια σε σύγκρουση» 7

l «Καλοκαίρι του ’85» 7

l «Η γεύση της απιστίας» 6

l «Ο διάσημος κλέφτης» 3

l «86 Melrose Avenue» 2

l «Κουνιάδοι» 0

l «Νύχτα πρεμιέρας» 8

l «Τα 400 χτυπήματα» 9